Cách tiếp cận mới của Bộ KH&CN: Tìm công nghệ lõi để giải "bài toán" quốc gia

Bộ Khoa học và Công nghệ đã đề nghị các đơn vị liên quan rà soát, điều chỉnh, bổ sung, đăng ký danh mục và sản phẩm công nghệ chiến lược. Danh sách đơn vị được đề nghị nêu ý kiến trải rộng từ các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương đến viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức nghề nghiệp.

screen_shot_2025-08-26_at_09_36_35_7d176.png
(Ảnh minh họa)

Điểm khác biệt của đợt rà soát lần này là cách tiếp cận mới: không bắt đầu từ công nghệ, mà từ các "bài toán lớn" của từng ngành, lĩnh vực.

Theo hướng dẫn, các đơn vị không liệt kê công nghệ hay đề tài nghiên cứu, mà phải xác định những vấn đề đủ lớn, đủ cấp thiết và có thể chuyển thành chương trình hành động cụ thể.

Từ những bài toán này, cơ quan đề xuất sẽ xác định khâu trong chuỗi giá trị tạo ra tác động lớn nhất, từ đó lựa chọn ra sản phẩm và công nghệ chiến lược. Cách làm mới nhằm tập trung nguồn lực vào những mắt xích quan trọng, tránh đầu tư dàn trải.

Mỗi đề xuất cần kèm các chỉ tiêu tác động cụ thể, như mức độ tăng năng suất, giảm chi phí, tăng tỷ lệ nội địa hóa hoặc mở rộng thị trường.

Đồng thời, đơn vị đề xuất cần làm rõ thị trường mục tiêu, khả năng cạnh tranh quốc tế và tiềm năng thay thế nhập khẩu, thúc đẩy xuất khẩu.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đề nghị nêu rõ lộ trình và các bên tham gia triển khai, gồm cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp, doanh nghiệp dẫn dắt và viện, trường. Các yếu tố về hạ tầng thử nghiệm, dữ liệu, tiêu chuẩn, sở hữu trí tuệ cũng phải được tính đến từ đầu.

Danh mục công nghệ chiến lược được định hướng theo hai nhóm. Thứ nhất gồm các công nghệ đã có thị trường, có thể tạo tác động trực tiếp trong ngắn hạn ở các lĩnh vực như nông nghiệp, chế biến, xây dựng, năng lượng. Thứ hai là công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới hoặc có vai trò nền tảng, gắn với mục tiêu tự chủ dài hạn, như công nghệ lượng tử, đường sắt tốc độ cao, lò phản ứng hạt nhân quy mô nhỏ, hoặc công nghệ không gian tầm thấp (UAV, vệ tinh).

Các đề xuất về công nghệ chiến lược phải dựa trên ba yếu tố: nhu cầu của nền kinh tế, lợi thế của ngành công nghiệp trong nước và khả năng hình thành thị trường cho sản phẩm. Kế hoạch này nhằm nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, hình thành các ngành công nghiệp mới và bảo đảm tự chủ công nghệ ở những lĩnh vực then chốt.

Trước đó, tháng 6/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành danh mục gồm 11 nhóm công nghệ chiến lược như AI, điện toán đám mây và dữ liệu lớn, blockchain, mạng di động 5G/6G, robot và tự động hóa, chip bán dẫn, y sinh học tiên tiến, năng lượng và vật liệu tiên tiến, công nghệ đất hiếm - đại dương - lòng đất, an ninh mạng và công nghệ hàng không vũ trụ.

Đầu năm nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tiếp tục tổ chức lấy ý kiến về một danh mục mới, nhằm cập nhật, thay thế cho danh mục trước đây. So với danh mục ban hành năm 2025, dự thảo cấu trúc 11 nhóm công nghệ chiến lược cơ bản được giữ nguyên. Tuy nhiên, các sản phẩm trong từng nhóm công nghệ được cụ thể hóa.

Xem thêm

Ninh Bình: Đón Bằng xếp hạng Di tích quốc gia Nhà lưu niệm Trần Huy Liệu

Ninh Bình: Đón Bằng xếp hạng Di tích quốc gia Nhà lưu niệm Trần Huy Liệu

(CLO) Ngày 31/10, xã Vụ Bản (tỉnh Ninh Bình) phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Viện Sử học Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 125 năm Ngày sinh Giáo sư, Viện sĩ Trần Huy Liệu (5/11/1901 - 5/11/2026), kỷ niệm 60 năm thành lập Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và đón Bằng xếp hạng Di tích quốc gia Nhà lưu niệm Trần Huy Liệu.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Sẽ cung cấp sách giáo khoa miễn phí, dùng chung từ năm học 2028-2029

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Sẽ cung cấp sách giáo khoa miễn phí, dùng chung từ năm học 2028-2029

(CLO) Giải trình trước Quốc hội sáng nay, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đã làm rõ 6 nhóm vấn đề "nóng" được cử tri và đại biểu quan tâm. Trong đó, Bộ trưởng đưa ra lộ trình cụ thể về việc hoàn thiện một bộ sách giáo khoa dùng chung, cấp miễn phí, đồng thời nhấn mạnh các quyết sách giải quyết tình trạng thiếu giáo viên, bạo lực học đường và gian lận thi cử.

‘Căn bệnh’ độ trễ chính sách và bài học từ một quán hủ tiếu

‘Căn bệnh’ độ trễ chính sách và bài học từ một quán hủ tiếu

(CLO) Dẫn chứng bốn câu chuyện thực tiễn, đại biểu Quốc hội Trần Thị Vân khẳng định điểm nghẽn kinh tế hiện nay nằm ở cơ chế phản ứng chậm và tâm lý đùn đẩy trách nhiệm, chứ không phải do thiếu chính sách. Để khắc phục, bà kiến nghị cần dùng "độ trễ chính sách" làm thước đo đánh giá cán bộ và đổi mới tư duy quản lý nhằm bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm.

Đại biểu Trịnh Xuân An: Chấm dứt cảnh ‘thấp thỏm’ mùa thi, thước đo tăng trưởng phải là sự tích lũy của người dân

Đại biểu Trịnh Xuân An: Chấm dứt cảnh ‘thấp thỏm’ mùa thi, thước đo tăng trưởng phải là sự tích lũy của người dân

(CLO) Phát biểu tại nghị trường, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) nhấn mạnh tăng trưởng kinh tế phải được đo lường bằng sự tích lũy thực chất của người dân. Đồng thời, ông kiến nghị một tầm nhìn dài hạn, bài bản cho giáo dục để chấm dứt cảnh phụ huynh và học sinh "thấp thỏm" mỗi mùa thi.

Xây dựng chuyên trang 'Hàng Việt vì người Việt' trên các cơ quan báo chí, truyền thông

Xây dựng chuyên trang 'Hàng Việt vì người Việt' trên các cơ quan báo chí, truyền thông

(CLO) Chương trình “Hàng Việt vì người Việt” giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu xây dựng, vận hành và phát triển chuyên trang "Hàng Việt vì người Việt" trên các cơ quan truyền thông, báo chí cập nhật thông tin về sản phẩm, doanh nghiệp, địa phương, điểm bán và các hoạt động của Chương trình.

Hòa thượng Thích Thanh Quyết: ‘Vị tha là sống mãi, phúc đức là vô lượng’

Hòa thượng Thích Thanh Quyết: ‘Vị tha là sống mãi, phúc đức là vô lượng’

(CLO) Phát biểu tại nghị trường chiều 30/10, Hòa thượng Thích Thanh Quyết (đoàn Quảng Ninh) ủng hộ dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, tạng và bày tỏ sự thấu cảm với những áp lực của ngành Y tế. Ông cũng đưa ra các đề xuất căn cơ cho ngành giáo dục và cảnh báo hệ lụy từ mặt trái của xã hội số.

Giải mã nghịch lý nền kinh tế 'khát vốn': Gỡ vướng pháp lý, mở ‘đường dẫn vốn’ cho doanh nghiệp

Giải mã nghịch lý nền kinh tế 'khát vốn': Gỡ vướng pháp lý, mở ‘đường dẫn vốn’ cho doanh nghiệp

(CLO) Nền kinh tế khát vốn dài hạn dù tiền gửi dân cư và lượng vàng tích trữ đang ở mức kỷ lục. Bóc tách nguyên nhân khiến hàng ngàn dự án tồn đọng và doanh nghiệp tìm đường ra nước ngoài, các đại biểu Quốc hội nhấn mạnh phải tháo gỡ triệt để điểm nghẽn thể chế, siết kỷ luật ngân sách để mở đường dẫn vốn vào sản xuất.

Bịt lỗ hổng ‘dự án ma’, minh bạch thông tin thị trường bất động sản

Bịt lỗ hổng ‘dự án ma’, minh bạch thông tin thị trường bất động sản

(CLO) Trước những băn khoăn về tình trạng “dự án ma”, rao bán bất động sản khi chưa đủ điều kiện, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đã quy định chặt chẽ hơn về đặt cọc, điều kiện thực hiện dự án và xây dựng cơ sở dữ liệu, hướng tới bảo vệ quyền lợi người mua.

TP.HCM chính thức thông qua quy hoạch tầm nhìn 100 năm, hình thành 5 cực tăng trưởng mới

TP.HCM chính thức thông qua quy hoạch tầm nhìn 100 năm, hình thành 5 cực tăng trưởng mới

(CLO) Với diện tích hơn 6.772km² và dân số dự báo vượt 27 triệu người vào năm 2050, TP.HCM định hướng tổ chức không gian phát triển theo mô hình đa cực, đa tâm. Quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm vừa được HĐND thành phố thông qua xác định 5 cực động lực cùng các trung tâm vệ tinh, hướng đến xây dựng đô thị toàn cầu.

Đề xuất sáng kiến của người dân: Phải xử lý đúng hạn, phản hồi rõ ràng

Đề xuất sáng kiến của người dân: Phải xử lý đúng hạn, phản hồi rõ ràng

(CLO) Người dân có quyền đề xuất sáng kiến vì lợi ích cộng đồng, nhưng quyền đó chỉ thực sự có ý nghĩa khi kiến nghị được xem xét đúng hạn và có phản hồi rõ ràng. Đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ trách nhiệm xử lý, tránh tình trạng người dân gửi ý kiến rồi phải chờ đợi, tự đi hỏi kết quả.

Cỡ chữ bài viết: