Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn: Giáo dục tác động sâu sắc, toàn diện và chủ động đến văn hóa

(CLO) Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho rằng, lấy việc thực hiện kỷ cương trường học làm nền tảng, coi trọng phương diện tu dưỡng cá nhân của học sinh và lấy đó là gốc cho phát triển văn hóa.

Giáo dục tác động sâu sắc, toàn diện và chủ động đến văn hóa

Ngày 17/12, tại Hội thảo Văn hóa 2022 “Thể chế, chính sách và nguồn lực cho phát triển văn hóa”, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Nguyễn Kim Sơn đã có tham luận với chủ đề “Giáo dục văn hóa và giáo dục để phát triển văn hóa”.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, giáo dục là một thiết chế văn hóa, thậm chí có thể coi là một thiết chế lớn nhất, là một lĩnh vực của văn hóa và bản thân giáo dục cũng chính là văn hóa.

bo truong nguyen kim son giao duc tac dong sau sac toan dien va chu dong den van hoa hinh 1

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn (ảnh TL).

GD&ĐT là con đường để tạo dựng các giá trị văn hóa, bảo tồn, lưu giữ các giá trị văn hóa, sáng tạo văn hóa và từ đó điều chỉnh, phát triển văn hóa. 

Khẳng định, giáo dục làm được tới đâu sẽ mở đường, tạo nền cho văn hóa phát triển được tới đó, theo Bộ trưởng, giáo dục không chỉ bảo lưu, truyền thừa, kế thừa và tiếp nối ổn định cho văn hóa mà còn tạo ra sự thay đổi điều chỉnh và phát triển văn hóa.

“Con người là chủ thể của văn hóa, sáng tạo ra văn hóa, duy trì văn hóa. Giáo dục là lĩnh vực tạo dựng con người và phát triển con người, vì vậy, giáo dục tạo dựng chủ thể văn hóa, phát triển chủ thể văn hóa. Giáo dục tác động sâu sắc, toàn diện và chủ động đến văn hóa”, Bộ trưởng nói.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cũng cho rằng, văn hóa giáo dục là sự biểu hiện chất lượng và sự tốt đẹp nằm trong các thành tố, các quá trình, các định hướng và các giá trị của giáo dục.

Giáo dục văn hóa là nội dung, phương pháp, đối tượng, sản phẩm đầu ra của giáo dục. Văn hóa giáo dục là nền giáo dục được tổ chức, vận hành, nhằm đạt tới các chuẩn và các giá trị của giáo dục.

Triển khai văn hóa hóa giáo dục là làm cho các khâu, các thành tố, các hoạt động của giáo dục gia tăng các giá trị chân - thiện - mỹ và các giá trị đó hiển thị đầy đủ trong các phương diện, các quá trình giáo dục.

Biến cái chân thực, cái lương thiện và cái đẹp thấm nhuần, hiển thị trong toàn bộ các thuộc tính của giáo dục.

“Muốn thực hiện giáo dục văn hóa thì bản thân nền giáo dục phải là nền giáo dục mang đậm giá trị văn hóa. Trên cơ sở tư tưởng và triết lý giáo dục, nền giáo dục đó phải hiện hữu sinh động và đầy đủ các giá trị cốt lõi như về sự trung thực, lương thiện, vì con người và vì những điều tốt đẹp.

Mục tiêu căn bản của giáo dục là phát triển cá nhân, từ đó phát triển xã hội. Văn hoá là sản phẩm của trải nghiệm và trí tuệ con người. Như vậy, ở trung tâm của giáo dục phát triển văn hoá chính là con người”, Bộ trưởng nêu rõ.

Các yếu tố tác động đến văn hóa học đường

Để triển khai văn hóa giáo dục, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn đề cập tới 6 phương pháp và cách thức, bao gồm: Tư tưởng, triết lý giáo dục; xây dựng thể chế: tạo dựng xã hội học tập; củng cố và phát triển đội ngũ những người làm giáo dục, đặc biệt là đội ngũ các nhà giáo; triển khai thành công đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo và xây dựng văn hoá học đường.

Việc triển khai thành công đổi mới căn bản toàn diện GD&ĐT, trong đó có thực hiện thành công Chương trình giáo dục phổ thông 2018, theo Bộ trưởng, được xem là một nhiệm vụ quan trọng để xây dựng và phát triển nền giáo dục theo hướng một nền giáo dục văn hóa và văn hóa giáo dục.

Đề cập cụ thể tới việc xây dựng văn hoá học đường với khẳng định, đó là giải pháp điểm nhấn trong các giải pháp để thực hiện phát triển giáo dục văn hóa, Bộ trưởng cho rằng: Những gì đang diễn ra trong trường học đạt tới chuẩn và thể hiện được giá trị thì đó là văn hóa học đường.

Xây dựng văn hóa học đường gắn liền với việc thực thi các quy tắc ứng xử trong trường học, các chuẩn giá trị của trường học. Lấy việc thực hiện kỷ cương trường học làm nền tảng, coi trọng phương diện tu dưỡng cá nhân của học sinh và lấy đó là gốc cho phát triển văn hóa.

Thầy và trò cần tuân thủ pháp luật, tuân thủ các nguyên tắc, triển khai tốt bộ quy tắc ứng xử, các chuẩn trong trường học, các chuẩn về đạo đức của nhà giáo, chuẩn môi trường giáo dục.

Nhắc tới 3 từ khóa quan trọng nhất để xây dựng văn hóa học đường là: Hệ giá trị tốt đẹp - thái độ đúng đắn - hành vi phù hợp, Bộ trưởng cũng nêu lại những điểm cụ thể, những nội dung cần thực hiện trong Chỉ thị số 08/CT-TTg ban hành ngày 01/6/2022 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường triển khai xây dựng văn hoá học đường.

Đó là: Triển khai thật tốt Chương trình giáo dục phổ thông 2018; chuẩn hóa, ban hành các bộ quy tắc ứng xử trường học; tăng cường hệ thống cơ sở vật chất, hệ thống thư viện và các yếu tố hạ tầng khác.

Tăng cường những yếu tố thuộc về phẩm chất, ý thức, kỹ năng và chuẩn mực của đội ngũ nhà giáo. Để thực hiện tốt những điều này, không chỉ có nhà trường mà cần phải có sự tham gia của gia đình và xã hội, trong đó có phụ huynh và người thân học sinh.

“Văn hóa học đường cần hội đủ các điều kiện quan trọng như sau: Đạo lý thầy, trò đủ thiêng liêng; nhà giáo đủ sống bằng thu nhập thông qua hoạt động giảng dạy chân chính; trường học đủ cơ sở vật chất phục vụ dạy và học; học liệu phục vụ hoạt động dạy học phải đầy đủ; kỷ cương, nguyên tắc đủ mạnh để tất cả các cá nhân, bộ phận phải thực thi nghiêm túc; tài chính đủ chi trả cho các hoạt động của nhà trường; học trò có đầy đủ cơ hội học tập và phát huy năng lực cá nhân; phụ huynh có đủ niềm tin vào nhà trường; mối quan hệ giữa nhà trường - gia đình - xã hội đủ chặt.

Những cái “đủ” ở trên phải thực sự đầy đủ thì văn hóa mới hiện diện và thể hiện được một cách đầy đủ”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh.

Xem thêm

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

(CLO) Lần đầu tiên Chính phủ ban hành danh mục vị trí việc làm thống nhất đối với viên chức giáo dục trên cả nước. Nghị định 232/2026/NĐ-CP không chỉ thay đổi cách quản lý đội ngũ nhà giáo mà còn tác động trực tiếp đến tuyển dụng, bổ nhiệm, bậc nghề nghiệp, tiền lương và việc sắp xếp nhân sự trong các trường học.

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

(CLO) Sau khi rà soát nhu cầu sử dụng sách giáo khoa tại hơn 1.000 cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục nghề - giáo dục thường xuyên, ngành giáo dục Nghệ An xác định có hơn 208.000 học sinh thuộc diện ưu tiên dự kiến sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm học 2026-2027. Để triển khai chính sách này, tỉnh dự kiến cần hơn 80 tỷ đồng mua sắm sách mới.

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

(CLO) Chiều 1/8, Ban Chỉ đạo Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 tỉnh Quảng Trị, các đơn vị liên quan đã họp và thống nhất xử lý hủy các bài thi, môn thi do vi phạm đối với 5 thí sinh trong vụ tố cáo gian lận thi cử.

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Điểm mới đáng chú ý là ngoài học sinh đạt giải quốc gia, quốc tế, top 30% thí sinh xuất sắc theo từng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc cũng có cơ hội nhận học bổng Chính phủ ngay trước khi nhập học.

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

(CLO) Từ tháng 8/2026, nhiều chính sách giáo dục quan trọng bắt đầu có hiệu lực, từ bãi bỏ 11 văn bản quy phạm pháp luật, cho phép các trường công nhận tín chỉ khi đào tạo liên thông, siết việc dạy trước chương trình ở tiểu học đến lần đầu ban hành quy định về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

(CLO) Từ ngày 4 đến 9/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học bước vào giai đoạn "lọc ảo" tuyển sinh trên phạm vi toàn quốc. Sau 6 ngày xử lý dữ liệu, điểm chuẩn và danh sách trúng tuyển đợt 1 sẽ được chốt, nhiều trường có thể công bố kết quả ngay từ tối 9/8 nếu hoàn tất sớm.

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

(CLO) Áp lực thành tích, kỳ vọng từ gia đình và nỗi sợ thất bại đang trở thành gánh nặng vô hình đè lên vai nhiều học sinh. Không ít em rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm, thậm chí nảy sinh ý nghĩ tiêu cực khi không đạt được kết quả như mong muốn. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không được phát hiện và hỗ trợ kịp thời, những tổn thương tâm lý này có thể để lại hậu quả lâu dài đối với sức khỏe và tương lai của trẻ.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Từ năm học 2026–2027, Việt Nam sẽ sử dụng một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT ban hành ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống làm bộ SGK dùng chung, tiến tới mục tiêu miễn phí sách giáo khoa cho học sinh vào năm 2030. Dự kiến đến trước ngày 15/8/2026, tất cả học sinh cả nước sẽ có đầy đủ SGK các môn học, sách bài tập theo nhu cầu.

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

(CLO) Việc sắp xếp, tinh gọn mạng lưới trường học trên cả nước đang bước vào giai đoạn nước rút, song nhiều chuyên gia cho rằng, thách thức lớn nhất không nằm ở việc hợp nhất đầu mối mà là lựa chọn người đứng đầu đủ năng lực quản trị.

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Bước sang năm thứ ba thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 100% chi thường xuyên, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị đang biến áp lực thành động lực đổi mới. Kiên định với mục tiêu xây dựng trường cao đẳng chất lượng cao, nhà trường đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới quản trị, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm giáo dục nghề nghiệp uy tín, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực miền Trung và cả nước.

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

(CLO) Từ năm học 2026-2027, Hà Nội sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú khi UBND xã, phường trực tiếp lựa chọn và ký hợp đồng với đơn vị cung cấp thực phẩm, thay vì giao từng trường thực hiện như trước. Cùng với hệ thống truy xuất nguồn gốc HanoiCheck, mô hình mới được kỳ vọng tạo thêm "hàng rào" kiểm soát an toàn thực phẩm trong trường học.

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Ngày 29/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam đã kí kết Thỏa thuận hợp tác về phối hợp rà soát, đánh giá chuyên môn và hoàn thiện sách điện tử, sách số, học liệu số, qua đó góp phần xây dựng hệ sinh thái học liệu số chất lượng, hiện đại và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục.

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Từ năm học 2026-2027, học sinh cả nước sẽ chính thức học theo một bộ sách giáo khoa thống nhất. Nhiều ý kiến cho rằng việc này tạo thuận lợi cho công tác giảng dạy, tập huấn giáo viên, sinh hoạt chuyên môn và từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả.

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

(CLO) Đề thi được truyền qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ, thí sinh làm bài trên mạng LAN nội bộ, không kết nối Internet. Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036 vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) trình Thủ tướng Chính phủ, nhằm hiện đại hóa kỳ thi nhưng vẫn bảo đảm an toàn, công bằng và độ tin cậy.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

(NB&CL) Bộ Giáo dục và Đào tạo ví kỳ thi tốt nghiệp THPT như khâu kiểm tra cuối cùng của một dây chuyền sản xuất: Dù 99% sản phẩm đạt chuẩn vẫn không thể bỏ qua bước đánh giá đầu ra. Theo các chuyên gia, giá trị của kỳ thi không nằm ở việc tạo ra tỷ lệ trượt cao, mà ở khả năng xác lập một chuẩn chung để đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông trên toàn quốc.

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng kỹ năng thực hành và năng lực nghề nghiệp, giáo dục nghề nghiệp đang trở thành con đường ngắn nhất đưa người học đến việc làm bền vững. Nắm bắt xu thế đó, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị không ngừng mở rộng các ngành đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn, giúp người học vững tay nghề, tự tin lập nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

Cỡ chữ bài viết: