Giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh trong phiên giữa tuần khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran bắt giữ hai tàu thương mại tại eo biển Hormuz, khu vực then chốt của thương mại năng lượng toàn cầu.
Hợp đồng dầu Brent giao tháng 6 tăng gần 3% lên 101,40 USD mỗi thùng, trong khi dầu WTI cùng kỳ hạn tăng hơn 3% lên 92,52 USD mỗi thùng vào chiều 23/4 theo giờ Mỹ.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết các tàu bị bắt bị cáo buộc vi phạm quy định hàng hải, hoạt động không có giấy phép và can thiệp vào hệ thống định vị.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng xác nhận hai tàu mang cờ Panama mang tên MSC Francesca và cờ Liberia mang tên Epaminondas. Một tàu thứ ba có tên Euphoria cũng bị bắn cảnh cáo và được cho là đã mắc cạn gần bờ biển Iran.
Diễn biến này xảy ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran vô thời hạn nhằm tạo điều kiện cho Tehran đưa ra đề xuất thống nhất chấm dứt xung đột, đồng thời vẫn yêu cầu quân đội Mỹ duy trì phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia hàng hóa của Standard Chartered nhận định mức giá 95 USD mỗi thùng đối với dầu Brent đang hình thành như một trạng thái cân bằng mong manh giữa kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng và tình trạng thắt chặt ngày càng rõ rệt của thị trường dầu vật chất.
Dù biên độ dao động hợp đồng giao gần nhất trong tuần lên tới hơn 13 USD mỗi thùng, giá dầu Brent giao tháng 6 đã vượt mốc 95 USD trong 8 trên 9 phiên gần đây và đóng cửa trong phạm vi quanh mức này ở phần lớn thời gian.
Đường cong giá dầu kỳ hạn tiếp tục duy trì trạng thái đảo ngược mạnh, phản ánh nguồn cung ngắn hạn bị siết chặt. Giá dầu Brent cho kỳ hạn 5 năm sau tăng nhẹ lên hơn 70 USD mỗi thùng, trong khi các hợp đồng năm 2027 có dấu hiệu hạ nhiệt.
Giá Brent giao ngay cho kỳ hạn ngắn giảm mạnh so với tuần trước nhưng khoảng cách giữa giá dầu vật chất và các chuẩn tài chính đang thu hẹp, cho thấy thị trường vật chất ngày càng đóng vai trò chi phối.
Standard Chartered đánh giá biến động giá dầu trong ngắn hạn hiện chủ yếu bị chi phối bởi các tiêu đề địa chính trị, đặc biệt là diễn biến leo thang hay hạ nhiệt trong xung đột giữa Mỹ và Iran.
Việc lưu thông qua eo biển Hormuz bị hạn chế đã buộc nhiều nhà sản xuất vùng Vịnh phải cắt giảm sản lượng, với mức giảm dao động từ 25% đến 80% tùy quốc gia.
Thực trạng này phơi bày sự thiếu dư địa công suất dự phòng và mức độ phụ thuộc lớn vào các tuyến vận chuyển chiến lược, qua đó làm gia tăng độ nhạy cảm của thị trường trước mọi rủi ro địa chính trị.
Trong trung hạn, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và các đối tác đang chuẩn bị áp dụng thước đo công suất bền vững tối đa, dự kiến hoàn tất đánh giá trong giai đoạn từ đầu đến cuối năm 2026.
Chỉ số kỹ thuật này sẽ được sử dụng làm cơ sở xác định hạn ngạch sản xuất từ năm 2027 trở đi, thay thế các thỏa thuận mang tính đàm phán chính trị trước đây. Mục tiêu là khuyến khích đầu tư vào thượng nguồn, tăng tính minh bạch và hạn chế tình trạng sản xuất vượt hạn mức.
Dù xung đột chưa có hồi kết rõ ràng, Standard Chartered dự báo giá dầu sau giai đoạn căng thẳng cao điểm vẫn có thể duy trì cao hơn khoảng 10 đến 20 USD mỗi thùng so với thời kỳ trước xung đột.
Động lực đến từ nhu cầu bổ sung dự trữ chiến lược, xu hướng gia tăng chủ nghĩa tài nguyên, tâm lý tích trữ và các độ trễ hậu cần phát sinh từ gián đoạn chuỗi cung ứng.
Trái ngược với dầu mỏ, thị trường khí đốt tự nhiên toàn cầu cho thấy khả năng thích ứng tốt hơn. Giá khí Henry Hub tại Mỹ đã giảm mạnh từ đỉnh gần 7,50 USD mỗi triệu đơn vị nhiệt khi xung đột bùng phát xuống quanh 2,85 USD
Tại châu Âu, giá khí cũng hạ về khoảng 43 euro mỗi megawatt giờ từ mức trên 60 euro trước đó. Nguồn cung dự kiến trong các năm tới được đánh giá đủ bù đắp cho phần sụt giảm hiện tại, giúp kìm hãm đà tăng giá.
Tuy vậy, châu Âu và châu Á nhiều khả năng sẽ cạnh tranh gay gắt hơn trong mùa hè khi nhu cầu tăng và châu Âu bắt đầu tái tích trữ kho dự trữ vốn đang ở mức thấp.
Yếu tố này có thể tạo lực đỡ cho giá khí trong thời gian tới, trong khi tại Mỹ, nguồn cung dồi dào và thời tiết ôn hòa vẫn là yếu tố kìm hãm giá, dù triển vọng dài hạn được hỗ trợ bởi nhu cầu điện cho trung tâm dữ liệu, sinh hoạt và xuất khẩu khí hóa lỏng.
