Nở rộ các thủ đoạn lừa đảo mới theo xu hướng phát triển số, kịch bản cũ vẫn nhiều người mắc bẫy
Chuyển đổi số mang đến rất nhiều sự tiện lợi nhưng cũng trở thành mảnh đất màu mỡ cho tội phạm công nghệ cao. Các đối tượng không ngừng thay đổi phương thức, từ giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát gọi điện đe dọa, đến mời chào đầu tư tài chính lợi nhuận cao, hay giả mạo người thân nhờ chuyển tiền gấp, giả làm quen kết bạn qua mạng rồi tặng quà, đặt đơn hàng giả có giá trị lớn rồi “môi giới” đại lý cung cấp đơn hàng giá rẻ, rao bán hàng giá rẻ lừa lấy tiền đặt cọc,….
Theo chia sẻ Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân - Giám đốc Trung tâm huấn luyện, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an tại tọa đàm “Bảo vệ tài chính cá nhân - Làm chủ đồng tiền” tổ chức tại Đại học Bách khoa Hà Nội ngày 02/10/2025, các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng phong phú và mỗi ngày một diễn biến; tuy nhiên, các chiêu trò này đều nhắm vào hai bản năng cơ bản nhất của con người là sự sợ hãi và lòng tham. Với tâm lý lo sợ hoặc nhẹ dạ cả tin, nhiều khách hàng đã suýt rơi vào bẫy, “trắng tay” chỉ sau vài thao tác trên điện thoại. Đáng lo ngại hơn, đối tượng mục tiêu thường tập trung vào người cao tuổi và người dân tại các khu vực nông thôn - những người vốn ít có điều kiện tiếp cận thường xuyên với kiến thức bảo mật số. Các chi nhánh của Agribank hoạt động ở khu vực nông thôn đã phát hiện rất nhiều vụ việc khách hàng bị lừa đảo qua mạng. Riêng trong năm 2025, Chi nhánh Thanh Hóa phát hiện 4 vụ (tổng số tiền gần 1,85 tỷ đồng), Chi nhánh Yên Bái phát hiện 5 vụ (tổng số tiền gần 700 triệu đồng).
Những sự việc được cán bộ Agribank kịp thời phát hiện dấu hiệu lừa đảo, giúp khách hàng ngăn chặn việc chuyển tiền cho những kẻ giấu mặt sau các thiết bị công nghệ cho thấy “muôn hình vạn trạng” kịch bản lừa đảo. Một thủ đoạn được phát hiện khá phổ biến là làm quen, kết thân qua mạng rồi “tặng quà”. Đối tượng lừa đảo giả là quân nhân nước ngoài, đang làm nhiệm vụ trong các cuộc chiến, kết bạn làm quen với phụ nữ qua mạng xã hội. Từ ân cần hỏi han hàng ngày, chia sẻ tâm tư đến ngỏ lời yêu và hứa hẹn xây dựng cuộc sống tốt đẹp, rồi viện cớ gặp “rào cản” về thủ tục hành chính, đối tượng lừa đảo yêu cầu nạn nhân chuyển tiền để giải quyết, nhận quà giá trị hoặc số tiền lớn. Cũng có trường hợp người dân bị dụ dỗ chuyển tiền đặt cọc hàng trăm triệu để “nhận phần thưởng giá trị hàng tỷ đồng”. Tại Agribank, trong năm 2025, các giao dịch viên đã kịp thời phát hiện 7 vụ việc khách hàng có dấu hiệu bị lừa chuyển tiền để “nhận quà tặng”, tổng số tiền suýt bị các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt lên tới gần 1 tỷ đồng. Vụ việc thực tế xảy ra tại Phòng giao dịch Hợp Minh - Chi nhánh Yên Bái, nếu không có sự nhanh trí và tận tâm của giao dịch viên, khách hàng có thể đã bị mất 650 triệu đồng chuyển cho đối tượng lừa đảo với mong chờ “nhận hàng hóa tại sân bay”.
Một thủ đoạn khác đánh vào lòng tham của người dân cũng đã được phát hiện tại ngân hàng như: Đối tượng lừa đảo gọi điện cho người kinh doanh nhỏ, vờ đặt hàng với giá trị hợp đồng lớn và gợi ý bên thứ 3 cung cấp nguồn hàng, lừa người dân chuyển tiền đặt cọc đơn hàng qua bên thứ 3 để hưởng lợi nhuận, sau đó chiếm đoạt toàn bộ số tiền đặt cọc hàng trăm triệu đồng. Tại Agribank Chi nhánh Băc Quang Hà Giang, nhân viên tại quầy giao dịch đã kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường của khách hàng và ngăn chặn được một vụ lừa đảo với hình thức đặt hàng mua nội thất, bảo toàn cho khách hàng số tiền gần 450 triệu đồng.
Đáng chú ý, mặc dù kịch bản cũ như giả danh công an, cán bộ Viện kiểm sát, Tòa án… gọi điện cho người dân thông báo đang bị điều tra đường dây phạm tội như rửa tiền, buôn bán hàng cấm, hàng lậu… đã được các cơ quan truyền thông, báo chí cũng như các ngân hàng thường xuyên thông báo để người dân cảnh giác nhưng vẫn có rất nhiều người “mắc bẫy”. Nạn nhân thường hối hả đến ngân hàng đề nghị rút hết tiền tiết kiệm để chuyển cho những kẻ lạ mặt để “chứng minh vô tội” trong tình trạng lo lắng và phòng bị “không được để cho ai biết”. Thống kê năm 2025, tại các điểm giao dịch, chi nhánh Agribank đã phát hiện hàng chục vụ việc, cán bộ Agribank nhanh trí phát hiện, xử lý linh hoạt và hỗ trợ khách hàng bảo toàn số tiền lên tới 12 tỷ đồng, trong đó có tới 4 vụ việc mà số tiền người dân suýt bị mất do bị lừa đảo qua mạng lên tới hơn 1 tỷ đồng. Đặc biệt nhất là vụ việc từng khiến dư luận hết sức sửng sốt đã được báo chí thông tin xảy ra hồi tháng 5/2025 tại Vũng Tàu.
Vào khoảng 9h sáng ngày 19/5, ông T (71 tuổi, thường trú tại Phường 9 TP Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu cũ - nay là TP HCM) đến quầy giao dịch tại Agribank Chi nhánh Vũng Tàu yêu cầu rút toàn bộ số tiền trong sổ tiết kiệm trị giá 6,7 tỷ đồng để chuyển tiền mua nhà cho con. Tuy nhiên, thái độ vội vã, lo lắng bất thường của ông T đã khiến giao dịch viên và các kiểm soát viên nghi ngờ có dấu hiệu bất thường. Bằng sự tận tâm và nghiệp vụ vững vàng, các cán bộ Agribank đã nhẹ nhàng tiếp cận, kiên trì trò chuyện với ông T. Qua trao đổi, xác định ông T đang bị một nhóm đối tượng lạ lừa đảo, các đối tượng liên tục gọi điện, thúc giục ông chuyển tiền. Trước tình huống khẩn cấp, các cán bộ đã nhanh chóng báo cáo sự việc lên Trưởng Phòng Kế toán Ngân quỹ và Ban Giám đốc Agribank Chi nhánh Vũng Tàu. Lãnh đạo Chi nhánh lập tức phối hợp với Công an địa phương để xử lý vụ việc. Nhờ sự can thiệp kịp thời và chuyên nghiệp, lực lượng công an cùng cán bộ Agribank đã trấn an tinh thần ông T và làm rõ bản chất lừa đảo của sự việc. Sau khi được giải thích, ông đã yên tâm và quyết định không thực hiện giao dịch chuyển tiền theo yêu cầu của kẻ xấu.
Một thủ đoạn mới cực kỳ tinh vi của các đối tượng lừa đảo thao túng tâm lý người dân là tạo sự nghi ngờ chính lực lượng chức năng và ngân hàng bán thông tin khách hàng. Tại Agribank Chi nhánh Nam Nghệ An, ngày 11/5/2025, một nữ khách hàng mang 5 sổ tiết kiệm trị giá gần 1,3 tỷ đồng đến quầy làm thủ tục rút toàn bộ. Giao dịch viên kiểm tra trong 5 sổ tiết kiệm thì có 2 sổ chưa đến kỳ hạn rút, quan sát khách hàng thấy biểu hiện bất thường về tâm lý nên đã khéo léo hỏi han, tìm cách động viên để khách hàng bình tĩnh và từng bước giải thích cho khách hàng về các thủ đoạn lừa đảo; đồng thời liên lạc với người nhà khách hàng và báo Công an xã để phối hợp giải quyết, giúp đỡ khách hàng. Khi thấy Công an đến, vị khách tỏ ra rất cảnh giác, không thừa nhận bị lừa, thậm chí kể cả khi người nhà thuyết phục bà vẫn không tin. Kiên trì giải thích, bà mới cho biết có đối tượng lạ thông báo rằng thông tin của bà bị lộ do một nhân viên ngân hàng kết hợp với một đồng chí công an xã bán ra, rồi xúi giục bà chuyển toàn bộ số tiền tiết kiệm tại Agribank chuyển vào một tài khoản mở tại ngân hàng khác (tài khoản này trùng tên với tên khách hàng) và khẳng định tài khoản đó là của chính khách hàng nên không ai có thể rút tiền nếu không có chữ ký của bà. Sau hơn 30 phút được cán bộ ngân hàng và công an xã kiên trì giải thích, khách hàng mới nhận ra mình bị lừa và đồng ý không rút các sổ tiết kiệm để chuyển đi, bảo toàn được toàn bộ số tiền gần 1,3 tỷ đồng.
Trong kỷ nguyên số, đặc biệt từ sau đại dịch Covid-19, mua sắm online phát triển mạnh mẽ. Lợi dụng xu hướng này, các tổ chức lừa đảo xây dựng kịch bản shipper gọi điện nhận hàng, báo thanh toán rồi vờ sai thông tin tài khoản người nhận, gửi đường link để khách hàng cập nhật thông tin đúng nhằm mục đích chiếm quyền kiểm soát điện thoại, sau đó đăng nhập tài khoản ngân hàng rút sạch tiền của khách hàng chỉ trong thời gian rất ngắn khiến khách hàng không kịp trở tay. Không dừng lại ở đó, nhóm lừa đảo còn tiếp tục dẫn dụ khách hàng rút sổ tiết kiệm để “xác minh” nhằm lấy lại số tiền đã mất. Tại Chi nhánh Lam Sơn Thanh Hóa, các cán bộ Agribank đã gặp trường hợp khách hàng bị lừa như vậy. Nhờ nhanh trí nhận biết các dấu hiệu ban đầu, khéo léo trấn an tinh thần, nắm bắt vấn đề và hỗ trợ khách hàng nhận ra việc mình bị lừa, đã giúp khách hàng bảo toàn số tiền lên tới gần 1,3 tỷ đồng trong 18 cuốn sổ tiết kiệm.
Agribank - “Lá chắn đa lớp” bảo vệ tài sản khách hàng
Xác định việc bảo vệ tài sản của khách hàng là ưu tiên hàng đầu, trong năm 2025, hệ thống Agribank trên toàn quốc đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ công nghệ đến con người. Đội ngũ giao dịch viên được đào tạo bài bản để nhận diện các dấu hiệu bất thường. Nhiều vụ việc khách hàng đến rút sổ tiết kiệm hoặc chuyển tiền trong tình trạng hoảng loạn, liên tục nghe điện thoại đã được nhân viên Agribank kịp thời hỏi thăm, ngăn chặn và phối hợp với cơ quan chức năng xử lý, giúp khách hàng bảo toàn số tiền lên tới hơn 17 tỷ đồng trong năm 2025.
Tuy nhiên, để ngăn chặn hoạt động của tội phạm trên không gian số gây thiệt hại đến tài sản của khách hàng, Agribank luôn ưu tiên các biện pháp phòng ngừa. Bên cạnh việc nâng cấp hạ tầng phục vụ khách hàng ngày càng tốt hơn, Agribank đã triển khai mạnh mẽ xác thực sinh trắc học theo quy định và các hệ thống cảnh báo sớm của Agribank cũng đã giúp ngăn chặn các giao dịch đáng ngờ ngay từ khi mới phát sinh. Sự việc thực tế xảy ra ngày 11/11/2025 tại Chi nhánh Đông Quảng Ninh, giao dịch viên đã phát hiện dấu hiệu nghi ngờ lừa đảo từ hệ thống báo giao dịch có yếu tố rủi ro, khách hàng không thực hiện được việc chuyển khoản qua hệ thống ứng dụng Agribank Plus. Qua trao đổi với khách hàng, giao dịch viên đã kịp thời giúp khách hàng bảo toàn được số tiền 100 triệu đồng.
Với vai trò ngân hàng trụ cột, mỗi ngày Agribank xử lý hàng chục triệu giao dịch, phục vụ hàng chục triệu khách hàng. Trong bối cảnh các hình thức tấn công mạng hiện nay ngày càng tinh vi, đặc biệt khi tội phạm công nghệ cao sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), máy học (Machine Learning) để tự động hóa và nhân bản biến thể tấn công với tốc độ lan rộng theo cấp số nhân, an ninh mạng đã trở thành điều kiện tiên quyết bảo đảm hoạt động ổn định và phát triển bền vững cho ngân hàng.
Ngày 04/12/2025, Agribank và Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) đã ký kết Chương trình phối hợp nhằm tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động ngân hàng. Chương trình phối hợp tạo nền tảng quan trọng để hai bên đẩy mạnh trao đổi thông tin, nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện, xử lý rủi ro, đồng thời bảo vệ tối đa quyền lợi và an toàn giao dịch của khách hàng. Đối với Agribank, Chương trình có ý nghĩa chiến lược, giúp Agribank nâng cao năng lực phòng vệ, chuyển từ thế bị động sang chủ động dự báo, phòng ngừa.
“Agribank luôn xem an ninh mạng là ưu tiên chiến lược, song hành cùng chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Với sự đồng hành của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Agribank sẽ tiếp tục củng cố ‘lá chắn số’, nâng cao sức chống chịu trước các mối đe dọa, góp phần xây dựng môi trường tài chính, ngân hàng an toàn cho doanh nghiệp và người dân” - ông Tô Huy Vũ, Chủ tịch Hội đồng thành viên khẳng định.
Cùng với các giải pháp chủ động từ hệ thống, cán bộ ngân hàng, thông qua các kênh thông tin chính thức, từ Website, Fanpage đến các khu vực khách hàng giao dịch, Agribank thường xuyên đăng tải thông tin khuyến cáo khách hàng hãy cảnh giác - chủ động bảo vệ mình trước vấn nạn lừa đảo: Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng cho bất kỳ ai; Cảnh giác với các số điện thoại lạ, không làm theo hướng dẫn chuyển tiền qua điện thoại; Xác minh kỹ thông tin khi có người thân nhắn tin mượn tiền qua mạng xã hội; Liên hệ ngay với ngân hàng hoặc cơ quan công an gần nhất khi có dấu hiệu nghi ngờ. Không chỉ dừng lại ở các thành phố lớn, Agribank đã đưa thông tin cảnh báo đến tận các thôn, bản, tổ dân phố thông qua mạng lưới tổ vay vốn và các phương tiện truyền thông địa phương, với mong muốn người dân nâng cao nhận thức về tội phạm mạng, các hình thức lừa đảo trên không gian số rộng lớn để chủ động phòng ngừa, bảo vệ tài sản cá nhân.
Có thể khẳng định, nỗ lực của tập thể cán bộ nhân viên Agribank đã mang lại kết quả ấn tượng. Hơn 17 tỷ đồng của khách hàng đã được đội ngũ cán bộ Agribank trực tiếp phát hiện qua gần 60 vụ việc trong năm 2025 và bảo toàn thành công trước các kịch bản lừa đảo. Đây không chỉ là con số về tài chính mà còn thể hiện niềm tin của nhân dân đối với một ngân hàng luôn thủy chung gắn bó, đồng hành cùng sự phát triển của nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Trong hành trình chuyển đổi số, sự chủ động của ngân hàng và sự cảnh giác của người dân sẽ là yếu tố then chốt để tạo ra một môi trường giao dịch an toàn và bền vững.
