Khoảng một tháng trước, cháu L.T.D (14 tuổi, trú tại Sơn La) bị một con chó hoang cắn vào ngón trỏ tay trái, để lại vết thương dài khoảng 12 cm, chảy máu nhiều.
Đáng chú ý, con chó này đã cắn cùng lúc nhiều người trong xóm, nhưng những trường hợp khác đều chủ động đi tiêm phòng dại ngay sau đó.
Riêng cháu D, dù được đưa đến cơ sở y tế xử trí vết thương và được bác sĩ tư vấn tiêm vắc xin phòng dại, gia đình đã không thực hiện tiêm phòng.
2 ngày trước khi nhập viện, cháu D bắt đầu xuất hiện các biểu hiện bất thường như sốt, đau mỏi cơ tay trái, bồn chồn, kích thích. Tình trạng nhanh chóng diễn tiến nặng với các triệu chứng điển hình của bệnh dại: Sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng và âm thanh, tăng tiết đờm dãi, co cứng cơ toàn thân. Bệnh nhân được chuyển tuyến khẩn cấp đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Tại Khoa Nhi, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch: Tăng tiết đờm dãi nhiều, sợ nước dữ dội, xuất hiện các cơn thít thanh quản, gồng cứng toàn thân, điểm Glasgow chỉ còn 10–11 điểm, cho thấy ý thức suy giảm nghiêm trọng. Các bác sĩ buộc phải an thần, đặt ống nội khí quản, thở máy để duy trì sự sống.
Đáng lưu ý, vết thương do chó cắn đã liền da, không còn dấu hiệu viêm nhiễm. Tuy nhiên, với các biểu hiện lâm sàng điển hình, các bác sĩ nghi ngờ mạnh bệnh dại. Chiều 31/12, kết quả xét nghiệm PCR từ mẫu nước bọt và dịch não tủy đều cho kết quả dương tính với virus dại, chính thức xác nhận chẩn đoán.
Theo TS Đặng Thị Thúy, Trưởng Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, đây là trường hợp nhập viện với đầy đủ các dấu hiệu kinh điển của bệnh dại.
“Điều vô cùng đáng tiếc là gia đình đã không tiêm phòng dại ngay sau khi bị chó cắn, dù đã được bác sĩ tư vấn. Đây chính là cơ hội duy nhất để phòng bệnh”, TS Thúy nhấn mạnh.
Các chuyên gia y tế cho biết, thời gian ủ bệnh dại có thể kéo dài nhiều tuần, nhiều tháng, thậm chí hơn một năm. Tuy nhiên, một khi bệnh đã khởi phát, tỷ lệ tử vong gần như 100%, y học hiện nay chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu.
TS Đặng Thị Thúy cảnh báo, tất cả các trường hợp bị chó, mèo hoặc động vật nghi dại cắn, cào gây chảy máu, hoặc liếm vào vết thương hở, đặc biệt là động vật không rõ nguồn gốc, cần đến ngay cơ sở y tế dự phòng để tiêm vắc xin phòng dại càng sớm càng tốt.
Với các vết cắn nặng, nhiều vết cắn hoặc ở vị trí nguy hiểm như đầu, mặt, cổ – nơi gần thần kinh trung ương – người bệnh cần được tiêm huyết thanh kháng dại kết hợp với vắc xin.
“Bệnh dại hoàn toàn có thể phòng tránh được. Tiêm phòng dại ngay sau khi bị động vật cắn là biện pháp duy nhất để bảo vệ tính mạng. Sự chậm trễ hay chủ quan đồng nghĩa với việc tự đánh mất cơ hội sống cho chính mình và người thân”, TS Thúy nhấn mạnh.
Trong bối cảnh kỳ nghỉ Tết Dương lịch kéo dài, nhiều gia đình về quê hoặc đi du lịch, nguy cơ tiếp xúc với chó, mèo thả rông, chó hoang tại khu dân cư, vùng nông thôn và các điểm du lịch gia tăng, đặc biệt với trẻ em.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không chủ quan với bất kỳ vết cắn, vết cào hay vết liếm nào của động vật, kể cả khi vết thương nhỏ, nông hoặc đã nhanh liền da.
Ngay sau khi bị động vật cắn, cần rửa kỹ vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng, sát khuẩn đúng cách và đến cơ sở y tế dự phòng tiêm phòng dại càng sớm càng tốt; tuyệt đối không chờ theo dõi động vật hay tin vào các biện pháp dân gian.
Với trẻ em, người lớn cần giám sát chặt chẽ, không để trẻ chơi đùa, trêu chọc chó mèo, nhất là động vật không rõ nguồn gốc hoặc chưa được tiêm phòng. Mỗi gia đình cần chủ động tiêm phòng dại đầy đủ cho vật nuôi, không thả rông, không để chó mèo tiếp xúc với người lạ.
