Bộ Y tế vừa ban hành hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa mới, nhấn mạnh các biểu hiện thường gặp, dấu hiệu chuyển nặng và cách xử trí hiệu quả.
Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do các chủng virus cúm đang lưu hành như A/H1N1, A/H3N2 và B gây ra. Bệnh lây qua đường hô hấp, chủ yếu thông qua giọt bắn hoặc tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus.
Mặc dù phần lớn các trường hợp mắc cúm chỉ có triệu chứng nhẹ và tự khỏi, nhưng một số có thể diễn tiến nặng, nguy hiểm đến tính mạng. Đặc biệt, nhóm nguy cơ cao gồm: phụ nữ mang thai, người trên 65 tuổi, trẻ nhỏ, người có bệnh nền mạn tính và người suy giảm miễn dịch.
Thời gian ủ bệnh thường từ 1 đến 4 ngày. Khởi phát thường đột ngột với sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi. Ho khan, đau họng, nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi. Ở trẻ em có thể gặp triệu chứng buồn nôn, nôn, hoặc tiêu chảy. Triệu chứng có thể không điển hình ở người lớn > 65 tuổi.
Phần lớn các người bệnh nhiễm cúm mùa chỉ sốt trong 3 đến 5 ngày, ho có thể kéo dài hơn và tự hồi phục. Tuy nhiên một số người bệnh có thể tiến triển thành cúm nặng.
Biểu hiện nặng của bệnh. Viêm phổi: Đau tức ngực khó thở tăng dần. Có thể có biểu hiện tình trạng suy hô hấp cấp tiến triển nhanh, thậm chí biểu hiện sốc và suy đa cơ quan nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bùng phát các bệnh lý mạn tính (như COPD, hen, suy tim): Người bệnh có bệnh lý nền khi nhiễm cúm ngoài biểu hiện cúm có thể biểu hiện những đợt tiến triển nặng của bệnh nền đang có của người bệnh.
Bên cạnh đó, hướng dẫn bổ sung thông tin liều oseltamivir cho trẻ em và trẻ sơ sinh, bổ sung thêm thuốc kháng virus Baloxavir marboxil với liều duy nhất, phân theo cân nặng.
Người mắc cúm nhẹ được điều trị ngoại trú, chỉ sử dụng thuốc kháng virus cúm cho người bệnh có yếu tố nguy cơ diễn biến nặng.
Các biện pháp điều trị hỗ trợ gồm: Sử dụng thuốc hạ sốt giảm đau (không dùng thuốc hạ sốt giảm đau có chứa Aspirin vì sử dụng Aspirin ở người bệnh cúm có thể dẫn đến hội chứng Reye có nguy cơ đe dọa tính mạng). Bù nước và điện giải. Đảm bảo dinh dưỡng (đặc biệt trẻ nhỏ và người già). Tư vấn theo dõi phát hiện dấu hiệu cúm nặng để tái khám và nhập viện kịp thời. Không khuyến cáo sử dụng kháng sinh cho người bệnh nghi ngờ hoặc khẳng định nhiễm cúm nhẹ.
Hướng dẫn cũng yêu cầu các cơ sở y tế phân luồng, phân cấp điều trị rõ ràng, bố trí phòng riêng và thực hiện nghiêm ngặt kiểm soát nhiễm khuẩn. Người mắc cúm cần hạn chế tiếp xúc với người khác, đặc biệt là nhóm nguy cơ cao, và thực hiện nghiêm các biện pháp phòng lây truyền qua đường hô hấp.
