Chương trình là dịp để lực lượng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao tri ân sự đồng hành của các cơ quan báo chí trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng; đồng thời tạo diễn đàn trao đổi, chia sẻ về những thách thức mới của báo chí trong thời đại số, đặc biệt trước sự gia tăng của thông tin sai lệch, thông tin xấu độc và các sản phẩm giả mạo được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo (AI).
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) khẳng định lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng lịch sử dân tộc, từ những năm tháng chiến tranh đến giai đoạn phát triển đất nước và chuyển đổi số hiện nay. Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, báo chí tiếp tục giữ một sứ mệnh đặc biệt: đứng trên tuyến đầu bảo vệ sự thật, định hướng nhận thức xã hội và giữ gìn niềm tin của Nhân dân.
Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, sự phát triển của các nền tảng xuyên biên giới, AI và công nghệ Deepfake đang khiến việc tạo lập và phát tán thông tin sai lệch trở nên nhanh hơn, tinh vi hơn và khó nhận diện hơn bao giờ hết. “Cạnh tranh giữa các quốc gia không chỉ diễn ra trên lĩnh vực kinh tế hay công nghệ mà còn diễn ra trên mặt trận thông tin và nhận thức xã hội. Vì vậy, bảo vệ an ninh mạng không chỉ là bảo vệ hệ thống kỹ thuật hay dữ liệu số mà còn là bảo vệ môi trường thông tin lành mạnh, bảo vệ nhận thức xã hội và niềm tin của người dân. Trong cuộc đấu tranh đó, báo chí chính thống giữ vai trò không thể thay thế bằng khả năng kiểm chứng, xác thực và dẫn dắt dư luận” - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nhấn mạnh.
Tại tọa đàm, ông Nguyễn Thanh Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho rằng trong kỷ nguyên số, báo chí đang đứng trước yêu cầu phải định vị lại vai trò của mình khi công chúng tiếp nhận thông tin trong môi trường khó phân biệt giữa báo chí chính thống, mạng xã hội, nền tảng công nghệ và nội dung do AI tạo ra. Theo ông, nếu không đổi mới đúng hướng, báo chí có nguy cơ đánh mất vai trò, tầm vóc và khả năng dẫn dắt xã hội. Báo chí không thể chạy theo cuộc đua tốc độ, lượt xem hay chỉ phản ánh thông tin nguồn, bởi đó là cuộc đua khó thắng trước mạng xã hội và các nền tảng số. Giá trị cốt lõi của báo chí chính thống phải nằm ở khả năng kiểm chứng, phân tích, lý giải bản chất sự việc và cung cấp thông tin có chiều sâu; đồng thời dù đa phương thức, đa nền tảng, báo chí vẫn phải giữ vững chuẩn mực, không hạ thấp tính trung thực, xác thực và trách nhiệm xã hội.
Báo cáo tham luận đề dẫn tại tọa đàm, Thượng tá Nguyễn Tiến Cường, Trưởng phòng 1, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, cho biết thông tin sai lệch hiện đã trở thành thách thức mang tính toàn cầu, tác động trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội và nhận thức của mỗi cá nhân.
Theo thống kê của lực lượng chức năng, chỉ trong 6 tháng đầu năm đã phát hiện hơn 20.000 bài viết chứa thông tin sai lệch trên các nền tảng khác nhau. Trong 5 năm qua, lực lượng An ninh mạng đã ngăn chặn khoảng 40.000 nguồn phát tán thông tin xấu độc, xử lý hơn 1,540 tỷ lượt đăng tải vi phạm, đấu tranh 100 chuyên án, xử lý hình sự gần 300 đối tượng, xử lý hành chính gần 4.300 trường hợp và giáo dục, răn đe gần 13.500 trường hợp. Sự phát triển của AI và thuật toán mạng xã hội đang tạo ra những thay đổi mang tính căn bản đối với môi trường thông tin. Các cơ chế "bong bóng thông tin" và "buồng vang thông tin" khiến người dùng chỉ tiếp cận những thông tin phù hợp với nhận thức sẵn có, làm gia tăng nguy cơ thao túng nhận thức xã hội. Vì vậy, cuộc chiến chống thông tin sai lệch không chỉ là cuộc chiến giữa đúng và sai mà còn là cuộc chiến bảo vệ nhận thức và niềm tin của cộng đồng.
Để ứng phó với những thách thức này, đại diện A05 đề xuất 5 trụ cột giải pháp, gồm: hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật; nâng cao nhận thức xã hội; ứng dụng công nghệ và AI trong phát hiện, xử lý thông tin xấu độc; phát huy vai trò của cộng đồng trong xây dựng "an ninh nhận thức"; đồng thời tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và các cơ quan báo chí.
Cũng tại sự kiện, đại diện nhiều cơ quan báo chí như Báo Lao Động, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV4) cùng các cơ quan quản lý báo chí đã chia sẻ những khó khăn trong công tác bảo đảm an toàn hệ thống, phòng chống tấn công mạng, kiểm soát bình luận trên nền tảng số, nhận diện nội dung giả mạo do AI tạo ra cũng như nhu cầu tăng cường cơ chế phối hợp với lực lượng chuyên trách để kịp thời cảnh báo, chia sẻ thông tin và hỗ trợ chuyên gia trong đấu tranh phản bác thông tin sai lệch.
Các ý kiến cũng thống nhất cho rằng cần xây dựng cơ chế kết nối thường xuyên giữa lực lượng an ninh mạng và các cơ quan báo chí nhằm chia sẻ dữ liệu, cảnh báo sớm các thủ đoạn mới, tăng cường đào tạo kỹ năng số cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên và phối hợp triển khai các chiến dịch truyền thông góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.
Chương trình gặp mặt và tọa đàm đã khẳng định quyết tâm của lực lượng Công an nhân dân và các cơ quan báo chí trong việc tăng cường phối hợp, phát huy sức mạnh tổng hợp trên mặt trận tư tưởng, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh hiệu quả với thông tin xấu độc, thông tin sai lệch và xây dựng không gian mạng an toàn, tin cậy phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số.
