Bài phát biểu của Tổng thư ký LHQ António Guterres tại Lễ mở ký Công ước Hà Nội

Thưa Ngài Lương Cường, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam,

Thưa quý vị lãnh đạo,

Kính thưa các quý vị đại biểu,

Thưa quý bà, quý ông,

Tôi rất vinh dự được có mặt cùng quý vị tại Hà Nội trong dịp lịch sử này. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới Việt Nam vì đã đăng cai lễ ký kết này, và vì vai trò lãnh đạo xuất sắc trong việc đưa chúng ta cùng ngồi lại với nhau. Khi tôi ghé thăm đất nước tươi đẹp này vào năm 2022, tôi đã được nhắc nhở về tầm nhìn tương lai đầy cảm hứng của Việt Nam, cũng như vai trò thiết yếu của Việt Nam trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu. Điều đó khiến Hà Nội trở thành nơi đăng cai lý tưởng cho sự kiện hôm nay — một thành phố thể hiện tinh thần của kỷ nguyên số: đổi mới, tiềm năng và kết nối. Liên hợp quốc tự hào được hợp tác với Việt Nam để cùng nhau làm nên ngày trọng đại này.

Thưa quý vị,

Chúng ta đang sống trong thời đại của những thay đổi công nghệ phi thường. Hàng hóa và dịch vụ được di chuyển chỉ bằng một cú nhấp chuột. Ý tưởng lan tỏa nhanh hơn cả tốc độ chúng ta có thể xử lý. Và những thiết bị trong túi áo giúp chúng ta kết nối tức thời vượt qua đại dương và châu lục. Kỷ nguyên số đã thu hẹp khoảng cách giữa con người, đồng thời mở rộng vô hạn những cơ hội phía trước. Nhưng mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều mang một bóng tối song hành. Theo thời gian, không gian mạng đã trở thành mảnh đất màu mỡ cho tội phạm, mang lại cho chúng tầm với chưa từng có và tốc độ hành động không thể tưởng tượng được cách đây chỉ một thập kỷ.

Mỗi ngày, những chiêu trò lừa đảo tinh vi cướp đoạt tài sản của các gia đình, phá hủy sinh kế, và rút hàng tỷ đô la khỏi nền kinh tế toàn cầu. Những hình ảnh lạm dụng tình dục trẻ em kinh hoàng để lại tổn thương suốt đời. Dòng tiền phi pháp, được che giấu qua tiền mã hóa và giao dịch kỹ thuật số, đang tài trợ cho buôn bán ma túy, vũ khí và khủng bố. Và doanh nghiệp, bệnh viện, sân bay bị tê liệt hoàn toàn bởi các cuộc tấn công ransomware. Thiệt hại không chỉ là tài chính — nó xói mòn niềm tin vào các thể chế, làm suy yếu pháp quyền, và gây ra tổn thất thực sự trong đời sống con người. Trong không gian mạng, không ai an toàn cho đến khi tất cả đều an toàn. Chỉ một lỗ hổng ở bất cứ đâu cũng có thể đe dọa mọi người ở khắp nơi. Đó là lý do tại sao chúng ta cần một phản ứng mạnh mẽ, tập thể và toàn cầu.

Cho đến nay, thế giới vẫn thiếu một khuôn khổ pháp lý chung để kết nối những nỗ lực của chúng ta. Nhưng điều đó thay đổi kể từ hôm nay. Sau hơn bốn năm đàm phán phức tạp, các quốc gia thành viên đã đạt được hiệp ước tư pháp hình sự đầu tiên trong hơn hai thập kỷ. Công ước Liên hợp quốc về tội phạm mạng là một công cụ pháp lý ràng buộc mạnh mẽ, giúp tăng cường khả năng phòng thủ tập thể của chúng ta trước tội phạm mạng. Đây là cam kết rằng các quyền con người cơ bản — như quyền riêng tư, phẩm giá và an toàn — phải được bảo vệ cả trực tuyến lẫn ngoại tuyến. Đây cũng là bằng chứng cho sức mạnh bền vững của chủ nghĩa đa phương trong việc tạo ra giải pháp toàn cầu. Và hơn thế, đây là lời cam kết rằng không một quốc gia nào — dù phát triển hay đang phát triển — sẽ bị bỏ lại đơn độc trước tội phạm mạng.

Công ước này mang lại nhiều bước đột phá quan trọng. Một trong những bước tiến lớn nhất là chia sẻ bằng chứng điện tử xuyên biên giới. Đây từng là rào cản lớn đối với công lý — khi kẻ phạm tội ở nước này, nạn nhân ở nước khác, còn dữ liệu lại nằm ở nước thứ ba. Công ước đã tạo ra con đường rõ ràng để các nhà điều tra và công tố viên có thể vượt qua rào cản này. Đây cũng là một chiến thắng cho các nạn nhân của lạm dụng trực tuyến. Lần đầu tiên trong một hiệp ước quốc tế, hành vi phát tán hình ảnh riêng tư mà không có sự đồng thuận được công nhận là tội phạm.

Công ước cũng khuyến khích tăng cường bảo vệ nạn nhân, bao gồm quyền được phục hồi, bồi thường và xóa bỏ nội dung phi pháp. Bằng việc tạo ra nghĩa vụ pháp lý ràng buộc, Công ước biến những cam kết của chúng ta thành những biện pháp bảo vệ thực tế. Công ước này bổ sung cho “Hiệp ước vì Tương lai” (Pact for the Future) và “Thỏa thuận Số Toàn cầu” (Global Digital Compact) — những sáng kiến hướng tới thu hẹp khoảng cách số và tăng cường hợp tác kỹ thuật số toàn cầu.