"Những gì chúng tôi mới đạt được với Trung Quốc là để khắc phục một số vấn đề phát sinh trong vài năm qua", Thủ tướng Carney phát biểu ngày 25/1, đề cập đến kết quả chuyến thăm Bắc Kinh hồi giữa tháng. "Chúng tôi không có ý định theo đuổi thỏa thuận thương mại tự do với Trung Quốc hay bất kỳ nền kinh tế phi thị trường nào khác".
Ông Carney giải thích rằng, trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ với Mỹ và Mexico (USMCA), các bên đã cam kết không đàm phán hoặc ký kết FTA với "các nền kinh tế phi thị trường" mà không có thông báo trước.
Tuyên bố của Thủ tướng Carney được đưa ra sau khi ông Donald Trump cảnh báo sẽ áp thuế 100% lên hàng nhập khẩu từ Canada nếu nước này đạt được thỏa thuận thương mại với Trung Quốc. Tổng thống Mỹ lo ngại Bắc Kinh có thể lợi dụng Canada như một "cảng trung chuyển" để né thuế nhập khẩu của Mỹ.
"Nếu Carney nghĩ có thể biến Canada thành một 'cảng trung chuyển' để Trung Quốc đưa hàng hóa và sản phẩm vào Mỹ, ông ta đã nhầm to", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng bày tỏ quan điểm tương tự: "Không thể để Canada trở thành cửa ngõ để Trung Quốc đổ hàng hóa giá rẻ vào Mỹ".
Trong chuyến công du Trung Quốc giữa tháng 1, Thủ tướng Canada Carney đã đạt được một thỏa thuận điều chỉnh thuế quan song phương. Theo thỏa thuận mới, Canada đồng ý giảm mức thuế xe điện Trung Quốc xuống còn 6,1% trong khuôn khổ một hạn ngạch hàng năm, đổi lại Trung Quốc hạ thuế đối với các mặt hàng nông sản và nguyên liệu then chốt của Canada.
Ông Carney cho biết hạn ngạch ban đầu là 49.000 xe điện/năm và sẽ tăng dần lên khoảng 70.000 xe trong vòng 5 năm tới. "Hạn ngạch ban đầu này chỉ tương đương khoảng 3% trong tổng số 1,8 triệu xe được bán ra hàng năm tại Canada", ông nói và nhấn mạnh rằng đổi lại, Trung Quốc dự kiến bắt đầu đầu tư vào ngành công nghiệp ôtô Canada trong vòng ba năm tới.
Động thái của Ottawa diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương với Washington gần đây cũng có những căng thẳng. Hai bên đã có tranh cãi liên quan đến đề xuất của chính quyền Mỹ muốn sở hữu đảo Greenland của Đan Mạch. Ngày 22/1, ông Trump còn tuyên bố rút lại lời mời Canada tham gia "Hội đồng Hòa bình" do ông khởi xướng.
