Hiện tại, Trung Quốc đang nổi lên là khách hàng lớn nhất của dầu Nga, vượt qua nhiều quốc gia khác về giá trị nhập khẩu năng lượng từ quốc gia này.
Theo các số liệu gần đây, kể từ khi Liên minh Châu Âu (EU) áp đặt lệnh cấm phần lớn dầu vận chuyển bằng đường biển của Nga từ tháng 1/2023, dòng chảy dầu thô đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ châu Âu sang châu Á.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đã trở thành điểm đến chính, với tổng giá trị nhập khẩu dầu, khí đốt và than từ Nga lên đến khoảng 219,5 tỷ USD.
3 quốc gia dẫn đầu trong việc mua dầu Nga
Ngoài Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ cũng là những khách hàng quan trọng của dầu Nga. Ấn Độ đứng thứ hai với giá trị nhập khẩu đạt 133,4 tỷ USD, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ theo sau với 90,3 tỷ USD.
Trước khi xảy ra xung đột tại Ukraine, Ấn Độ chỉ nhập khẩu một lượng nhỏ dầu từ Nga, nhưng giờ đây quốc gia này đã tận dụng nguồn dầu giá rẻ để đáp ứng nhu cầu năng lượng trong nước.
Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ cũng tăng cường nhập khẩu để phục vụ các nhà máy lọc dầu của mình. Ngoài ra, Hungary, một thành viên EU, vẫn duy trì nhập khẩu dầu Nga qua đường ống, bất chấp quan điểm chỉ trích các biện pháp trừng phạt Nga từ Thủ tướng Viktor Orban.
Sức hút từ dầu Nga giá rẻ
Một trong những lý do chính khiến các quốc gia này tiếp tục mua dầu Nga là giá thành thấp. Dầu Nga hiện được giao dịch với mức giá thấp hơn so với chuẩn quốc tế Brent, mang lại lợi thế lớn cho các nhà máy lọc dầu.
Khi chuyển đổi dầu thô thành các sản phẩm như nhiên liệu diesel, các nhà máy này có thể gia tăng biên lợi nhuận đáng kể. Điều này đặc biệt hấp dẫn với những quốc gia có nhu cầu năng lượng lớn như Trung Quốc và Ấn Độ.
Áp lực từ Mỹ và tình hình thực tế
Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây đã kêu gọi Trung Quốc và Ấn Độ ngừng mua dầu Nga, nhằm cắt giảm nguồn tài chính hỗ trợ cuộc chiến của Điện Kremlin tại Ukraine.
Ông Donald Trump hy vọng điều này sẽ tạo áp lực buộc Tổng thống Nga Vladimir Putin chấp nhận một lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, cả hai quốc gia này đều không cho thấy dấu hiệu sẽ từ bỏ nguồn dầu giá rẻ từ Nga, vốn mang lại lợi ích kinh tế rõ ràng cho họ.
Thu nhập của Nga vẫn khả quan bất chấp trừng phạt
Dù đối mặt với các biện pháp trừng phạt từ Nhóm Bảy quốc gia công nghiệp hàng đầu (G7), Nga vẫn duy trì được nguồn thu lớn từ xuất khẩu dầu.
Theo Trường Kinh tế Kyiv, Nga đã thu về 12,6 tỷ USD từ dầu mỏ trong tháng 6 vừa qua và dự kiến đạt tổng cộng 153 tỷ USD trong năm nay. Nhiên liệu hóa thạch vẫn là nguồn thu ngân sách chủ lực của Nga, giúp ổn định đồng ruble và hỗ trợ nước này nhập khẩu hàng hóa, bao gồm cả vũ khí.
Để né tránh mức giá trần do G7 áp đặt, Nga đã sử dụng một "đội tàu bóng tối" gồm các tàu cũ, kết hợp với các công ty bảo hiểm và thương mại từ những quốc gia không tham gia trừng phạt.
Trở lại câu hỏi ban đầu, Trung Quốc hiện là khách hàng lớn nhất của dầu Nga, nhờ vào khối lượng nhập khẩu khổng lồ và giá trị giao dịch vượt trội.
Dù áp lực quốc tế ngày càng gia tăng, sức hấp dẫn của dầu giá rẻ cùng nhu cầu năng lượng lớn vẫn là động lực để Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ duy trì mối quan hệ thương mại với Nga.
Trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, dòng chảy dầu Nga sang châu Á dự kiến sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong thời gian tới.
