Báo Việt Nam Độc lập: Di sản lịch sử soi đường cho báo chí trong kỷ nguyên mới

Đó là thông điệp được ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh tại Hội thảo khoa học "Báo Việt Nam Độc lập - Giá trị lịch sử và khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới".

Chiều 30/7, tại Cao Bằng, UBND tỉnh Cao Bằng phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam và Bảo tàng Báo chí Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học "Báo Việt Nam Độc lập - Giá trị lịch sử và khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới". Đây là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 85 năm Báo Việt Nam Độc lập ra số đầu tiên và 81 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2/9.

Từ Pác Bó, một biểu tượng của báo chí cách mạng ra đời

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng nhấn mạnh, cách đây tròn 85 năm, tại Pác Bó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp sáng lập Báo Việt Nam Độc lập - cơ quan tuyên truyền của Mặt trận Việt Minh.

Ra đời trong điều kiện hoạt động vô cùng gian khổ, tờ báo đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh tuyên truyền đường lối cách mạng, giác ngộ quần chúng, khơi dậy lòng yêu nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần quan trọng chuẩn bị lực lượng cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Theo ông Bế Thanh Tịnh, vượt lên giá trị của một ấn phẩm báo chí, Báo Việt Nam Độc lập đã trở thành biểu tượng sinh động của tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng - một nền báo chí phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết, trước hết. "Những giá trị tư tưởng, lịch sử và thực tiễn của tờ báo vẫn còn nguyên giá trị trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay", ông Bế Thanh Tịnh khẳng định.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cao Bằng cho rằng, việc Báo Việt Nam Độc lập ra đời trên mảnh đất Pác Bó là niềm vinh dự, tự hào của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng, đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm gìn giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị lịch sử quý báu mà các thế hệ đi trước đã để lại.

Ông cho biết, Hội thảo hôm nay được tổ chức nhằm tiếp tục làm sáng tỏ giá trị lịch sử, tư tưởng và ý nghĩa thời đại của Báo Việt Nam Độc lập; khẳng định vai trò của báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt chặng đường đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời trao đổi những định hướng, giải pháp phát huy giá trị di sản báo chí cách mạng trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

"Đây cũng là dịp để chúng ta nhìn nhận đầy đủ hơn vai trò, vị trí của tỉnh Cao Bằng đối với lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam; tiếp tục khai thác hiệu quả các giá trị lịch sử, văn hóa của Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó và hệ thống di sản cách mạng trên địa bàn, gắn với phát triển du lịch văn hóa, giáo dục truyền thống và quảng bá hình ảnh quê hương Cao Bằng đến bạn bè trong nước và quốc tế", ông nhấn mạnh.

Báo Việt Nam Độc lập không chỉ phản ánh lịch sử mà trực tiếp góp phần làm nên lịch sử

Làm sâu sắc hơn ý nghĩa lịch sử và giá trị của Báo Việt Nam Độc lập, trong bài phát biểu đề dẫn Hội thảo, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh khẳng định, việc tổ chức Hội thảo tại Cao Bằng - vùng đất địa đầu Tổ quốc, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh lựa chọn làm căn cứ địa đầu tiên sau khi trở về nước - mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc.

Chính từ mảnh đất này, những quyết sách chiến lược của cách mạng Việt Nam được hình thành; phong trào Việt Minh được gây dựng, phát triển; Báo Việt Nam Độc lập cất lên tiếng nói truyền bá tư tưởng yêu nước, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường và khát vọng giành độc lập của dân tộc.

Theo ông Lê Quốc Minh, trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam, có những tờ báo không chỉ mang giá trị của một ấn phẩm báo chí mà còn trở thành biểu tượng của một giai đoạn lịch sử, của một tư tưởng lớn và của khát vọng dân tộc. "Báo Việt Nam Độc lập chính là một biểu tượng như vậy", ông khẳng định.

Với những bài viết ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi với đồng bào các dân tộc cùng những câu thơ, bài ca, tranh minh họa giản dị nhưng giàu sức lay động, Báo Việt Nam Độc lập đã trở thành "vũ khí mềm" sắc bén của cách mạng. Từ những trang báo được in bằng phương pháp thủ công giữa núi rừng Pác Bó đã lan tỏa ánh sáng của tư tưởng độc lập, tự do, hun đúc niềm tin vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh Báo Việt Nam Độc lập không chỉ phản ánh lịch sử mà trực tiếp góp phần làm nên lịch sử. Ông cho rằng giá trị lớn nhất mà tờ báo để lại không chỉ nằm ở những số báo còn được lưu giữ đến hôm nay, mà còn ở tinh thần phụng sự Tổ quốc, phụng sự Nhân dân; ở bản lĩnh chính trị vững vàng; ở tư duy báo chí luôn gắn với vận mệnh dân tộc và phương châm viết cho dân hiểu, dân tin, dân làm theo.

Theo Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo, truyền thông số và mạng xã hội đang làm thay đổi sâu sắc hoạt động báo chí, việc nhìn lại Báo Việt Nam Độc lập không phải để hoài niệm quá khứ mà để tìm thấy những bài học còn nguyên giá trị cho hiện tại và tương lai. Đó là bài học về việc lấy lợi ích quốc gia, dân tộc làm mục tiêu cao nhất của hoạt động báo chí; về tinh thần đổi mới, sáng tạo; về xây dựng niềm tin xã hội bằng sự chân thực, nhân văn và trách nhiệm; đồng thời là bản lĩnh của người làm báo trước mọi biến động của thời cuộc.

"Những giá trị ấy tiếp tục soi sáng cho sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển với khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc", ông Lê Quốc Minh khẳng định.

Theo ông nếu 85 năm trước, Báo Việt Nam Độc lập góp phần thắp lên khát vọng giành độc lập dân tộc, thì hôm nay báo chí cách mạng Việt Nam cần tiếp tục khơi dậy khát vọng phát triển đất nước hùng cường, xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, thực sự là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung làm rõ bối cảnh ra đời, vai trò và những đóng góp của Báo Việt Nam Độc lập đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc; những giá trị tư tưởng, văn hóa và nghề nghiệp mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt nền móng thông qua tờ báo; đồng thời đề xuất các giải pháp nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị của Báo Việt Nam Độc lập trong công tác giáo dục truyền thống, chuyển đổi số và truyền thông di sản.

Các tham luận cũng nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ số, xây dựng bảo tàng số, số hóa tư liệu, phát triển các sản phẩm truyền thông đa nền tảng nhằm đưa những giá trị của Báo Việt Nam Độc lập đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, qua đó góp phần tiếp tục lan tỏa tinh thần của báo chí cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới.