Ngày 30/10, tại kỳ họp thứ sáu HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, các đại biểu đã thông qua Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm. Sau khi được HĐND thành phố thông qua, Chủ tịch UBND TP.HCM sẽ phê duyệt quy hoạch.
Quy hoạch được xây dựng trên phạm vi toàn bộ địa giới hành chính TP.HCM với diện tích khoảng 6.772,59km², gồm 168 đơn vị hành chính. Phạm vi nghiên cứu còn mở rộng mối liên kết với các địa phương như Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng và các không gian biển liên quan.
Theo dự báo, dân số thành phố sẽ đạt khoảng 18 triệu người vào năm 2030, khoảng 25 triệu người vào năm 2045 và hơn 27 triệu người vào năm 2050. Quy mô dân số ngày càng lớn đặt ra yêu cầu tổ chức lại không gian đô thị, phân bổ hợp lý các hoạt động kinh tế, dân cư và hệ thống hạ tầng.
Với tầm nhìn dài hạn, TP.HCM hướng đến trở thành đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, toàn diện, sánh ngang các đô thị hàng đầu thế giới. Thành phố đồng thời định vị vai trò trung tâm tài chính, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giao lưu quốc tế, có khả năng thu hút nhân tài, doanh nghiệp và các nguồn lực phát triển.
5 cực động lực định hình không gian phát triển mới
Điểm đáng chú ý trong quy hoạch là việc tổ chức cấu trúc không gian TP.HCM theo mô hình đa cực, đa tâm, thay vì tập trung các hoạt động phát triển vào khu vực lõi trung tâm. Theo đó, thành phố xác định 5 cực động lực, 5 hệ liên kết chiến lược, 5 trung tâm vệ tinh và 10 vùng quản trị phát triển.
Trong đó, cực lõi trung tâm dịch vụ tài chính quốc tế Sài Gòn - Chợ Lớn - Thủ Thiêm được định hướng gắn với các hoạt động tài chính và dịch vụ quốc tế. Cực đổi mới sáng tạo phía Đông tập trung phát triển các lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ở phía Bắc, cực công nghiệp - logistics được xác định là một không gian phát triển quan trọng. Phía Nam là cực cảng biển - thương mại tự do - công nghiệp năng lượng, khai thác lợi thế về cảng biển và các hoạt động công nghiệp liên quan. Trong khi đó, cực đô thị - giáo dục - y tế phía Tây được định hướng phát triển gắn với các lĩnh vực dịch vụ thiết yếu và đô thị.
Song song với 5 cực động lực, quy hoạch xác định 5 trung tâm vệ tinh gồm Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Tân Uyên - Bắc Tân Uyên. Các khu vực này được đưa vào cấu trúc phát triển chung trên cơ sở chức năng, điều kiện đất đai và lợi thế riêng, góp phần mở rộng không gian phát triển của toàn thành phố.
Không gian đô thị cũng được định hướng tổ chức theo ba chiều gồm mặt đất, không gian ngầm và không gian trên cao. Đây là hướng tiếp cận nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất, mở rộng khả năng phát triển hạ tầng và đáp ứng yêu cầu của một đô thị có quy mô dân số lớn.
Ngoài các cực tăng trưởng, quy hoạch còn xác định những khu chức năng đặc thù với cơ chế vượt trội, tạo không gian thử nghiệm chính sách mới, thu hút nguồn lực chất lượng cao và thúc đẩy các ngành, lĩnh vực mũi nhọn.
Dành thêm quỹ đất cho giáo dục, phát triển y tế chuyên sâu
Cùng với định hướng phát triển kinh tế và hạ tầng, quy hoạch đặt ra nhiều mục tiêu về giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và an sinh xã hội.
Đến năm 2050, TP.HCM hướng tới trở thành trung tâm giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, khoa học và công nghệ hàng đầu châu Á. Thành phố dự kiến có quy mô khoảng 2 triệu sinh viên, đồng thời bổ sung từ 1.400-2.000ha quỹ đất dành cho giáo dục đại học trong giai đoạn 2030-2050.
Trong lĩnh vực y tế, thành phố định hướng phát triển các bệnh viện cửa ngõ, cụm y tế chuyên sâu và trục kết nối y tế - du lịch. Hệ thống y tế dự phòng, y tế cơ sở tiếp tục được chú trọng, đi cùng yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số.
Các chỉ tiêu đến năm 2045 được đặt ra là đạt 45 giường bệnh và 35 bác sĩ trên 10.000 dân. Đây là những mục tiêu nhằm mở rộng năng lực chăm sóc sức khỏe, đáp ứng nhu cầu của dân số thành phố trong tương lai.
Về chất lượng sống, quy hoạch đặt mục tiêu đến năm 2045 TP.HCM trở thành một trong những thành phố đáng sống nhất thế giới. Điều này cho thấy định hướng phát triển không chỉ tập trung vào mở rộng quy mô kinh tế, hạ tầng mà còn hướng đến các điều kiện sống, dịch vụ xã hội và phúc lợi của người dân.
