Cao Bằng - vùng đất giàu truyền thống cách mạng với hơn 96% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, công tác dân tộc luôn được tỉnh xác định là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính chiến lược. Những năm qua, đội ngũ làm công tác dân tộc của tỉnh đã không ngừng bám sát cơ sở, triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách, góp phần làm đổi thay diện mạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Trong suốt 80 năm xây dựng, phát triển của ngành công tác dân tộc, cùng với cả nước, tỉnh Cao Bằng luôn quán triệt sâu sắc và triển khai nghiêm túc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trên cơ sở các nghị quyết, chiến lược và văn bản pháp luật về công tác dân tộc của Trung ương, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã phát huy tốt vai trò cơ quan tham mưu, tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 24-NQ/TW, ngày 12/3/2003 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác dân tộc; Nghị định số 05/2011/NĐ-CP, ngày 14/1/2011 và Nghị định số 127/2024/NĐ-CP, ngày 10/10/2024 của Chính phủ về công tác dân tộc; Nghị quyết số 10/NQ-CP, ngày 28/1/2022 của Chính phủ về Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045… Sở đã chủ động tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh xây dựng chương trình, kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh. Qua đó, công tác dân tộc của tỉnh đạt nhiều kết quả toàn diện: kinh tế chuyển biến tích cực, văn hóa được giữ gìn, an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước ngày càng vững chắc.
Giai đoạn 2021 - 2025, ghi rõ dấu ấn nổi bật nhất là việc triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Sở tham mưu phân bổ vốn và tổ chức triển khai nguồn vốn từ chương trình; phối hợp các sở, ngành, địa phương thực hiện các công trình, dự án hạ tầng thiết yếu; hỗ trợ sinh kế, phát triển sản xuất, từng bước nâng cao đời sống nhân dân.
Tính đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân trên 4%/năm; trên 94% hộ dân được sử dụng điện lưới; hơn 94% hộ dân được dùng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; hệ thống giao thông nông thôn tiếp tục được cải thiện, trên 93% xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông; thu nhập bình quân khu vực đồng bào dân tộc thiểu số tăng đều qua từng năm. Công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc tiếp tục được giữ gìn và phát huy; nhiều lễ hội truyền thống, loại hình văn nghệ dân gian được duy trì. Đội ngũ người có uy tín luôn được quan tâm, bồi dưỡng, trở thành lực lượng nòng cốt trong vận động nhân dân, góp phần củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc.
Việc thành lập Bộ Dân tộc và Tôn giáo từ ngày 1/3/2025, đã mở ra dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt đối với lĩnh vực công tác dân tộc và tôn giáo. Đây không chỉ là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống bộ máy quản lý nhà nước, mà còn mở ra cơ hội mới để các địa phương triển khai đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả hơn các chủ trương, chính sách liên quan đến đồng bào dân tộc thiểu số và công tác tôn giáo.
Theo đó, Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ động rà soát nhiệm vụ, thực hiện công tác dân tộc và tôn giáo phù hợp với điều kiện đặc thù của tỉnh, như: tiến hành kiện toàn tổ chức bộ máy; đổi mới phương thức hoạt động theo hướng gần dân, sát cơ sở hơn; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giám sát chính sách; duy trì công tác kiểm tra, theo dõi việc thực hiện các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính theo hướng tinh gọn, thuận lợi cho người dân; tăng cường phân cấp, phân quyền cho xã, phường nhằm rút ngắn quy trình, kịp thời hỗ trợ đồng bào.
Trong bối cảnh triển khai giai đoạn cuối của Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (2021 - 2025), Sở tiếp tục đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, nhất là các công trình hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ nhà ở, sinh kế, chuyển giao kỹ thuật cho người dân.
Tích cực phối hợp các ngành liên quan triển khai nhiệm vụ xóa nhà tạm, nhà dột nát; nâng cao chất lượng đội ngũ người có uy tín; bảo đảm đồng bào tôn giáo và không theo tôn giáo đều được tôn trọng và thực hiện quyền, nghĩa vụ theo quy định. Tinh thần hành động được quán triệt xuyên suốt trong toàn ngành: “Nghĩ sâu - làm thực - hiệu quả”, hướng tới xây dựng “An ninh - An dân - An sinh”, góp phần phát huy sức mạnh tổng hợp của cộng đồng các dân tộc, lan tỏa tinh thần đoàn kết, thống nhất, tạo động lực đưa tỉnh phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Giai đoạn mới 2026 - 2030, Sở Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục quán triệt, triển khai hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc và tôn giáo; đồng thời đẩy mạnh lồng ghép các nguồn lực, huy động xã hội hóa, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý và tổ chức thực hiện các chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Trọng tâm là tham mưu triển khai hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn mới; tăng cường phối hợp, hướng dẫn, theo dõi việc thực hiện các chính sách dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo; chú trọng bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc thiểu số; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức, đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực là người dân tộc thiểu số, qua đó góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, thúc đẩy giảm nghèo đa chiều, bền vững, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh.
