Chiều nay, Diễn đàn Kinh tế - xã hội 2023 tiếp tục với Phiên toàn thể và Tọa đàm cấp cao có chủ đề “Tăng cường năng lực nội sinh, kiến tạo động lực cho tăng trưởng và phát triển bền vững”.
Phiên toàn thể Diễn đàn Kinh tế - Xã hội Việt Nam năm 2023. Ảnh: Hà Nguyễn
Chủ trì chiều nay là đồng chí Vương Đình Huệ, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng - Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đồng chí Trần Thanh Mẫn - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, đồng chí Lê Minh Khái, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Nguyễn Đức Hải - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội.
Tham luận tại phiên này, các chuyên gia, các nhà khoa học cùng cho rằng: Để có thể đạt được các mục tiêu, chỉ tiêu mà Nghị quyết Đại hội Đảng XIII và của Quốc Hội cũng như Chiến lược và Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của Chính phủ đã đặt ra thì việc khôi phục các động lực tăng trưởng hiện hữu và tìm kiếm các động lực mới là vấn đề vừa mang tính cấp bách vừa mang tính chiến lược đối với Việt Nam.
TS.Cấn Văn Lực (Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV). Ảnh: Hà Nguyễn
Lấy lại đà tăng trưởng và 7 động lực tăng trưởng mới
TS.Cấn Văn Lực (Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV) cho rằng nếu không có sự bứt tốc sẽ khó đạt mục tiêu mà Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII đặt ra khi cả 3 động lực đều suy giảm. Vì vậy, chúng ta phải tìm củng cố các động lực tăng trưởng và tìm kiếm thêm các động lực tăng trưởng mới.
Theo TS. Cấn Văn Lực, có 7 động lực tăng trưởng mới:
Thứ nhất, kinh tế số: Dự báo, kinh tế số sẽ đóng góp khoảng 25-30% GDP và đóng góp khoảng 0,63 - 1,35 điểm % vào mức tăng trưởng GDP hàng năm. Về động lực này hoàn toàn khả thi.
Thứ hai, động lực đến từ nâng cao năng suất lao động và TFP (hay gia tăng chất lượng). Đây vừa là động lực vừa là giải pháp để kinh tế Việt Nam nâng cao hiệu quả và chất lượng trong những năm tới. Việt Nam còn nhiều dư địa để nâng cao NSLĐ và TFP bởi những kết quả những năm gần đây vẫn cách xa so với mục tiêu đã nêu.
Phát huy tốt các động lực tăng trưởng, năng suất lao động Việt Nam dự báo tăng khoảng 4,5-5% giai đoạn 2021-2025 (mục tiêu là 6,5%) và tăng 6-6,5% giai đoạn 2026-2030 (mục tiêu là 6,8-7%). Tỷ trọng đóng góp của TFP vào tăng trưởng GDP dự báo đạt khoảng 40-45% giai đoạn 2021-2025 và 50-55% giai đoạn 2026-2030.
Thứ ba, động lực từ khu vực kinh tế tư nhân. Nếu đầu tư tư nhân tăng 10% thì sẽ có 0,12% điểm tăng trưởng được đẩy lên. Cần phải có đột phá về cơ chế, chính sách thì khu vực này mới có thể đóng góp khoảng 45% GDP đến năm 2025 và 50-55% GDP đến năm 2030 như mục tiêu đặt ra.
Thứ tư là động lực từ hoàn thiện và nâng cao chất lượng thể chế kinh tế. Đây có thể đánh giá là động lực đột phá nhưng cũng khó thực hiện.
Nhưng chỉ cần cải cách thể chế kinh tế tốt là mỗi năm tăng được từ 0,05 - 0,27 điểm %/năm vào tăng trưởng GDP.
Thứ năm, động lực từ lợi ích thiết thực của kinh tế xanh và chủ động thích ứng biến đổi khí hậu. Mức đóng góp của kinh tế xanh vào GDP tăng bình quân khoảng 15%/năm trong giai đoạn 2021-2050.
Thứ sáu, động lực từ quyết tâm nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Theo tính toán của WB (2022), việc nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu sẽ giúp tăng thêm 2-3% GDP của Việt Nam mỗi năm.
Theo TS.Cấn Văn Lực, kinh tế Việt Nam đang ở trên đà tăng trưởng nhanh nhưng những tác động từ bên ngoài và hạn chế nội tại đã và đang kìm hãm tốc độ tăng trưởng và phát triển bền vững hơn.
Muốn lấy lại đà phát triển nhanh và bền vững đòi hỏi nhiều chính sách, giải pháp vừa đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao khả năng chống chịu, củng cố các động lực tăng trưởng truyền thống vừa tạo không gian đủ rộng để khai thác hiệu quả các mô hình, động lực tăng trưởng mới, cho cả trước mắt và lâu dài.
Khai thác động lực mới
Để khai thác và phát huy các động lực tăng trưởng mới, nhóm nghiên cứu của BIDV đã đưa ra 7 nhóm giải pháp, TS.Cấn Văn Lực cho biết.
Thứ nhất, đẩy nhanh tiến trình hoàn thiện thể chế, tháo gỡ rào cản, chú trọng khâu thực thi và phối hợp chính sách.
Thứ hai, sớm xây dựng đề án nâng cao năng suất lao động quốc gia (cùng với chuyển đổi số sẽ góp phần tăng đóng góp của TFP vào tăng trưởng).
Thứ ba, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh hơn, bền vững hơn.
Thứ tư, thúc đẩy tăng trưởng xanh; chủ động thích ứng, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH).
Thứ năm, xây dựng đề án, chiến lược, giải pháp cụ thể nhằm tăng tính độc lập, tự chủ, tự cường và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế, của các ngành, lĩnh vực và doanh nghiệp Việt Nam;
Thứ sáu, chú trọng xây dựng, quản lý và khai thác cơ sở thông tin, dữ liệu trong mỗi lĩnh vực, ngành nghề, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp.
Đây vừa là tài sản quý giá, vừa là cơ sở ra quyết định, xây dựng cơ chế, chính sách, tổ chức và giám sát thực hiện công khai, minh bạch và hiệu quả hơn.
