'Ẩm thực Việt không thua kém ai, chỉ cần được kể bằng ngôn ngữ thời đại'

Mạng xã hội những ngày qua “nóng lên” khi một số tiktoker gây tranh cãi với nhận định rằng món ăn Việt Nam “không ngon, không bổ bằng đồ ăn nước ngoài”. Có người thậm chí còn chê “cá Việt Nam tanh, chỉ thích ăn cá nhập khẩu”.

Những lời chê bai này ngay lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ cộng đồng mạng, đặc biệt là những người yêu và tự hào về ẩm thực dân tộc.

Nhiều ý kiến cho rằng đó là cách nhìn phiến diện, thể hiện sự thiếu hiểu biết và coi nhẹ giá trị văn hóa truyền thống mà người Việt đã dày công vun đắp qua hàng trăm năm.

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10), phóng viên Báo Nhà báo và Công luận đã có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Quốc Hòa, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Ngon Việt Nam (VietDeli), một doanh nhân nhiều năm tâm huyết với ẩm thực “thuần Việt”, để lắng nghe chia sẻ về hành trình giữ gìn, quảng bá và nâng tầm giá trị ẩm thực Việt trong kỷ nguyên số.

Ông nhìn nhận thế nào về vai trò của đội ngũ doanh nhân trong việc gìn giữ và quảng bá giá trị ẩm thực Việt Nam?

- Ẩm thực không chỉ là câu chuyện của hương vị, mà còn là một phần bản sắc văn hóa dân tộc. Trong dòng chảy hội nhập ngày càng mạnh mẽ, doanh nhân trong lĩnh vực ẩm thực giữ vai trò như những ‘người kể chuyện’ bằng hương vị, vừa gìn giữ, vừa lan tỏa giá trị Việt theo cách phù hợp với thời đại.

Với tôi, làm ẩm thực hôm nay không chỉ dừng lại ở việc tạo ra một món ăn ngon, mà là kiến tạo trải nghiệm, nơi người Việt cảm thấy tự hào, và bạn bè quốc tế có thể thấu hiểu tinh thần Việt Nam qua từng chi tiết nhỏ.

Mỗi doanh nhân ẩm thực, ở góc độ khác nhau, đều đang góp phần định hình diện mạo mới cho ngành F&B Việt Nam: chuyên nghiệp hơn, sáng tạo hơn nhưng vẫn gắn chặt với gốc rễ truyền thống.

Đó cũng chính là con đường mà chúng tôi theo đuổi, tôn vinh di sản ẩm thực Việt bằng tư duy quản trị hiện đại, với khát vọng đưa hương vị Việt vươn xa.

Gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều ý kiến cho rằng món ăn Việt “không ngon bằng món Tây”, thậm chí chê “cá Việt tanh”. Với tư cách là người làm ẩm thực lâu năm, ông cảm nhận ra sao về hiện tượng này?

- Những ý kiến như vậy không nên bị nhìn nhận theo hướng cực đoan. Ẩm thực vốn là cảm xúc và trải nghiệm, nó phụ thuộc vào ký ức, thói quen, nền văn hóa mà mỗi người mang trong mình.

Người Việt từng quen với vị nước mắm, mùi hành phi, vị cá đồng... nên thấy ‘thơm’. Người phương Tây lớn lên với bơ, phô mai, nên họ lại thấy ‘thơm’ theo một cách khác.

Tôi đã có nhiều năm tiếp xúc với cả bếp Việt và bếp Âu, và càng đi xa, tôi càng thấy ẩm thực Việt có một chiều sâu rất riêng. Vấn đề không phải là món ăn Việt “ngon hay không ngon bằng món Tây”, mà là chúng ta đã biết kể câu chuyện của mình đủ hay hay chưa.

Người làm ẩm thực cần bản lĩnh để không chạy theo thị hiếu nhất thời, mà phải biết chọn lọc, nâng tầm những giá trị sẵn có. Một con cá Việt nếu được xử lý, chế biến và kể bằng tư duy mới, từ cách bày biện, kết hợp, đến trải nghiệm phục vụ, hoàn toàn có thể trở thành món ăn tinh tế khiến bất kỳ thực khách quốc tế nào cũng phải ngạc nhiên.

Đó cũng là hành trình mà tôi kiên định theo đuổi: không chỉ phục vụ món ăn Việt ngon hơn, mà còn giúp thế giới hiểu hơn về vì sao nó ngon, hiểu được văn hóa, khí hậu, con người và tâm hồn Việt đằng sau mỗi hương vị ấy.

Theo ông, vì sao một bộ phận giới trẻ, thậm chí là những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội lại dễ dàng hạ thấp ẩm thực Việt, trong khi đây là một trong những nền ẩm thực được thế giới đánh giá cao?

- Tôi cho rằng, điều đó không xuất phát từ việc họ không yêu ẩm thực Việt, mà nhiều khi là do họ chưa thực sự hiểu hết giá trị của nó. Chúng ta đang sống trong một thời đại mà mọi thứ diễn ra rất nhanh, nhanh đến mức nhiều người chỉ cảm nhận món ăn qua vài hình ảnh trên mạng, qua lời bình hay xu hướng ngắn hạn.

Và khi thiếu đi trải nghiệm thực sự, họ dễ so sánh theo tiêu chuẩn của nền ẩm thực khác.

Thế hệ trẻ hôm nay có tư duy mở, có cơ hội tiếp xúc với ẩm thực quốc tế, đó là điều rất đáng quý. Nhưng để đánh giá đúng, họ cũng cần hiểu rằng mỗi món ăn đều mang trong mình cả một hệ giá trị văn hóa, địa lý, khí hậu, tập quán.

Ẩm thực Việt là kết tinh của sự tiết chế và hài hòa, nơi cái ngon đến từ sự cân bằng chứ không phô trương.

Tôi từng chứng kiến nhiều vị khách quốc tế sau khi thưởng thức một bữa ăn Việt lại ngạc nhiên vì thấy ‘tất cả hương vị như đang trò chuyện với nhau’.

Điều đó chứng minh, ẩm thực Việt có chiều sâu, có bản sắc, chỉ là chúng ta cần biết kể lại câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ của thời đại mới, để giới trẻ cảm nhận được niềm tự hào ấy theo cách gần gũi hơn.

Tôi tin rằng trách nhiệm của những người làm ẩm thực, những doanh nhân trong lĩnh vực F&B, không chỉ là nấu ngon, mà còn là truyền cảm hứng về giá trị Việt, để thế hệ sau không chỉ yêu món ăn quê hương, mà còn tự hào khi giới thiệu nó với thế giới.

“

Ẩm thực Việt có chiều sâu, có bản sắc, chỉ là chúng ta cần biết kể lại câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ của thời đại mới

Ông Nguyễn Quốc Hòa, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Ngon Việt Nam.

Nhiều quốc gia trên thế giới quảng bá ẩm thực rất tốt, ví dụ như châu Âu có Pháp, châu Á có Nhật Bản, ở khu vực Đông Nam Á có Thái Lan. Theo ông, đâu là sự thành công của họ trong việc quảng bá ẩm thực ra thế giới?

- Tôi nghĩ điểm chung của những quốc gia thành công trong việc quảng bá ẩm thực chính là họ coi ẩm thực là một phần của chiến lược văn hóa quốc gia, chứ không chỉ là một ngành kinh doanh.

Pháp đã làm điều đó từ rất sớm, họ không chỉ bán món ăn, mà bán cả phong cách sống, sự tinh tế và niềm tự hào dân tộc thông qua ẩm thực.

Nhật Bản hay Thái Lan cũng vậy, họ đồng nhất từ nguyên liệu, cách trình bày, trải nghiệm phục vụ đến ngôn ngữ truyền thông, khiến ẩm thực trở thành biểu tượng văn hóa quốc gia, được cả thế giới công nhận.

Ở góc độ doanh nhân, tôi cho rằng thành công của họ đến từ ba yếu tố, sự thống nhất trong tư duy, sự kiên định trong bản sắc, và sự chuyên nghiệp trong cách kể câu chuyện ẩm thực.

Chính phủ, doanh nghiệp và người dân cùng đi trên một con đường, mỗi người góp một phần nhỏ để tạo nên hình ảnh lớn.

Ẩm thực Việt Nam cũng có tiềm năng tương tự, thậm chí phong phú hơn về hương vị và nguyên liệu. Điều chúng ta cần là một chiến lược dài hơi, nơi các doanh nghiệp F&B như VietDeli đóng vai trò cầu nối, kể câu chuyện Việt bằng chuẩn mực quốc tế, nhưng giữ trọn hồn Việt trong từng chi tiết.

Khi ẩm thực được làm bằng niềm tự hào và tinh thần trách nhiệm văn hóa, nó sẽ tự khẳng định vị thế của mình, không chỉ trong lòng người Việt, mà còn trong trái tim bạn bè thế giới

Để ẩm thực Việt vươn tầm quốc tế, theo ông, cần có sự chung tay như thế nào giữa nhà nước – doanh nghiệp – truyền thông – cộng đồng sáng tạo nội dung?

- Ẩm thực Việt Nam có đủ nền tảng để vươn ra thế giới, nhưng để làm được điều đó, chúng ta cần một hệ sinh thái cùng hành động, thay vì những nỗ lực riêng lẻ.

Trước hết, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, tạo nên chính sách và môi trường thuận lợi để ẩm thực Việt trở thành một phần của chiến lược quảng bá văn hóa quốc gia, giống như cách Thái Lan đã làm với chương trình ‘Global Thai’. Khi được nhìn nhận như một sức mạnh mềm, ẩm thực sẽ có cơ hội phát triển bài bản hơn.

Doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị hoạt động trong lĩnh vực F&B như VietDeli, cần đảm nhận vai trò tiên phong: đầu tư nghiêm túc, chuẩn hóa chất lượng, chuyên nghiệp hóa dịch vụ, và trên hết là xây dựng thương hiệu Việt bằng tư duy toàn cầu. Mỗi nhà hàng, mỗi món ăn cần được coi là một đại sứ văn hóa.

Truyền thông và cộng đồng sáng tạo nội dung là cánh tay nối dài giúp lan tỏa câu chuyện ấy đến công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Họ có khả năng biến những giá trị văn hóa tưởng chừng quen thuộc trở nên sống động, truyền cảm hứng và khơi dậy niềm tự hào Việt bằng ngôn ngữ hiện đại.

Cuối cùng, sự đồng lòng là yếu tố quyết định. Khi nhà nước định hướng, doanh nghiệp đầu tư, truyền thông lan tỏa và cộng đồng hưởng ứng, chúng ta sẽ tạo ra một làn sóng đủ mạnh để ẩm thực Việt không chỉ ‘được biết đến’, mà còn được công nhận và trân trọng trên bản đồ ẩm thực thế giới.

Tôi luôn tin rằng, khi mỗi người Việt đều coi việc giới thiệu món ăn quê hương là một niềm tự hào, thì đó chính là lúc ẩm thực Việt thực sự vươn tầm.

Nếu gửi gắm một thông điệp nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam, ông muốn nói gì với các doanh nhân trẻ đang theo đuổi con đường phát triển ẩm thực Việt trong thời đại hội nhập và mạng xã hội bùng nổ?

- Tôi nghĩ, làm ẩm thực cũng như làm doanh nhân, trước hết là hành trình đi tìm bản sắc của chính mình. Trong thời đại hội nhập, cơ hội rất nhiều nhưng cũng dễ khiến ta bị cuốn theo xu hướng.

Vì thế, điều đầu tiên mà những người trẻ cần giữ được là cái gốc, sự thấu hiểu và tôn trọng giá trị Việt.

Khi bạn thật sự hiểu vì sao món ăn Việt lại được yêu, hiểu vì sao người Việt lại gắn bó với từng nguyên liệu, thì mỗi quyết định trong kinh doanh, trong sáng tạo, đều sẽ có chiều sâu và có linh hồn.

Tôi rất trân trọng thế hệ trẻ hôm nay, năng động, sáng tạo, nhạy bén với truyền thông và công nghệ. Nhưng tôi cũng mong rằng, sự nhanh nhạy đó sẽ song hành cùng tinh thần làm nghề nghiêm túc và lòng tự tôn văn hóa. Mạng xã hội có thể giúp lan tỏa, nhưng chỉ có chất lượng thật và giá trị thật mới giúp ẩm thực Việt đi xa và đứng vững.

Với tôi, thành công của một doanh nhân ẩm thực không chỉ là mở được bao nhiêu nhà hàng, mà là giữ được bao nhiêu hồn Việt trong từng món ăn. Khi ta bước ra thế giới bằng bản lĩnh của người Việt, bằng sự tự hào và trách nhiệm với văn hóa dân tộc, thì dù đi đến đâu, hương vị Việt vẫn sẽ khiến người khác nhớ mãi.

“

Mạng xã hội có thể giúp lan tỏa, nhưng chỉ có chất lượng thật và giá trị thật mới giúp ẩm thực Việt đi xa và đứng vững.

Ông Nguyễn Quốc Hòa, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Ngon Việt Nam.

Xin cảm ơn ông!