Cẩn trọng trước "ma trận" thuốc điều trị COVID-19 bán tràn lan trên mạng xã hội

Mua bán thuốc COVID-19 tràn lan trên các mạng xã hội

Vừa qua, Bộ Y tế ban hành Quyết định số 5666/QĐ-BYT về sửa đổi, bổ sung một số điểm của hướng dẫn chẩn đoán và điều trị Covid-19, trong đó nêu rõ danh mục 3 loại thuốc kháng vi rút trong điều trị Covid-19 gồm Remdesivir dùng cho bệnh nhân có triệu chứng trung bình, nặng; Favipiravir dùng cho trường hợp không triệu chứng, triệu chứng nhẹ, trung bình; Molnupiravir dùng cho bệnh nhân mức độ nhẹ... và do các cơ sở y tế cấp phát thuốc.

Theo ghi nhận của PV,  trên các trang mạng xã hội đã rao bán rầm rộ các loại thuốc này. Cụ thể, trên các trang Facebook, Zalo, các hội nhóm… có nhiều tài khoản rao bán các loại thuốc điều trị Covid-19 của Nga, Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ… với cách quảng cáo như hàng xách tay chuẩn, công dụng tức thì. Giá cả được các tài khoản này đưa ra dao động từ 300.000-500.000 đ/ 1 hộp. Đáng chú ý nếu lấy combo cả bình sịt mũi sẽ được giảm giá.

Tuy nhiên, khi trao đổi với PV, nhiều người dân cho biết họ thực sự nghi ngờ công dụng của các mặt hàng này cũng. 

Chị Phùng Thị Tú A, ở Xã An Khánh - Huyện Hoài Đức cho biết: "Thời điểm dịch bệnh rất căng thẳng, nơi cơ quan tôi làm việc cũng rất nhiều F0. Họ chia sẻ nhau mua các toa thuốc trên mạng. Có người uống thì đỡ nhưng có người cũng không có chuyển biến gì nên phải đến lấy thuốc tại các cơ sở y tế. Nói chung là mua thuốc COVID-19 trên mạng xã hội mang nhiều tính hên xui."

Còn bác Nguyễn Văn T ở đường Thanh Bình, quận Hà Đông chia sẻ: "Nhà tôi cũng đã có 2 F0, ban đầu tôi cũng lên mạng tìm thuốc nhưng thông tin về thuốc rất mập mờ nên tôi khá hoang mang. Mang câu hỏi của mình ra Trạm y tế Phường thì được khuyến cáo là không nên mua dùng mà chỉ dùng thuốc theo chỉ định của Bộ Y tế."

Các chuyên gia nói gì? 

Chia sẻ với báo chí, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Ðại học Y Hà Nội cho biết, thời gian gần đây ông nhận được nhiều tin nhắn hỏi về các hộp thuốc xanh đỏ chữ tiếng Nga loằng ngoằng được cho là có tác dụng điều trị COVID-19. Ông khuyến cáo người dân không tự ý dùng vì là thuốc xách tay không rõ nguồn gốc.

"Thuốc của Nga nếu thực sự tốt chắc tỉ lệ tử vong của Nga không ở mức hàng đầu thế giới. Tỉ lệ bệnh tự khỏi của chủng Omicron trên người đã được tiêm chủng rất cao nên thuốc gì uống vào đều khỏi. Do đó người dân đừng lãng phí tiền bạc và tiếp tay cho nhóm buôn lậu thuốc công khai bán trên mạng xã hội”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Về những loại thuốc này, dược sĩ Hà Quang Tuyến, Trưởng khoa Dược, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết: “Thuốc xanh, thuốc đỏ hay Arbidol (Umifenovir) là thuốc kháng virus phổ rộng được cấp phép sử dụng để dự phòng và điều trị cúm mùa tại Trung Quốc và Nga từ năm 2006. Thử nghiệm tiền lâm sàng cho thấy thuốc Arbidol có hoạt tính kháng virus đối với một số virus đường hô hấp ở người như virus cúm A, B, C, adenovirus, rhinovirus… Tại Trung Quốc, Umifenovir được thử nghiệm trên bệnh nhân COVID-19 ngay giai đoạn đầu bùng phát dịch, tuy nhiên hiệu quả của Umifenovir là không đồng nhất giữa các nghiên cứu”.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Y tế quận Nam Từ Liêm cho biết, các loại thuốc kháng vi rút trong điều trị Covid-19 mà Bộ Y tế vừa ban hành là cấp về cho các sở y tế, từ đó sở y tế cấp về các quận, huyện để điều trị cho các bệnh nhân F0. Các cơ sở y tế xã, phường khi cấp thuốc, điều trị Covid-19 cho bệnh nhân phải có sự đồng ý của bệnh nhân... Do vậy, bất kỳ loại thuốc kháng vi rút trong điều trị Covid-19 nào bán trên mạng xã hội hoặc tại các hiệu thuốc đều là vi phạm quy định, người dân cần cẩn trọng để tránh “tiền mất tật mang”.

Tương tự, Đại diện Sở Y tế Hà Nội cũng cảnh báo người dân không nên tự ý mua thuốc điều trị Covid-19 trên mạng xã hội. Để bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng, các cơ quan quản lý cần siết chặt hơn nữa đối với việc bán hàng, quảng cáo trực tuyến, nhất là thuốc chữa bệnh trên mạng xã hội. 

Được biết, Bộ Y tế đã yêu cầu các đơn vị thanh tra tăng cường quản lý việc kinh doanh, quảng cáo thuốc điều trị Covid-19 không rõ nguồn gốc, xuất xứ, nếu phát hiện các hành vi vi phạm có dấu hiệu hình sự, kịp thời lập hồ sơ chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Tuy nhiên, trong thực tế, việc rao bán thuốc vẫn còn công khai trên mạng xã hội, trong khi đó số vụ kiểm tra, thu giữ hàng hóa là thuốc nhập lậu vẫn chưa nhiều. Thiết nghĩ, để không còn tình trạng các dược sĩ "online" kê đơn,  mua bán thuốc điều trị Covid-19 tràn lan trên mạng xã hội, rất cần sự vào cuộc mạnh tay hơn nữa của các ban, ngành chức năng để sức khỏe của người dân được bảo vệ một cách chính đáng.

Dương Lâm