Đến dự lễ khánh thành có ông Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; ông Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; ông Phan Đình Trạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương; ông Trần Hồng Hà, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, cùng lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố bạn.
Đồng chí Lê Duẩn, tên thật là Lê Văn Nhuận, sinh ngày 07/4/1907 trong một gia đình có truyền thống yêu nước, trọng nhân nghĩa và hiếu học tại huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị.
Trưởng thành từ phong trào yêu nước sôi nổi của quê hương, đồng chí sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên năm 1928 – tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Năm 1930, ngay từ những ngày đầu thành lập Đảng, đồng chí đã trở thành một trong những đảng viên lớp đầu tiên, góp phần quan trọng vào việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin và xây dựng nền móng cách mạng Việt Nam.
Trong suốt gần 60 năm hoạt động cách mạng, với 26 năm liên tục trên cương vị Bí thư thứ nhất rồi Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng từ năm 1960 đến năm 1986 – giai đoạn có tính chất quyết định đối với vận mệnh của dân tộc, đồng chí Lê Duẩn đã cùng với Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng vạch ra và lãnh đạo toàn diện các chiến lược lớn của cách mạng Việt Nam, đưa sự nghiệp giải phóng dân tộc đến thắng lợi trọn vẹn, và vững bước trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Đồng chí là người đề xuất và xây dựng nhiều đường lối chiến lược sắc bén, sáng tạo, đặc biệt là trong chỉ đạo cách mạng miền Nam – nổi bật với “Đề cương cách mạng miền Nam” – một văn kiện lý luận mang tính cột mốc, làm cơ sở cho nhiều Nghị quyết quan trọng của Đảng sau này.
Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của đồng chí, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã vượt qua muôn vàn hy sinh, gian khổ, tiến đến Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước – một chiến công lừng lẫy, mãi mãi được khắc ghi vào lịch sử của dân tộc và nhân loại.
Không chỉ là người lãnh đạo kiệt xuất trên mặt trận chính trị - quân sự, đồng chí Lê Duẩn còn là một nhà lý luận lớn, một tư duy sáng tạo tầm cỡ thời đại, với hàng trăm tác phẩm chính trị – lý luận giá trị, góp phần định hình và phát triển tư tưởng cách mạng Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh. Đồng chí luôn nhấn mạnh vai trò của nhân dân, của con người trong cách mạng, với triết lý sống giản dị mà sâu sắc: Con người sống là phải lao động, có tình thương và lẽ phải. Đó là đạo lý cuộc sống.
Đồng chí Lê Duẩn là hiện thân sinh động của người chiến sĩ cộng sản kiên cường, trung kiên với lý tưởng cộng sản chủ nghĩa, suốt đời chiến đấu vì độc lập dân tộc, vì tự do - hạnh phúc của Nhân dân. Từ nhà tù thực dân đến chiến khu kháng chiến, từ Nam Bộ thành đồng đến Trung ương Đảng – bất kể trong hoàn cảnh nào, đồng chí cũng luôn thể hiện ý chí cách mạng triệt để, tinh thần tiến công không ngừng, trí tuệ sắc sảo, bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao cả trước Đảng và Nhân dân.
Phát biểu tại buổi lễ ông Hoàng Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết: Đối với quê hương Quảng Trị, đồng chí TBT Lê Duẩn, luôn dành một tình cảm sâu nặng, ân tình, thủy chung. Suốt cuộc đời cách mạng, dù ở cương vị nào, đồng chí cũng luôn hướng về mảnh đất đã sinh thành, chở che, nuôi dưỡng ý chí và khát vọng đấu tranh trong những ngày đầu cách mạng.
Trong những lần hiếm hoi về thăm quê sau ngày đất nước thống nhất, dù thời gian lưu lại ngắn ngủi, đồng chí luôn dành trọn tình cảm cho nhân dân, cán bộ, các gia đình cách mạng, không quản ngại đến tận thôn bản, trường học, hợp tác xã để thăm hỏi, động viên. Những lời căn dặn giản dị mà sâu sắc của đồng chí vẫn còn in đậm trong ký ức của Đảng bộ và nhân dân tỉnh nhà.
Hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng không ngừng nghỉ, đồng chí Tổng Bí thư Lê Duẩn đã để lại cho Đảng, cho dân tộc một di sản vô cùng quý báu – đó là lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc và Nhân dân; là tầm cao trí tuệ, tài năng tổ chức, phương pháp cách mạng khoa học, sáng tạo; là đức tính gần gũi, chan hòa, một trái tim đầy nhân ái, và một niềm tin tất thắng vào tiền đồ của dân tộc, kể cả trong những hoàn cảnh gian nan, thử thách khốc liệt nhất.
Tự hào là quê hương của Tổng Bí thư Lê Duẩn, ngay từ năm 2002, tỉnh Quảng Trị đã khởi công xây dựng Khu lưu niệm tại làng Hậu Kiên – nơi đồng chí đã sinh ra và lớn lên, để tri ân, tưởng niệm, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ hôm nay và mai sau. Năm 2010, công trình được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích cấp quốc gia.
Tuy nhiên, trải qua thời gian, điều kiện đầu tư ban đầu còn hạn chế, Khu lưu niệm đã xuống cấp, chưa đáp ứng yêu cầu tiếp đón cán bộ, nhân dân và du khách thập phương. Tỉnh Quảng Trị đã chủ động đề xuất và được Chính phủ, các bộ ngành Trung ương quan tâm đầu tư Dự án Bảo tồn, tôn tạo Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn với tổng mức đầu tư 45 tỷ đồng.
Dự án tập trung vào các hạng mục chính: bảo quản, tu bổ, phục hồi Nhà lưu niệm; nâng cấp Nhà trưng bày - tưởng niệm; xây dựng Nhà quản lý và đón tiếp, cổng chính, bia di tích, bến sông, hệ thống kè, sân vườn, điện, nước, chiếu sáng... Các hạng mục được thiết kế hài hòa, gắn với không gian văn hóa bản địa, đảm bảo công năng đón tiếp, đồng thời gìn giữ, phát huy những giá trị gốc di tích về dấu ấn cuộc đời của đồng chí Lê Duẩn.
Hoàn thành công trình đúng vào dịp kỷ niệm 118 năm Ngày sinh của đồng chí và 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đây cũng là minh chứng của sự quyết tâm trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa - lịch sử truyền thống, đưa các di sản cách mạng trở thành nền tảng giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lý tưởng sống cho thế hệ trẻ.
