Thoát nỗi lo sạt lở, người dân xây dựng những căn nhà tiền tỷ
Giữa khu tái định cư xã Ia Ly, những căn nhà mới nối tiếp nhau mọc lên. Có căn đã hoàn thiện, có căn còn đang được thợ gấp rút hoàn thành những hạng mục cuối cùng. Không ít căn nhà trị giá hàng tỷ đồng, rộng hàng trăm mét vuông, nổi bật giữa khu dân cư mới. Với những hộ từng sống ngay bên vùng sạt lở, đó không chỉ là những ngôi nhà mới mà còn là nơi họ có thể yên tâm trở về sau mỗi mùa mưa.
Một trong những căn nhà đang dần hoàn thiện tại khu tái định cư là nhà của ông Trần Đệ (63 tuổi, trú thôn Gia Lâm, xã Ia Ly). Sau khoảng 6 tháng thi công, căn nhà trị giá 1,2 tỷ đồng đã cơ bản hoàn thành. Gia đình ông dự kiến chuyển vào ở trong những ngày cuối tháng 9.
Trước đây, gia đình ông Đệ sở hữu hơn 2ha đất trồng cao su, cà phê và một số loại cây ăn trái ở cuối đường Lê Hồng Phong. Tuy nhiên, sạt lở xảy ra khiến hơn 2.000m² đất cùng khoảng 200 cây cà phê bị thiệt hại.
Trước tình trạng sạt lở ngày càng diễn biến phức tạp, gia đình ông được hỗ trợ, bồi thường hơn 600 triệu đồng và bố trí khoảng 500m² đất tại khu tái định cư để xây dựng nơi ở mới. “Cùng với khoản hỗ trợ này, gia đình tôi dùng thêm tiền tích góp để xây dựng căn nhà trị giá 1,2 tỷ đồng. Sau 6 tháng thi công, căn nhà đã hoàn thành. Dự kiến cuối tháng này gia đình sẽ chuyển vào nhà mới”, ông Đệ chia sẻ.
Đứng trong căn nhà mới còn thơm mùi sơn, ông Đệ không giấu được niềm vui. Với gia đình ông, giá trị lớn nhất của ngôi nhà không chỉ nằm ở sự khang trang mà còn là cảm giác an toàn sau nhiều năm sống trong thấp thỏm.
“Xây được căn nhà khang trang, gia đình tôi phấn khởi lắm. Quan trọng hơn cả là từ nay có thể ngủ ngon giấc, không phải lo sạt lở mỗi đêm có mưa lớn”, ông Đệ bộc bạch.
Cách đó không xa, căn nhà hai mặt tiền của ông Nguyễn Xuân Trường (57 tuổi) cũng vừa hoàn thành sau gần 7 tháng xây dựng. Gia đình ông Trường được hỗ trợ, bồi thường tổng cộng hơn 530 triệu đồng. Để có căn nhà mới trị giá khoảng 1,5 tỷ đồng, gia đình ông phải vay mượn, tích góp thêm.
Trước đây, cuộc sống của gia đình ông gắn với khu vực có nguy cơ sạt lở. Mỗi khi trời mưa lớn, nỗi bất an lại bao trùm căn nhà. “Sống ở sát khu vực sạt lở, lúc nào gia đình tôi cũng thấp thỏm, ăn ngủ không yên, nhất là những đêm mưa lớn. Khi có chủ trương di dời, gia đình tôi đồng thuận ngay và chuyển đến khu tái định cư mới. Nay có căn nhà mới, gia đình phấn khởi lắm”, ông Trường nói.
Bình yên ở vùng đất mới
Theo ông Rơ Châm Tâm, Phó Chủ tịch UBND xã Ia Ly, khu tái định cư được địa phương bố trí cho 5 hộ dân bị ảnh hưởng bởi sạt lở tại khu vực cuối đường Lê Hồng Phong.
Khu vực này có 6 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó 5 hộ được cấp đất tại khu tái định cư, cách vị trí sạt lở khoảng 700m. Nhà nước hỗ trợ chi phí xây dựng nhà, bồi thường diện tích đất bị ảnh hưởng và bố trí khoảng 500m² đất cho mỗi hộ. Trên cơ sở đó, các gia đình chủ động xây dựng nhà phù hợp với điều kiện kinh tế của mình.
Từ những mảnh đất mới, cuộc sống cũng đang dần được dựng lại. Những căn nhà tiền tỷ lần lượt hoàn thiện, trở thành dấu mốc cho một hành trình rời khỏi vùng nguy hiểm. Tuy nhiên, trong số những hộ dân phải di dời, gia đình ông Lê Văn Yên (67 tuổi, trú thôn Gia Lâm) chịu thiệt hại nặng nề nhất. Căn nhà khang trang của gia đình ông mới xây dựng được vài năm nhưng sạt lở đã “ăn” vào gần như toàn bộ.
Do căn nhà được xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, gia đình ông Yên không được bồi thường giá trị công trình. Nhà nước chỉ hỗ trợ chi phí di chuyển và bố trí 500m² đất tại khu tái định cư để gia đình xây dựng nhà mới, bảo đảm an toàn trước mùa mưa.
Theo ông Tâm, UBND xã Ia Ly đang đề xuất UBND tỉnh Gia Lai xem xét thu hồi, bồi thường hơn 2ha đất nông nghiệp của gia đình ông Yên bị thiệt hại do sạt lở. Không chỉ di dời người dân, chính quyền địa phương cũng đang tìm phương án xử lý lâu dài đối với tuyến đường Lê Hồng Phong - nơi từng xảy ra nhiều điểm sạt lở nghiêm trọng.
Hiện xã Ia Ly đã đặt biển cảnh báo, cấm người dân lưu thông qua khu vực nguy hiểm. Do nền địa chất yếu, nguy cơ sạt lở tiếp tục hiện hữu, địa phương đang phối hợp với đơn vị thủy điện xây dựng phương án mở tuyến đường mới, bảo đảm an toàn cho người dân.
Như Báo Nhà báo và Công luận đã thông tin, nhiều năm qua, tuyến đường dẫn vào Trạm biến áp 500kV của Nhà máy Thủy điện Ia Ly bị sạt lở nghiêm trọng trên chiều dài hàng trăm mét. Nhiều vị trí sạt lở “ăn sâu” vào mặt đường nhựa, tạo thành những vực sâu hàng chục mét.
Đáng lo ngại, vào tháng 10/2025, tuyến đường tiếp tục xuất hiện nhiều điểm sạt lở, sụt lún nặng. Mặt đường bị đứt gãy hoàn toàn, nhiều mảng đất đá và mặt đường bị kéo sụp xuống vực, khiến việc đi lại gần như tê liệt.
Đoạn sạt lở kéo dài hơn 300m, tạo nên những vực sâu lớn, đe dọa trực tiếp đến an toàn của người dân và phương tiện qua lại. Trước nguy cơ sạt lở tiếp tục diễn biến phức tạp, chính quyền xã Ia Ly đã khẩn trương huy động lực lượng hỗ trợ người dân trong vùng nguy hiểm di dời tài sản đến nơi an toàn.
Giờ đây, tại khu tái định cư cách vùng sạt lở khoảng 700m, những mái nhà mới đang dần hoàn thiện. Tiếng máy xây dựng, tiếng người gọi nhau giữa những căn nhà còn thơm mùi sơn mới đang thay thế phần nào sự im ắng, bất an của vùng đất từng ngày đối mặt với sạt lở.
Với người dân Ia Ly, những căn nhà tiền tỷ ấy không đơn thuần là một tài sản. Đó là thành quả của sự hỗ trợ từ Nhà nước, sự tích góp của mỗi gia đình và hơn hết là điểm tựa để họ bắt đầu lại cuộc sống ở một nơi an toàn hơn. Sau những vực sâu do sạt lở để lại, những mái nhà mới đang mở ra một cuộc sống bình yên.
