Chủ nghĩa xã hội công nghệ: Phát triển công nghệ vì con người, tiến bộ và công bằng xã hội

(CLO) Về chủ nghĩa xã hội công nghệ, GS, TS Nguyễn Xuân Thắng - Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, đặc trưng cốt lõi của mô hình này là phát triển công nghệ vì con người, vì tiến bộ và công bằng xã hội.

Chiều 13/1, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (Học viện CTQG Hồ Chí Minh) đã tổ chức Chương trình Hội thảo khoa học cấp quốc gia: Chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số và Chủ nghĩa xã hội công nghệ - lý luận và thực tiễn.

Chủ trì Hội thảo có: GS, TS Nguyễn Xuân Thắng - Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện CTQG Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương; PGS, TS Đoàn Minh Huấn - Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Học viện CTQG Hồ Chí Minh; GS, TS Tạ Ngọc Tấn - Nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương; PGS, TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện CTQG Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương.

04(1).jpg
GS, TS Nguyễn Xuân Thắng - Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện CTQG Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương chủ trì Hội thảo.

Chương trình có 2 Phiên gồm:

Phiên thứ nhất: Tham luận Những vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số và chủ nghĩa xã hội công nghệ.

Phiên thứ hai: Bàn tròn Thực tiễn phát triển của chủ nghĩa xã hội công nghệ và định hướng chính sách đối với Việt Nam.

02.jpg
GS, TS Nguyễn Xuân Thắng - Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện CTQG Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương phát biểu đề dẫn.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, GS, TS Nguyễn Xuân Thắng - Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện CTQG Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương cho biết, hội thảo hôm nay tập trung trao đổi, làm rõ một vấn đề rất mới, có thể nói là lần đầu tiên được đặt ra một cách trực diện: chủ nghĩa xã hội trong bối cảnh công nghệ, hay cách gọi phổ biến hiện nay là chủ nghĩa xã hội công nghệ.

Theo GS, TS Nguyễn Xuân Thắng, trên thực tế, “chủ nghĩa xã hội công nghệ” mới chỉ là một cách gọi bước đầu. Nội hàm của vấn đề này còn rộng, còn sâu và cần tiếp tục được nghiên cứu, phân tích một cách hệ thống, khoa học. Chính vì vậy, Học viện CTQG Hồ Chí Minh phối hợp với Hội đồng Lý luận Trung ương đã lựa chọn chủ đề này, với mong muốn cùng các nhà khoa học nhận diện, phân tích những biến đổi lớn đang diễn ra, qua đó làm rõ thêm cơ sở lý luận và thực tiễn cho sự phát triển của chủ nghĩa xã hội trong điều kiện mới.

GS, TS Nguyễn Xuân Thắng cũng nêu rõ: Cuộc cách mạng khoa học – công nghệ hiện đại, với hạt nhân là công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, tự động hóa và các hệ thống thông minh, đang làm biến đổi sâu sắc bản chất của lực lượng sản xuất, phương thức tổ chức sản xuất, phân phối và trao đổi, đồng thời tái cấu trúc toàn diện các quan hệ kinh tế – xã hội và cấu trúc quyền lực trên phạm vi toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, các con đường phát triển và xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện đại đều buộc phải vận động, điều chỉnh để thích ứng với một trình độ phát triển mới của lực lượng sản xuất. "Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV đã nhấn mạnh đến 'chất lượng mới' của sự phát triển, phản ánh những biến đổi mang tính thời đại về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và khoa học – công nghệ. Có thể nói, đây là một bước ngoặt lớn của lịch sử phát triển nhân loại", ông Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh.

01.jpg
Về chủ nghĩa xã hội công nghệ, GS Nguyễn Xuân Thắng cho biết, đặc trưng cốt lõi của mô hình này là phát triển công nghệ vì con người, vì tiến bộ và công bằng xã hội.

Qua phân tích, GS, TS Nguyễn Xuân Thắng cho biết, giữa chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số và những thảo luận về chủ nghĩa xã hội công nghệ có những điểm tương đồng nhất định trong cách thức vận hành lực lượng sản xuất. Tuy nhiên, sự khác biệt căn bản nằm ở quan hệ sản xuất, ở chế độ sở hữu và mục tiêu phát triển. "Nếu chủ nghĩa tư bản đặt mục tiêu tối đa hóa lợi ích tư nhân, thì mô hình phát triển của chúng ta đặt con người làm trung tâm, hướng tới lợi ích của xã hội và cộng đồng, bảo đảm phát triển bao trùm, bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau", ông Thắng nêu rõ.

Chính vì vậy, theo GS, TS Nguyễn Xuân Thắng, cách thức tổ chức, khai thác và quản trị công nghệ, dữ liệu và thị trường số trong mô hình xã hội chủ nghĩa sẽ có nhiều khác biệt so với chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số – đây là vấn đề cần tiếp tục được phân tích sâu trong các tham luận.

Về chủ nghĩa xã hội công nghệ, GS, TS Nguyễn Xuân Thắng cho biết, đặc trưng cốt lõi của mô hình này là phát triển công nghệ vì con người, vì tiến bộ và công bằng xã hội. Công nghệ tự thân có thể tạo ra giá trị lớn, chi phí thấp, thậm chí miễn phí, nhưng điều quyết định là cách quản trị, định hướng và sử dụng công nghệ đó.

Cùng với đó, trong mô hình chủ nghĩa xã hội công nghệ, dữ liệu, tri thức và công nghệ cốt lõi được coi là tài nguyên xã hội, được quản lý và khai thác vì lợi ích chung. Dữ liệu công dân phải được bảo vệ như một quyền cơ bản; dữ liệu công được sử dụng để nâng cao chất lượng dịch vụ công, hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng, thúc đẩy phát triển bao trùm, chứ không trở thành công cụ trục lợi hay kiểm soát cực đoan.

05-1-.jpg
Các đại biểu dự Hội thảo.

GS, TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh vai trò của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là hết sức quan trọng – không chỉ điều tiết thị trường, mà còn kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đầu tư vào hạ tầng số, cơ sở dữ liệu dùng chung, gắn phát triển khoa học – công nghệ với giáo dục, đào tạo và an sinh xã hội. Thông qua các chính sách học tập suốt đời, bảo hiểm xã hội thích ứng và hỗ trợ chuyển đổi việc làm, Nhà nước phải làm chủ và điều tiết tác động của công nghệ, để biến tiến bộ công nghệ thành động lực giải phóng con người, thay vì đẩy họ vào nguy cơ bị loại bỏ.

Sự khác biệt căn bản giữa chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số và chủ nghĩa xã hội công nghệ nằm chính ở hệ giá trị và mục tiêu phát triển. Cả hai đều dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại, nhưng một bên đặt lợi nhuận và tích lũy tư bản làm trung tâm, còn bên kia đặt con người, công bằng và phát triển bền vững làm giá trị cốt lõi.

GS, TS Nguyễn Xuân Thắng cũng nêu rõ: Đối với Việt Nam, việc nghiên cứu, đối chiếu hai mô hình này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình hoàn thiện nhận thức lý luận về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần phục vụ xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Xem thêm

Chiến dịch 500 ngày đêm: Phát hiện thêm 8 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Chiến dịch 500 ngày đêm: Phát hiện thêm 8 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

(CLO) Chiều 1/8, Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh cho biết, lực lượng làm nhiệm vụ tiếp tục phát hiện và quy tập thêm 8 bộ hài cốt liệt sĩ tại Khu B, Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh). Trong đó, có 7 bộ còn di vật kèm theo. Như vậy, tính từ ngày 23/6 đến nay, tổng số hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại khu vực này là 168 bộ.

Chủ tịch Hà Nội kiểm tra tiến độ dự án đường Đặng Thai Mai và Nhà hát Ngọc Trai

Chủ tịch Hà Nội kiểm tra tiến độ dự án đường Đặng Thai Mai và Nhà hát Ngọc Trai

(CLO) Chiều 1/8, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã trực tiếp kiểm tra tiến độ hai dự án trọng điểm trên địa bàn phường Tây Hồ: Dự án xây dựng tuyến đường Đặng Thai Mai và Dự án Nhà hát Ngọc Trai. Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ nhưng tuyệt đối không được làm ảnh hưởng đến chất lượng và mỹ quan công trình.

Khuyến khích mỗi tỉnh, thành phố có 1 đền thờ liệt sĩ và người có công

Khuyến khích mỗi tỉnh, thành phố có 1 đền thờ liệt sĩ và người có công

(CLO) Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án tổ chức các hoạt động hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027) hướng tới bảo đảm 100% các công trình ghi công liệt sĩ tại các địa phương trên cả nước được nâng cấp, sửa chữa, chỉnh trang; khuyến khích mỗi tỉnh, thành phố có 1 đền thờ liệt sĩ và người có công với nước.

Hội nghị Ngoại giao 33: Định hướng bao trùm, tạo xung lực trong giai đoạn mới

Hội nghị Ngoại giao 33: Định hướng bao trùm, tạo xung lực trong giai đoạn mới

Sáng 1/8, tại Hà Nội, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới” đã chính thức khai mạc theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các địa phương và các cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài.

Ngoại giao Việt Nam cần chủ động, kiến tạo và phát huy vị thế chiến lược trong kỷ nguyên mới

Ngoại giao Việt Nam cần chủ động, kiến tạo và phát huy vị thế chiến lược trong kỷ nguyên mới

Bên lề Hội nghị Ngoại giao 33 và Hội nghị Ngoại vụ 22 diễn ra từ 1 - 7/8, các Đại sứ đã nhấn mạnh những nhiệm vụ trọng tâm cùng tư duy chiến lược hoàn toàn mới, nhằm đưa công tác đối ngoại của Việt Nam thích ứng hiệu quả với bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đối ngoại phải phát huy vai trò tiên phong, tham mưu đúng, hành động kịp thời

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đối ngoại phải phát huy vai trò tiên phong, tham mưu đúng, hành động kịp thời

Sáng 1/8, tại Hà Nội, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới” đã chính thức khai mạc theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các địa phương và các cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Phiên khai mạc toàn thể Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Phiên khai mạc toàn thể Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33

(CLO) Sáng 1/8, tại Hà Nội, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 đã chính thức khai mạc theo hình thức trực tiếp từ điểm cầu chính tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế kết hợp trực tuyến với các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương và các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

Hà Nội: Sắp có phố đi bộ thông minh lấy Cốm Vòng làm bản sắc

Hà Nội: Sắp có phố đi bộ thông minh lấy Cốm Vòng làm bản sắc

(CLO) Tuyến phố đi bộ mới của Hà Nội tại khu vực công viên Cầu Giấy sẽ mang định hướng "Thung lũng sáng tạo, không gian xanh và tinh hoa cốm Vòng". Đặc biệt, đây sẽ là mô hình phố đi bộ thông minh, quản lý giao thông 3 lớp và có khu ẩm thực trên xe lưu động.

Làm rõ tiêu chuẩn người hưởng hỗ trợ 300% lương giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế

Làm rõ tiêu chuẩn người hưởng hỗ trợ 300% lương giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế

(CLO) Đánh giá giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế là công việc đặc thù, phức tạp, đòi hỏi cao về năng lực và trí tuệ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu thống nhất với đề xuất hỗ trợ tối đa 300% lương cho người trực tiếp tham gia vụ việc. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý cần bổ sung ngay các tiêu chí chặt chẽ về thời gian, điều kiện thụ hưởng và quy rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan nhằm bảo đảm hỗ trợ đúng người, đúng việc, đúng công sức.

Việt Nam phấn đấu làm chủ công nghệ chỉnh sửa gen, thay thế 60% sản phẩm sinh học nhập khẩu

Việt Nam phấn đấu làm chủ công nghệ chỉnh sửa gen, thay thế 60% sản phẩm sinh học nhập khẩu

(CLO) Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ công nghệ sinh học thế hệ mới, công nghệ sinh học chiến lược, công nghệ chỉnh sửa gen; phấn đấu số lượng sản phẩm công nghệ sinh học được tạo ra từ Kế hoạch phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp và môi trường thay thế tối thiểu 60% sản phẩm nhập khẩu so với các sản phẩm cùng loại; đóng góp vào 15% giá trị gia tăng của ngành công nghiệp sinh học.

Ưu tiên vốn, thu hút và trọng dụng nhân tài cho các ngành mũi nhọn

Ưu tiên vốn, thu hút và trọng dụng nhân tài cho các ngành mũi nhọn

(CLO) Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương ưu tiên bố trí nguồn lực tài chính, tập trung đào tạo nhân lực cho các ngành công nghệ cao, công nghệ chiến lược, chuyển đổi số; đồng thời hoàn thiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh mới.

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số 1.0: Lấy người dùng làm trung tâm với hệ sinh thái dịch vụ hợp nhất

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số 1.0: Lấy người dùng làm trung tâm với hệ sinh thái dịch vụ hợp nhất

(CLO) Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1425/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số (phiên bản 1.0). Trong đó, nguyên tắc cốt lõi của Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là lấy người dùng làm trung tâm với hệ sinh thái dịch vụ hợp nhất.

'Cởi trói' thủ tục mã số vùng trồng: Làm toàn trình trên mạng, tổ chức tự khai, tự chịu trách nhiệm

'Cởi trói' thủ tục mã số vùng trồng: Làm toàn trình trên mạng, tổ chức tự khai, tự chịu trách nhiệm

(CLO) Việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được thực hiện toàn trình trên môi trường mạng theo nguyên tắc tổ chức, cá nhân tự khai, tự chịu trách nhiệm, giảm thời gian, giảm chi phí tuân thủ, đơn giản hóa thủ tục hành chính, không phát sinh thủ tục hành chính mới.

Cỡ chữ bài viết: