Trình bày Tờ trình tại Phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, đối với việc bổ sung dự toán ngân sách nhà nước vốn viện trợ không hoàn lại của nước ngoài (thuộc nhiệm vụ chi thường xuyên) năm 2020, khoản viện trợ phát sinh trong năm đã được các bộ, cơ quan trung ương thực nhận và sử dụng, chi tiêu trong năm.
Tính chất của khoản viện trợ đã thực nhận nhưng chưa có dự toán được giao là do: tính chất đặc thù của các khoản viện trợ nước ngoài thường nhỏ, lẻ, không có kế hoạch trước; phương thức thực hiện các khoản viện trợ là đa dạng (nhà tài trợ tự thực hiện và bàn giao kết quả cho phía Việt Nam khi kết thúc dự án; nhà tài trợ thực hiện giải ngân theo tiến độ dự án, không theo dự toán hoặc không cần có dự toán được cấp có thẩm quyền giao…); mặt khác, với cơ chế phân cấp hiện nay, việc phê duyệt, tiếp nhận và sử dụng các khoản viện trợ đã và đang phân cấp cho các cơ quan chủ quản, theo đó các chủ khoản viện trợ tiếp nhận và sử dụng vốn viện trợ ngay sau khi dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt mà chưa có dự toán được giao.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc trình bày Tờ trình.
Qua số liệu báo cáo của Kiểm toán Nhà nước và trên cơ sở rà soát, đối chiếu số liệu với các bộ ngành, khoản kinh phí viện trợ phát sinh đã được các bộ, cơ quan trung ương thực nhận nhưng chưa có dự toán để hạch toán, quyết toán chi theo quy định, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội phê duyệt bổ sung dự toán chi thường xuyên năm 2020 và phương án phân bổ, sử dụng cho các Bộ, cơ quan trung ương.
Đối với năm 2021, theo Nghị quyết số 129/2020/QH14 ngày 13/11/2020 của Quốc hội, dự toán vốn viện trợ thuộc nguồn thu của ngân sách Trung ương (NSTW) phân bổ cho chi thường xuyên của NSTW và chi bổ sung có mục tiêu cho các địa phương (nguồn chi thường xuyên) được Quốc hội giao, gồm: chi thường xuyên của NSTW, bổ sung có mục tiêu cho các địa phương nguồn chi thường xuyên; số còn lại dành để thực hiện các nhiệm vụ của Chương trình mục tiêu Y tế - Dân số năm 2021.
Tính đến thời điểm 31/12/2021, theo thông tin của các Bộ, ngành, địa phương cung cấp: Số vốn viện trợ đã tăng đáng kể so với dự toán do Việt Nam huy động được các khoản viện trợ đột xuất hỗ trợ phòng, chống dịch COVID -19 (vắc xin, thiết bị y tế,…). Các khoản viện trợ này dự kiến vẫn tiếp tục được ghi nhận trong các tháng cuối năm 2021 và đầu năm 2022. Vì vậy, việc bổ sung dự toán thu/chi NSTW nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của nước ngoài (nguồn chi thường xuyên) là cần thiết để đủ căn cứ thực hiện, hạch toán, quyết toán ngân sách nhà nước năm 2021 theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.
Căn cứ quy định tại Khoản 2 Điều 59 Luật Ngân sách nhà nước và điểm b khoản 5 Điều 20 Luật Ngân sách nhà nước, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Cho phép bổ sung dự toán thu, chi NSTW nguồn viện trợ nước ngoài (chi thường xuyên) năm 2021 và phê duyệt phương án phân bổ dự toán chi NSTW cho các bộ, cơ quan trung ương và bổ sung có mục tiêu cho các địa phương. Căn cứ ý kiến chấp thuận của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ sẽ thông báo bổ sung dự toán ngân sách nhà nước năm 2021 nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của nước ngoài cho các Bộ, cơ quan trung ương, các địa phương.
