Cách tiếp cận mới của Bộ KH&CN: Tìm công nghệ lõi để giải "bài toán" quốc gia

(CLO) Thay vì đầu tư dàn trải theo xu hướng, Bộ Khoa học và Công nghệ đang chuyển hướng chiến lược: xuất phát từ các "bài toán lớn" của quốc gia để tìm ra công nghệ lõi. Bước đi này giúp tập trung nguồn lực và giải quyết triệt để các vấn đề thực tiễn.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã đề nghị các đơn vị liên quan rà soát, điều chỉnh, bổ sung, đăng ký danh mục và sản phẩm công nghệ chiến lược. Danh sách đơn vị được đề nghị nêu ý kiến trải rộng từ các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương đến viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức nghề nghiệp.

screen_shot_2025-08-26_at_09_36_35_7d176.png
(Ảnh minh họa)

Điểm khác biệt của đợt rà soát lần này là cách tiếp cận mới: không bắt đầu từ công nghệ, mà từ các "bài toán lớn" của từng ngành, lĩnh vực.

Theo hướng dẫn, các đơn vị không liệt kê công nghệ hay đề tài nghiên cứu, mà phải xác định những vấn đề đủ lớn, đủ cấp thiết và có thể chuyển thành chương trình hành động cụ thể.

Từ những bài toán này, cơ quan đề xuất sẽ xác định khâu trong chuỗi giá trị tạo ra tác động lớn nhất, từ đó lựa chọn ra sản phẩm và công nghệ chiến lược. Cách làm mới nhằm tập trung nguồn lực vào những mắt xích quan trọng, tránh đầu tư dàn trải.

Mỗi đề xuất cần kèm các chỉ tiêu tác động cụ thể, như mức độ tăng năng suất, giảm chi phí, tăng tỷ lệ nội địa hóa hoặc mở rộng thị trường.

Đồng thời, đơn vị đề xuất cần làm rõ thị trường mục tiêu, khả năng cạnh tranh quốc tế và tiềm năng thay thế nhập khẩu, thúc đẩy xuất khẩu.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đề nghị nêu rõ lộ trình và các bên tham gia triển khai, gồm cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp, doanh nghiệp dẫn dắt và viện, trường. Các yếu tố về hạ tầng thử nghiệm, dữ liệu, tiêu chuẩn, sở hữu trí tuệ cũng phải được tính đến từ đầu.

Danh mục công nghệ chiến lược được định hướng theo hai nhóm. Thứ nhất gồm các công nghệ đã có thị trường, có thể tạo tác động trực tiếp trong ngắn hạn ở các lĩnh vực như nông nghiệp, chế biến, xây dựng, năng lượng. Thứ hai là công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới hoặc có vai trò nền tảng, gắn với mục tiêu tự chủ dài hạn, như công nghệ lượng tử, đường sắt tốc độ cao, lò phản ứng hạt nhân quy mô nhỏ, hoặc công nghệ không gian tầm thấp (UAV, vệ tinh).

Các đề xuất về công nghệ chiến lược phải dựa trên ba yếu tố: nhu cầu của nền kinh tế, lợi thế của ngành công nghiệp trong nước và khả năng hình thành thị trường cho sản phẩm. Kế hoạch này nhằm nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, hình thành các ngành công nghiệp mới và bảo đảm tự chủ công nghệ ở những lĩnh vực then chốt.

Trước đó, tháng 6/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành danh mục gồm 11 nhóm công nghệ chiến lược như AI, điện toán đám mây và dữ liệu lớn, blockchain, mạng di động 5G/6G, robot và tự động hóa, chip bán dẫn, y sinh học tiên tiến, năng lượng và vật liệu tiên tiến, công nghệ đất hiếm - đại dương - lòng đất, an ninh mạng và công nghệ hàng không vũ trụ.

Đầu năm nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tiếp tục tổ chức lấy ý kiến về một danh mục mới, nhằm cập nhật, thay thế cho danh mục trước đây. So với danh mục ban hành năm 2025, dự thảo cấu trúc 11 nhóm công nghệ chiến lược cơ bản được giữ nguyên. Tuy nhiên, các sản phẩm trong từng nhóm công nghệ được cụ thể hóa.

Xem thêm

Cắt giảm mạnh thủ tục hành chính trong 4 lĩnh vực 'nóng', thúc đẩy tăng trưởng 2 con số

Cắt giảm mạnh thủ tục hành chính trong 4 lĩnh vực 'nóng', thúc đẩy tăng trưởng 2 con số

(CLO) Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo rà soát cắt giảm mạnh thủ tục hành chính trong 4 lĩnh vực: Phòng cháy chữa cháy; Thành lập và hoạt động khu công nghiệp, cụm công nghiệp; Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và Cấp phép xây dựng, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng "2 con số".
Việt Nam – Nhật Bản: Làm sâu sắc hợp tác trụ cột kinh tế, bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng

Việt Nam – Nhật Bản: Làm sâu sắc hợp tác trụ cột kinh tế, bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng

(CLO) Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhất trí làm sâu sắc hơn hợp tác kinh tế là trụ cột chính của quan hệ thông qua hợp tác thương mại, đầu tư, ODA, góp phần bảo đảm vững chắc an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và nông nghiệp bền vững.
400.000 smartphone sẽ đến tay hộ nghèo, cận nghèo trước năm 2030

400.000 smartphone sẽ đến tay hộ nghèo, cận nghèo trước năm 2030

(CLO) Theo Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đến năm 2030, Chính phủ phấn đấu hỗ trợ 400.000 điện thoại thông minh cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, trừ hộ nghèo, hộ cận nghèo có học sinh, sinh viên được hỗ trợ thiết bị đầu cuối từ Chương trình “Sóng và máy tính cho em” do Thủ tướng Chính phủ phát động.
Hà Nội duyệt kịch bản chống ngập mùa mưa 2026: Sẵn sàng ứng phó với 220 điểm ngập úng

Hà Nội duyệt kịch bản chống ngập mùa mưa 2026: Sẵn sàng ứng phó với 220 điểm ngập úng

(CLO) UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt Kế hoạch bảo đảm thoát nước, chống úng ngập khu vực nội thành mùa mưa năm 2026, trong đó đưa ra dự báo chi tiết về các điểm ngập theo từng cường độ mưa và hàng loạt giải pháp ứng phó khẩn cấp, bao gồm việc vận hành tối đa các trạm bơm đầu mối.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Ấn Độ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Ấn Độ

Theo Thông cáo của Bộ Ngoại giao, nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5/2026.
Cỡ chữ bài viết: