Cách tiếp cận mới của Bộ KH&CN: Tìm công nghệ lõi để giải "bài toán" quốc gia

(CLO) Thay vì đầu tư dàn trải theo xu hướng, Bộ Khoa học và Công nghệ đang chuyển hướng chiến lược: xuất phát từ các "bài toán lớn" của quốc gia để tìm ra công nghệ lõi. Bước đi này giúp tập trung nguồn lực và giải quyết triệt để các vấn đề thực tiễn.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã đề nghị các đơn vị liên quan rà soát, điều chỉnh, bổ sung, đăng ký danh mục và sản phẩm công nghệ chiến lược. Danh sách đơn vị được đề nghị nêu ý kiến trải rộng từ các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương đến viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức nghề nghiệp.

screen_shot_2025-08-26_at_09_36_35_7d176.png
(Ảnh minh họa)

Điểm khác biệt của đợt rà soát lần này là cách tiếp cận mới: không bắt đầu từ công nghệ, mà từ các "bài toán lớn" của từng ngành, lĩnh vực.

Theo hướng dẫn, các đơn vị không liệt kê công nghệ hay đề tài nghiên cứu, mà phải xác định những vấn đề đủ lớn, đủ cấp thiết và có thể chuyển thành chương trình hành động cụ thể.

Từ những bài toán này, cơ quan đề xuất sẽ xác định khâu trong chuỗi giá trị tạo ra tác động lớn nhất, từ đó lựa chọn ra sản phẩm và công nghệ chiến lược. Cách làm mới nhằm tập trung nguồn lực vào những mắt xích quan trọng, tránh đầu tư dàn trải.

Mỗi đề xuất cần kèm các chỉ tiêu tác động cụ thể, như mức độ tăng năng suất, giảm chi phí, tăng tỷ lệ nội địa hóa hoặc mở rộng thị trường.

Đồng thời, đơn vị đề xuất cần làm rõ thị trường mục tiêu, khả năng cạnh tranh quốc tế và tiềm năng thay thế nhập khẩu, thúc đẩy xuất khẩu.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đề nghị nêu rõ lộ trình và các bên tham gia triển khai, gồm cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp, doanh nghiệp dẫn dắt và viện, trường. Các yếu tố về hạ tầng thử nghiệm, dữ liệu, tiêu chuẩn, sở hữu trí tuệ cũng phải được tính đến từ đầu.

Danh mục công nghệ chiến lược được định hướng theo hai nhóm. Thứ nhất gồm các công nghệ đã có thị trường, có thể tạo tác động trực tiếp trong ngắn hạn ở các lĩnh vực như nông nghiệp, chế biến, xây dựng, năng lượng. Thứ hai là công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới hoặc có vai trò nền tảng, gắn với mục tiêu tự chủ dài hạn, như công nghệ lượng tử, đường sắt tốc độ cao, lò phản ứng hạt nhân quy mô nhỏ, hoặc công nghệ không gian tầm thấp (UAV, vệ tinh).

Các đề xuất về công nghệ chiến lược phải dựa trên ba yếu tố: nhu cầu của nền kinh tế, lợi thế của ngành công nghiệp trong nước và khả năng hình thành thị trường cho sản phẩm. Kế hoạch này nhằm nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, hình thành các ngành công nghiệp mới và bảo đảm tự chủ công nghệ ở những lĩnh vực then chốt.

Trước đó, tháng 6/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành danh mục gồm 11 nhóm công nghệ chiến lược như AI, điện toán đám mây và dữ liệu lớn, blockchain, mạng di động 5G/6G, robot và tự động hóa, chip bán dẫn, y sinh học tiên tiến, năng lượng và vật liệu tiên tiến, công nghệ đất hiếm - đại dương - lòng đất, an ninh mạng và công nghệ hàng không vũ trụ.

Đầu năm nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tiếp tục tổ chức lấy ý kiến về một danh mục mới, nhằm cập nhật, thay thế cho danh mục trước đây. So với danh mục ban hành năm 2025, dự thảo cấu trúc 11 nhóm công nghệ chiến lược cơ bản được giữ nguyên. Tuy nhiên, các sản phẩm trong từng nhóm công nghệ được cụ thể hóa.

Xem thêm

Chỉ đầu tư nâng cấp cao tốc khi xác định rõ hiệu quả và khả năng thu hồi vốn

Chỉ đầu tư nâng cấp cao tốc khi xác định rõ hiệu quả và khả năng thu hồi vốn

(CLO) Về đầu tư nâng cấp hoàn thiện các tuyến đường bộ cao tốc đã đầu tư theo quy mô phân kỳ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc lưu ý trong quá trình nghiên cứu cần tính toán, đánh giá đầy đủ hiệu quả đầu tư, hạch toán kinh tế xã hội, chỉ đầu tư khi dự án có hiệu quả cụ thể và phải xác định được khả năng thu hồi vốn.

Kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

(CLO) Về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, trong đó có tổng mức đầu tư, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu rà soát kỹ lưỡng đơn giá, định mức, chi phí; làm rõ chi phí tăng do điều chỉnh khối lượng, tăng do thay đổi định mức, đơn giá… bảo đảm tính đúng, tính đủ, phù hợp với quy định và điều kiện của Việt Nam; kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư…

Cộng đồng người Việt Nam tại Nga là cầu nối vững chắc, làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện

Cộng đồng người Việt Nam tại Nga là cầu nối vững chắc, làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện

(CLO) Thủ tướng Lê Minh Hưng tin tưởng cộng đồng người Việt Nam tại Nga sẽ tiếp tục là lực lượng tiên phong trong việc tăng cường giao lưu nhân dân, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, khoa học- công nghệ và giáo dục giữa hai nước; là cầu nối vững chắc góp phần làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nga.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tầm nhìn 100 năm tới phải tiếp tục thể hiện khát vọng phát triển của dân tộc Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tầm nhìn 100 năm tới phải tiếp tục thể hiện khát vọng phát triển của dân tộc Việt Nam

(CLO) Chiều 17/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930 - 2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030 - 2130) và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Ban Chỉ đạo) đã chủ trì buổi làm việc với Thường trực Ban Chỉ đạo.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Ưu tiên ODA cho các dự án lớn, khoản vay lớn

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Ưu tiên ODA cho các dự án lớn, khoản vay lớn

(CLO) Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu khi xem xét đề xuất các khoản vay ODA thì phải quan tâm đến chất lượng khoản vay; phải đánh giá, tính toán đầy đủ hiệu quả dự án gắn với lãi suất vay và các chi phí liên quan, đặc biệt là hiệu quả về tài chính. Tập trung ưu tiên ODA cho các dự án lớn, các khoản vay lớn và ưu tiên các khoản vay hỗ trợ ngân sách.

Đại hội VIII Hội Cựu chiến binh Việt Nam: Vững truyền thống, viết tiếp bản lĩnh Bộ đội Cụ Hồ

Đại hội VIII Hội Cựu chiến binh Việt Nam: Vững truyền thống, viết tiếp bản lĩnh Bộ đội Cụ Hồ

(CLO) Với chủ đề “Phát huy bản chất Bộ đội Cụ Hồ, truyền thống Trung thành - Đoàn kết - Gương mẫu - Đổi mới, xây dựng Hội Cựu chiến binh Việt Nam trong sạch, vững mạnh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Cựu chiến binh Việt Nam lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2026-2031 đã chính thức khai mạc ngày 17/6, tại Hà Nội.

Việt Nam - Australia công bố Chương trình tài trợ nghiên cứu chung năm 2026

Việt Nam - Australia công bố Chương trình tài trợ nghiên cứu chung năm 2026

(CLO) Vừa qua, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với Bộ Công nghiệp, Khoa học và Tài nguyên Australia (DISR) tổ chức Chương trình trao đổi và công bố Kế hoạch triển khai Chương trình tài trợ trong khuôn khổ Sáng kiến Hợp tác Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam - Australia (AVSTICI).

Cỡ chữ bài viết: