Bộ GD&ĐT có nên biên soạn sách giáo khoa?

(CLO) Hiện nay, sách giáo khoa lớp 1 đã có 5 bộ đạt yêu cầu , cho nên Bộ Giáo dục và Đào tạo biên soạn thêm bộ sách thứ 6 là không cần thiết, gây lãng phí tiền ngân sách.

Chương trình mới quan trọng, sách giáo khoa không còn vị trí như xưa

Một vấn đề quan tâm hiện nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) có nên biên soạn thêm một bộ sách giáo khoa trong khi các nhà xuất bản đã làm tốt công việc này. Đây cũng là nội dung mà Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đã báo cáo với Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tại phiên họp thứ 45, ngày 16/5.

Xoay quanh chủ đề này, Phó Giáo sư Trần Thị Tâm Đan, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội khóa IX, đại biểu Quốc hội 5 khóa (VII, VIII, IX, X, XI) cho rằng, Bộ GD&ĐT không tổ chức biên soạn sách giáo khoa  là tiết kiệm được ngân sách nhà nước.

Hiện lớp 1 đã có 5 bộ sách giáo (ảnh TL).

Hiện lớp 1 đã có 5 bộ sách giáo (ảnh TL).

Việc thực hiện một chương trình có một số SGK tiến hành trên quan điểm đổi mới giáo dục của Nghị quyết 29. Nếu làm được theo Nghị quyết sẽ phát huy trí tuệ của các nhà khoa học, nhất là đội ngũ nhà giáo có kinh nghiệm dạy học, có nhận thức, hiểu biết về đổi mới tham gia biên soạn SGK. Đội ngũ biên soạn SGK đông đảo thì trẻ em được tiếp xúc kiến thức đa dạng. 

Trong Chương trình phổ thông mới, quan điểm về chương trình và SGK đã có sự thay đổi. Trước đây, vai trò SGK rất quan trọng. Nhưng hiện nay chương trình mới quyết định.

Do tầm quan trọng của chương trình nên nhà nước, mà cụ thể là Bộ GD&ĐT phải tổ chức hoạt động xây dựng chương trình, tổ chức hội đồng thẩm định SGK. 5 bộ SGK được Bộ GD&ĐT thẩm định đều đạt yêu cầu.

Xưa nay Bộ GD&ĐT biên soạn sách bằng tiền ngân sách. Khi bàn về việc triển khai thực hiện xã hội hóa biên soạn SGK, vấn đề chính được đặt ra tại thời điểm đó là chưa dự báo được xã hội có tham gia đầu tư cho viết SGK hay không.

Vì thế, mới đưa ra phương án có thể Bộ GD&ĐT phải chuẩn bị, tổ chức viết một bộ SGK, phòng trường hợp không ai tham gia xã hội hóa biên soạn SGK. Lịch sử của vấn đề là như vậy.

Xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa thành công, cho nên Bộ không cần thiết tham gia

Trong trường hợp phương án xã hội hóa được hưởng ứng, những nhà đầu tư chấp nhận rót vốn vào giáo dục thì nhà nước không cần chi ngân sách. 

Nhìn vào nhiều nước trên thế giới, muốn phát triển chất lượng giáo dục đều phải xã hội hóa. Việc giao cho Bộ GD&ĐT tổ chức biên soạn một bộ SGK trong giai đoạn đầu là phương án dự phòng.

Đối chiếu với mục đích ban đầu và nhu cầu của thực tiễn hiện nay, rõ ràng, việc tiếp tục giao cho Bộ GD&ĐT tổ chức biên soạn thêm một bộ SGK bằng ngân sách nhà nước là không cần thiết.

Việc Bộ GD&ĐT đã tổ chức xã hội hóa làm sách nghiêm túc, tốt và đã có 5 bộ SGK đạt yêu cầu. Vì vậy không cần tiêu tốn tiền ngân sách làm bộ thứ 6 để dự phòng.

Chưa kể, trực tiếp tham gia biên soạn các bộ sách giáo khoa lớp 1 vừa rồi đều là những người giàu kinh nghiệm, cố gắng và am hiểu. Nếu vẫn giao Bộ GD&ĐT tổ chức biên soạn thêm một bộ SGK nữa thì cũng vẫn huy động những nhà khoa học, nhà giáo đó.

Nghị quyết 88 quy định dự phòng phương án Bộ GD&ĐT tổ chức biên soạn một bộ SGK. Tuy nhiên, kết quả thực tiễn hiện nay đã trả lời, dự phòng không cần nữa. 

Tiết kiệm được ngân sách nhà nước và rút ra được một bài học rất tâm đắc, đó là giáo dục có thể xã hội hoá được. Nếu có quan điểm tốt, cơ chế, chính sách tốt, thì nhiều tổ chức, cá nhân sẵn sàng đầu tư xã hội hóa cho giáo dục và giáo dục triển khai xã hội hóa có khả năng thành công.

Minh Triết

Xem thêm

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

(CLO) Từ tháng 8/2026, nhiều chính sách giáo dục quan trọng bắt đầu có hiệu lực, từ bãi bỏ 11 văn bản quy phạm pháp luật, cho phép các trường công nhận tín chỉ khi đào tạo liên thông, siết việc dạy trước chương trình ở tiểu học đến lần đầu ban hành quy định về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

(CLO) Từ ngày 4 đến 9/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học bước vào giai đoạn "lọc ảo" tuyển sinh trên phạm vi toàn quốc. Sau 6 ngày xử lý dữ liệu, điểm chuẩn và danh sách trúng tuyển đợt 1 sẽ được chốt, nhiều trường có thể công bố kết quả ngay từ tối 9/8 nếu hoàn tất sớm.

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

(CLO) Áp lực thành tích, kỳ vọng từ gia đình và nỗi sợ thất bại đang trở thành gánh nặng vô hình đè lên vai nhiều học sinh. Không ít em rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm, thậm chí nảy sinh ý nghĩ tiêu cực khi không đạt được kết quả như mong muốn. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không được phát hiện và hỗ trợ kịp thời, những tổn thương tâm lý này có thể để lại hậu quả lâu dài đối với sức khỏe và tương lai của trẻ.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Từ năm học 2026–2027, Việt Nam sẽ sử dụng một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT ban hành ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống làm bộ SGK dùng chung, tiến tới mục tiêu miễn phí sách giáo khoa cho học sinh vào năm 2030. Dự kiến đến trước ngày 15/8/2026, tất cả học sinh cả nước sẽ có đầy đủ SGK các môn học, sách bài tập theo nhu cầu.

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

(CLO) Việc sắp xếp, tinh gọn mạng lưới trường học trên cả nước đang bước vào giai đoạn nước rút, song nhiều chuyên gia cho rằng, thách thức lớn nhất không nằm ở việc hợp nhất đầu mối mà là lựa chọn người đứng đầu đủ năng lực quản trị.

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Bước sang năm thứ ba thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 100% chi thường xuyên, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị đang biến áp lực thành động lực đổi mới. Kiên định với mục tiêu xây dựng trường cao đẳng chất lượng cao, nhà trường đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới quản trị, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm giáo dục nghề nghiệp uy tín, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực miền Trung và cả nước.

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

(CLO) Từ năm học 2026-2027, Hà Nội sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú khi UBND xã, phường trực tiếp lựa chọn và ký hợp đồng với đơn vị cung cấp thực phẩm, thay vì giao từng trường thực hiện như trước. Cùng với hệ thống truy xuất nguồn gốc HanoiCheck, mô hình mới được kỳ vọng tạo thêm "hàng rào" kiểm soát an toàn thực phẩm trong trường học.

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Ngày 29/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam đã kí kết Thỏa thuận hợp tác về phối hợp rà soát, đánh giá chuyên môn và hoàn thiện sách điện tử, sách số, học liệu số, qua đó góp phần xây dựng hệ sinh thái học liệu số chất lượng, hiện đại và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục.

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Từ năm học 2026-2027, học sinh cả nước sẽ chính thức học theo một bộ sách giáo khoa thống nhất. Nhiều ý kiến cho rằng việc này tạo thuận lợi cho công tác giảng dạy, tập huấn giáo viên, sinh hoạt chuyên môn và từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả.

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

(CLO) Đề thi được truyền qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ, thí sinh làm bài trên mạng LAN nội bộ, không kết nối Internet. Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036 vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) trình Thủ tướng Chính phủ, nhằm hiện đại hóa kỳ thi nhưng vẫn bảo đảm an toàn, công bằng và độ tin cậy.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

(NB&CL) Bộ Giáo dục và Đào tạo ví kỳ thi tốt nghiệp THPT như khâu kiểm tra cuối cùng của một dây chuyền sản xuất: Dù 99% sản phẩm đạt chuẩn vẫn không thể bỏ qua bước đánh giá đầu ra. Theo các chuyên gia, giá trị của kỳ thi không nằm ở việc tạo ra tỷ lệ trượt cao, mà ở khả năng xác lập một chuẩn chung để đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông trên toàn quốc.

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng kỹ năng thực hành và năng lực nghề nghiệp, giáo dục nghề nghiệp đang trở thành con đường ngắn nhất đưa người học đến việc làm bền vững. Nắm bắt xu thế đó, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị không ngừng mở rộng các ngành đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn, giúp người học vững tay nghề, tự tin lập nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

Thi trên máy tính chỉ là bề nổi, ngân hàng đề mới là 'chìa khóa'

Thi trên máy tính chỉ là bề nổi, ngân hàng đề mới là 'chìa khóa'

(CLO) Kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn cần được duy trì như một kỳ đánh giá chuẩn đầu ra trên phạm vi quốc gia. Tuy nhiên, sau những vụ gian lận và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng khảo thí, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho rằng đã đến lúc tiếp tục chuẩn hóa đề thi, ứng dụng công nghệ và từng bước triển khai thi trên máy tính nhằm nâng cao độ tin cậy của kết quả.

Người bệnh cần một bác sĩ biết chữa bệnh, không phải một 'nhà sáng tạo nội dung' trên nỗi đau của họ

Người bệnh cần một bác sĩ biết chữa bệnh, không phải một 'nhà sáng tạo nội dung' trên nỗi đau của họ

(CLO) Hai vụ việc liên tiếp liên quan đến sinh viên y khoa có phát ngôn phản cảm trên mạng xã hội đã làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trong dư luận. Đằng sau những câu nói tưởng như "đùa cho vui" không chỉ là câu chuyện về ứng xử của một cá nhân, mà còn gióng lên hồi chuông về đạo đức nghề nghiệp, khả năng quản trị cảm xúc và văn hóa sử dụng mạng xã hội của những người đang được đào tạo để trở thành bác sĩ.

Cỡ chữ bài viết: