Gần 200 đại biểu đại diện các bộ, ngành Trung ương; các tỉnh, thành phố khu vực miền Đông Nam Bộ; viện, trường đại học; các chuyên gia, nhà khoa học… tham dự.

Xây dựng thể chế vượt trội, chấp nhận rủi ro và độ trễ trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt chia sẻ các nhóm nhiệm vụ trọng tâm mà Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung triển khai trong thời gian tới. Cụ thể, Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, “chú trọng đến việc xây dựng thể chế vượt trội, chấp nhận rủi ro và độ trễ trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh, và thêm rằng cần có nỗ lực toàn diện, đồng bộ để tháo gỡ những bất cập trong hệ thống luật pháp và chính sách để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt là các rào cản, vướng mắc từ các cơ chế, chính sách về kinh tế, đầu tư, thương mại.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ cũng cho rằng, thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động đổi mới sáng tạo như là cầu nối để khoa học và công nghệ phục vụ trực tiếp phát triển kinh tế-xã hội. Qua đó, tạo bứt phá trong việc nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, góp phần đổi mới mô hình tăng trưởng, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, viện nghiên cứu và trường đại học là chủ thể nghiên cứu mạnh.

“Thúc đẩy phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Phát triển mô hình kinh doanh mới, kinh tế số, xã hội số; nâng cao năng lực đổi mới, hấp thụ và làm chủ công nghệ của doanh nghiệp; tập trung phát triển công nghệ cao, công nghệ chủ chốt của cuộc cách mạng công nghệ lần thứ tư có khả năng ứng dụng cao”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt cho biết thêm về nhiệm vụ trọng tâm mà Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai trong thời gian tới.

Hoàn thiện hơn cơ chế, chính sách, pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung phân tích, thảo luận, trao đổi các vấn đề tồn tại, vướng mắc trong triển khai hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn lực; đề xuất các giải pháp, cơ chế để có sự tham gia, phối hợp đồng bộ giữa các Viện Hàn lâm, các Đại học quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ về tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ, quy định pháp luật, chính sách về khoa học và công nghệ.

Theo PGS.TS Vũ Hải Quân - giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM, mặc dù chính sách, pháp luật về khoa học công nghệ hiện đã được điều chỉnh, đổi mới nhưng vẫn còn nhiều vướng mắc. Bên cạnh công việc hằng ngày, nghiên cứu khoa học, viết bài báo, các nhà khoa học tại Đại học Quốc gia TP.HCM còn phải làm thanh quyết toán, thủ tục giải ngân đề tài… mất rất nhiều thời gian.

TS Chu Thúc Đạt - vụ trưởng Vụ Phát triển Khoa học và Công nghệ địa phương, Bộ Khoa học và Công nghệ - cũng kiến nghị xây dựng và tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách nhằm phát triển và ứng dụng khoa học và công nghệ.

Ông đề nghị sớm hoàn thiện hành lang pháp lý, thực hiện tốt vai trò điều phối của Bộ Khoa học và Công nghệ cùng với các bộ, ngành, địa phương trong quản lý, thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động đổi mới sáng tạo trong các cơ sở giáo dục đại học và đặc biệt là trong doanh nghiệp. 

Xây dựng cơ chế gắn kết hoạt động nghiên cứu với triển khai và chuyển giao công nghệ để ứng dụng nhanh các kết quả nghiên cứu vào sản xuất và đời sống.

PGS.TS Lâm Quang Vinh - trưởng ban khoa học và công nghệ Đại học Quốc gia TP.HCM, cho rằng vai trò kiến tạo của Nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là đặc biệt quan trọng: chỉ đạo, định hướng các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp thúc đẩy phát triển để tạo bứt phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế; góp phần phát triển thị trường khoa học và công nghệ một cách mạnh mẽ.

"Cần ban hành thể chế, cơ chế, chính sách thí điểm mô hình đổi mới sáng tạo cho các đại học quốc gia trong việc triển khai theo sự phân công đặt hàng các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo dựa trên vai trò, sứ mạng của các đại học quốc gia đối với sự phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia" - ông Vinh kiến nghị.

Đồng thời, hội nghị trao đổi, đề xuất các chính sách thử nghiệm (sandbox) để thúc đẩy hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại các viện, trường, địa phương; nâng cao vai trò và đóng góp của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, vùng.

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt đồng tình với các đóng góp của các chuyên gia và cho rằng các ý kiến giúp Bộ hoàn thiện các chính sách về khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo thời gian tới.

Ông cho biết, Chính phủ giao Bộ Khoa học Công nghệ làm việc với các doanh nghiệp, tập đoàn lớn khuyến khích họ thành lập các trung tâm R&D để nghiên cứu, phát triển công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh của chính họ và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong nước. "Khi các trung tâm này hình thành, tạo cơ hội phối hợp với các trường viện với sự hỗ trợ của nhà nước nhằm thúc đẩy cho mối quan hệ hợp tác này", Bộ trưởng Đạt nói.

PV