Theo dữ liệu theo dõi tàu chở dầu do Bloomberg tổng hợp, việc khôi phục hoàn toàn hoạt động vận chuyển đã giúp duy trì ổn định khối lượng xuất khẩu trung bình của Nga trong bốn tuần gần nhất.
Tính đến ngày 17/5, xuất khẩu dầu thô trung bình đạt khoảng 3,61 triệu thùng/ngày, gần như không thay đổi so với mức 3,64 triệu thùng/ngày ghi nhận trong giai đoạn 28 ngày trước đó.
Hình ảnh vệ tinh do Bloomberg phân tích cho thấy một tàu chở dầu neo đậu tại Bến 1A của cảng Novorossiysk vào ngày 13/5. Đây là lần đầu tiên kể từ ngày 2/4 bến cảng này được ghi nhận hoạt động trở lại, sau khi bị hư hại bởi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine.
Cuộc tấn công nằm trong chiến dịch nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và xuất khẩu dầu của Nga, bao gồm các cảng Baltic như Primorsk và Ust-Luga, cùng nhiều nhà máy lọc dầu và trạm bơm. Kyiv cho rằng việc làm gián đoạn hoạt động thương mại dầu mỏ sẽ ảnh hưởng đến nguồn tài chính phục vụ chiến dịch quân sự của Moscow.
Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, dầu thô Nga tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với các khách hàng lớn như Trung Quốc và Ấn Độ. Việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz trong giai đoạn đầu của xung đột đã khiến khoảng 15 triệu thùng dầu/ngày qua Vịnh Ba Tư bị ảnh hưởng, buộc nhiều nhà máy lọc dầu phải tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Trong khi sản lượng xuất khẩu duy trì ổn định, giá dầu xuất khẩu chủ lực của Nga ghi nhận diễn biến trái chiều. Theo dữ liệu của Argus Media, giá dầu Ural xuất khẩu qua khu vực Baltic giảm khoảng 1,70 USD xuống còn 88,98 USD/thùng trong giai đoạn bốn tuần gần nhất. Giá dầu Ural vận chuyển qua Biển Đen cũng giảm 1,60 USD, xuống còn 87,32 USD/thùng.
Ngược lại, dầu ESPO xuất khẩu sang khu vực châu Á – Thái Bình Dương tăng khoảng 1,70 USD, đạt trung bình 95,53 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu Nga giao tới Ấn Độ giảm tuần thứ tư liên tiếp, mất thêm 3,30 USD xuống còn 115,97 USD/thùng.
Từ năm 2023, Nga đã phải chuyển hướng khoảng 500.000 thùng dầu/ngày từng vận chuyển qua đường ống sang châu Âu sang xuất khẩu bằng đường biển, sau khi các lệnh trừng phạt của phương Tây được áp đặt.
Nga hiện được xem là một trong những bên hưởng lợi đáng kể từ biến động địa chính trị tại Trung Đông khi giá dầu tăng mạnh theo xu hướng toàn cầu. Đồng thời, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã gia hạn một số miễn trừ liên quan đến các lô dầu Nga đã được bốc lên tàu trước thời hạn áp dụng trừng phạt, tạo điều kiện để các nhà máy lọc dầu tại Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục tăng mua.
Bộ Tài chính Mỹ đã kéo dài thời hạn miễn trừ đến ngày 17/6 đối với các lô dầu Nga được chất lên tàu trước ngày 17/4. Tuy nhiên, khác với các lần gia hạn trước, Washington không nới thêm thời gian dỡ hàng cho các chuyến tàu này.
Dữ liệu theo dõi vận tải biển cho thấy lượng dầu Nga vận chuyển trong bốn tuần qua cao hơn khoảng 250.000 thùng/ngày so với mức trung bình của quý I. Điều này đã đẩy tổng lượng dầu Nga đang vận chuyển trên biển lên khoảng 118 triệu thùng tính đến cuối tuần trước, tăng gần 20% chỉ trong hơn một tháng. Phần lớn lượng dầu này hiện đang trên hành trình vận chuyển thay vì neo đậu ngoài khơi.
Giới phân tích nhận định việc hoạt động xuất khẩu tại Novorossiysk được khôi phục hoàn toàn cho thấy Nga vẫn duy trì được khả năng thích ứng đáng kể trước các sức ép từ xung đột và lệnh trừng phạt của phương Tây.
Trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu liên tục biến động vì căng thẳng ở Trung Đông, dòng dầu Nga nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với thị trường châu Á, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ.
Tuy nhiên, việc phụ thuộc ngày càng lớn vào vận tải đường biển cũng khiến hoạt động xuất khẩu năng lượng của Moscow dễ bị tác động hơn trước các rủi ro địa chính trị và các biện pháp kiểm soát mới từ phương Tây.
