Theo báo cáo của Bộ Tài chính tại Hội nghị toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026 diễn ra chiều 9/1 dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính. Đến hết tháng 12/2025, giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đạt trên 755.000 tỷ đồng, đạt 83,7% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn 3,4% về tỷ lệ và 206.600 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, vẫn chậm so với yêu cầu, trong đó còn 22 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 dưới mức trung bình cả nước.
Về đầu tư công năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã giao kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách Nhà nước năm 2026 cho các bộ, cơ quan Trung ương là 995.348,05 tỷ đồng.
Đến hết ngày 7/1, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2026 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án là 851.822,535 tỷ đồng, đạt 85,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Số vốn còn lại chưa phân bổ chi tiết là 143.525 tỷ đồng, của 12 bộ, cơ quan Trung ương và 22 địa phương.
Bên cạnh những bộ, cơ quan và địa phương phương có tỷ lệ giải ngân thấp, nhiều Bộ như Bộ Tư pháp, Tài chính hay tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Thanh Hóa. Đặc biệt tỉnh Cao Bằng là điểm sáng thực hiện giải ngân tốt vốn đầu tư công.
Theo đó, đến hết ngày 31/12/2025, toàn tỉnh Cao Bằng giải ngân 8.339.468/10.272.458 triệu đồng, tương đương 81,2% kế hoạch; tính theo số vốn do Thủ tướng Chính phủ giao, đạt 96,4%. Dự kiến đến hết ngày 31/1/2026, giải ngân đạt 92,9% kế hoạch, và tính theo số vốn do Thủ tướng Chính phủ giao đạt trên 110%.
Trong đó, điển hình như Dự án cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng), bao gồm cả giai đoạn 1 va giai đoạn 2: kết quả giải ngân đạt 5.524.106/6.166.206 triệu đồng, tương đương 89,6% kế hoạch, còn lại 642.100 triệu đồng (Trong đó, giai đoạn 1 đã giải ngân đạt 99,9% kế hoạch, chỉ còn 2.672 triệu đồng chưa giải ngân; gia đoạn 2 còn 639.427 triệu đồng, dự kiến hoàn thành giải ngân trước ngày 20/1/2026)….
Theo ông Lưu Công Hữu, Giám đốc Sở Tài chính Cao Bằng, kết quả giải ngân đến ngày 31/12/2025 không chi là con số tài chính, mà là phép thử đối với tinh thần trách nhiệm, sự quyết liệt trong chỉ đạo điều hành và năng lực tổ chức thực hiện của từng cấp, từng ngành. Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương chịu trách nhiệm trực tiếp trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu để chậm trễ, thiếu chủ động hoặc không hoàn thành mục tiêu được giao. Đồng thời, tỉnh xác định rõ việc hoàn thành mục tiêu giải ngân tối thiểu 95% vào ngày 31/12/2025 là yêu cầu mang tính kỷ luật chính trị; là cam kết danh dự của chính quyền tỉnh đối với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan Trung ương; đồng thời là cơ sở quan trọng để củng cố niềm tin của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp vào năng lực điều hành, tổ chức thực hiện của bộ máy chính quyền địa phương.
“Chỉ chưa đầy 1 tuần, Chủ tịch tỉnh Cao Bằng ký 2 công điện khẩn thúc giải ngân vốn đầu tư công, cho thấy quyết tâm của tỉnh, bắt đầu từ người đứng đầu với mệnh lệnh thép, yêu cầu các cơ quan, đơn vị nghiêm túc quán triệt và tổ chức thực hiện với tinh thần "không lùi mốc, không nới chuẩn, không viện dẫn lý do khách quan" để né tránh trách nhiệm, quyết tâm hoàn thành cao nhất mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 theo đúng chỉ đạo của Trung ương và cam kết của tỉnh” – ông Hữu nhấn mạnh.
Chia sẻ bài học kinh nghiệm về công tác giải ngân vốn đầu tư công, ông Lê Hải Hòa, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng cho biết: Tỉnh Cao Bằng xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt cả năm; trong đó, người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo, theo dõi tiến độ từng dự án cụ thể, không khoán trắng cho cấp dưới. Tỉnh đã giao chỉ tiêu giải ngân cụ thể đến từng chủ đầu tư, ban quản lý dự án; phân công rõ lãnh đạo phụ trách từng dự án, từng nhóm dự án; kết quả giải ngân được sử dụng làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, xếp loại thi đua và xem xét trách nhiệm cá nhân, xử lý ngay các dự án chậm, không chờ tổng kết cuối năm.
Về công tác chuẩn bị đầu tư và phân bổ kế hoạch vốn, tỉnh Cao Bằng đã làm tốt công tác chuẩn bị đầu tư ngay từ đầu năm, bảo đảm dự án đủ điều kiện mới bố trí vốn, hạn chế tình trạng “có vốn nhưng không tiêu được”. Việc phân bổ vốn gắn chặt với tiến độ thực tế và khả năng triển khai, tránh tình trạng dàn trải, hình thức.
Trong công tác tổ chức thực hiện và xử lý vướng mắc theo “điểm nghẽn cụ thể”, Chủ tịch tỉnh Cao Bằng chia sẻ: Thay vì báo cáo chung chung, tỉnh đã tổ chức rà soát từng dự án chậm để xác định rõ nguyên nhân (giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, năng lực nhà thầu, thiếu vật liệu…), phân định rõ thẩm quyền xử lý. Đối với vướng mắc thuộc thẩm quyền địa phương thì xử lý ngay; trường hợp vượt thẩm quyền thì tổng hợp, báo cáo kịp thời UBND tỉnh hoặc xin ý kiến Trung ương, không để tồn đọng kéo dài. Nguyên tắc “làm đến đâu gỡ đến đó”, không chờ giải quyết đồng loạt.
Xác định công tác giải phóng mặt bằng là khâu then chốt, tỉnh đã áp dụng phương thức “làm gọn từng phần”, kiểm đếm – thẩm định – phê duyệt – chi trả cuốn chiếu, có mặt bằng đến đâu thì thi công đến đó. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, chính quyền cơ sở và tổ chức chính trị – xã hội để tạo đồng thuận của người dân… không để dự án trọng điểm bị ách tắc kéo dài - Chủ tịch tỉnh Cao Bằng cho biết thêm và nhấn mạnh, tỉnh cương quyết xử lý các dự án không còn phù hợp. “các dự án không còn phù hợp do sắp xếp tổ chức bộ máy, thay đổi quy hoạch hoặc không còn khả năng triển khai trong năm đều được xử lí ngay. Đồng thời nhanh chóng điều chuyển vốn sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn. Cách làm này giúp bảo đảm tỷ lệ giải ngân chung, tránh tình trạng “giữ vốn cho đủ danh mục nhưng không tiêu được” - ông Hòa chia sẻ.
Cũng theo ông Lê Hải Hòa, về quản lý tiến độ thi công, nghiệm thu và thanh toán, tỉnh đã chỉ đạo các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc, tổ chức thi công tăng ca, bù tiến độ khi thời tiết thuận lợi; tăng cường kiểm tra hiện trường thay vì chỉ họp trên giấy. Công tác nghiệm thu, thanh toán được thực hiện ngay khi có khối lượng hoàn thành, không dồn hồ sơ vào cuối năm, quy định rõ thời hạn xử lý hồ sơ thanh toán, yêu cầu Kho bạc Nhà nước phối hợp chặt chẽ, xử lý nhanh, không để ách tắc thủ tục.
