Sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh
Trình bày dự thảo Luật, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt cho biết, dự thảo đã tập trung thể chế hóa chủ trương về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Dự thảo luật lược bỏ quy định liên quan đến cấp huyện trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Điều chỉnh thẩm quyền, trách nhiệm trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo mô hình tổ chức mới của chính quyền địa phương, tòa án, viện kiểm sát, thanh tra; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan tham mưu ở cấp xã, hoàn thiện cơ chế tham mưu ở cấp tỉnh, bộ, ngành trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật cũng thể chế hóa chủ trương của Đảng về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia: Bổ sung quy định về tiếp công dân trực tuyến; quy định công dân được sử dụng số căn cước công dân hoặc mã số định danh điện tử thay cho việc xuất trình giấy tờ tuỳ thân hiện nay khi đến nơi tiếp công dân...
Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Dương Thanh Bình nêu rõ: Thường trực Ủy ban cho rằng, phạm vi sửa đổi của dự án Luật là phù hợp với bối cảnh hiện nay để đáp ứng yêu cầu khẩn trương ổn định thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; phục vụ hiệu quả việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Tuy nhiên, có ý kiến trong Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ lưỡng về những hạn chế, vướng mắc của từng luật đã được chỉ ra qua quá trình rà soát tổng thể hệ thống pháp luật theo yêu cầu tại Nghị quyết số 110/2023/QH15 của Quốc hội và Báo cáo của Ban cán sự đảng Chính phủ năm 2024 về kết quả rà soát, khắc phục những sơ hở, vướng mắc, bất cập trong chính sách, pháp luật theo yêu cầu của Đảng đoàn Quốc hội.
Trên cơ sở đó, cân nhắc việc khắc phục đầy đủ những vướng mắc, bất cập của từng luật ngay trong lần sửa đổi này.
Nên quy định cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo
Thống nhất cao với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới đề nghị, nên quy định cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo đảm liên thông với các cơ quan có chức năng.
Trong khi đó, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải nêu rõ “việc liên thông với các cơ quan chức năng về kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo là rất cần thiết, nhất là liên thông từ Chính phủ tới các địa phương, tránh tình trạng có những vụ việc đã giải quyết xong, thậm chí được Tòa án xem xét, xét xử rồi, nhưng có những đơn vị thụ lý đơn thư lại không nắm được thông tin, dẫn đến mất thời gian phân công người xử lý, trả lời kết quả xử lý tới công dân”.
Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu cũng đề nghị cần sớm xây dựng phần mềm liên thông kết quả giải quyết từ Thanh tra Chính phủ tới Thanh tra các địa phương và các đơn vị có liên quan.
Lưu ý, trong thực tế, có một số vụ việc khiếu nại, tố cáo của công dân thường tập trung rất đông người, do vậy, Chủ nhiệm Ủy ban Lê Tấn Tới đề nghị, cơ quan soạn thảo nghiên cứu, có quy chế phối hợp để giải quyết khiếu nại, tố cáo tập trung đông người.
Tán thành với việc bổ sung hình thức tiếp công dân trực tiếp kết hợp trực tuyến, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới nêu thực tế, vừa qua tại Cần Thơ đã có hình thức tiếp công dân rất hiệu quả, đó là tiếp công dân tại nhà. Sau khi nắm được tình hình của vụ việc khiếu nại, tố cáo, Chủ tịch UBND xã phân công các ban, ngành xuống tận nhà tiếp công dân và giải quyết tại chỗ.
“Bên cạnh đó, với hình thức tiếp công dân trên môi trường điện tử, đã có xã lập nhóm Zalo, với những đơn từ được gửi trong nhóm, Chủ tịch UBND xã sẽ phân công trực tiếp cán bộ giải quyết và thông báo kết quả cho người dân. Đây cũng là hình thức rất hay để cơ quan soạn thảo cân nhắc, lưu ý”, Chủ nhiệm Ủy ban Lê Tấn Tới gợi mở.
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương nêu rõ, về phạm vi sửa đổi, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cần tiếp tục rà soát để đánh giá đầy đủ hạn chế, vướng mắc của các luật đã chỉ ra qua quá trình rà soát tổng thể, bảo đảm nguyên tắc sửa đổi, bổ sung đáp ứng yêu cầu của tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và những vấn đề thực sự vướng mắc trong thực tiễn.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, Chính phủ sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo đảm liên thông giữa các cơ quan, đồng thời thống nhất với các quy định của Luật Bảo vệ bí mật nhà nước và các luật có liên quan.
