Xin Bộ trưởng cho biết những kết quả nổi bật và ý nghĩa của chuyến công tác vừa qua tại Anh của Tổng Bí thư Tô Lâm?
Như chúng ta đã biết, Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao của Đảng, Nhà nước Việt Nam đã có chuyến thăm chính thức tới Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland từ ngày 28 - 30/10 theo lời mời của Thủ tướng Anh Keir Starmer.
Chuyến thăm là một trong những hoạt động đối ngoại quan trọng của Việt Nam trong năm nay, giúp khẳng định tầm vóc của quan hệ Việt Nam - Anh trong tổng thể chính sách đối ngoại của mỗi nước, đặc biệt trong bối cảnh thế giới đầy biến động và thách thức hiện nay.
Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn đại biểu Việt Nam đã có hơn 20 hoạt động quan trọng, nổi bật là các cuộc hội đàm với Thủ tướng Anh Keir Starmer, hội kiến và dự chiêu đãi do Phó Thủ tướng Anh David Lammy chủ trì, các cuộc hội kiến với đại diện Hoàng gia Anh, Thượng viện, Hạ viện Anh, các chính đảng lớn tại Anh.
Tổng Bí thư Tô Lâm cũng đã có bài phát biểu chính sách quan trọng tại Đại học Oxford; gặp gỡ, trao đổi với đại diện giới kinh doanh, các tập đoàn hàng đầu tại Anh, các chuyên gia, học giả về khoa học - công nghệ; gặp gỡ đại diện cộng đồng và Đại sứ quán Việt Nam tại Anh.
Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn đã tới viếng mộ Karl Marx - lãnh tụ của giai cấp vô sản thế giới, thể hiện sự trân trọng đối với nhà triết học đã có những tác động to lớn về giá trị tư tưởng tiến bộ của nhân loại.
Phía Anh đã phối hợp chặt chẽ với Việt Nam tổ chức các hoạt động của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tại Anh trên tinh thần trọng thị, mến khách, với những thu xếp lễ tân biệt lệ.
Chuyến thăm đã thành công tốt đẹp với nhiều hoạt động quan trọng và đạt được nhiều kết quả mang tính hiệu quả, thực chất. Trước hết, dấu ấn nổi bật của chuyến thăm là việc Việt Nam và Anh đã nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, cấp quan hệ cao nhất trong hệ thống các khuôn khổ đối tác của Việt Nam.
Trong Tuyên bố chung về xác lập tầm mức quan hệ mới cũng như trong trao đổi, Tổng Bí thư Tô Lâm và các nhà lãnh đạo Anh đã thống nhất các biện pháp chiến lược, xác định 6 trụ cột hợp tác tương xứng với tầm mức mới của quan hệ song phương, đó là:
Tăng cường hợp tác chính trị, ngoại giao, quốc phòng và an ninh; Tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, tài chính; Tăng cường hợp tác khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, y tế; Hợp tác về môi trường, năng lượng và chuyển đổi xanh; Tăng cường hợp tác giáo dục, văn hóa, thể thao, du lịch, giao lưu nhân dân, các quyền bình đẳng; Hợp tác trong các vấn đề quốc tế và khu vực.
Thứ hai, trong khuôn khổ chuyến thăm, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hai bên đã nhất trí, ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác quan trọng với nhiều nội dung thực chất, cụ thể trong nhiều lĩnh vực mới có ý nghĩa đối với sự phát triển của hai nước, nhất là về hợp tác giữa các doanh nghiệp, tập đoàn lớn, cơ sở giáo dục giữa hai nước, cũng như giữa các cơ quan, thành phố lớn của mỗi bên.
Anh là một trong những trung tâm tài chính lớn của thế giới, đồng thời đi đầu trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, vì vậy khuôn khổ hợp tác mới đã mở ra cơ hội cho hai bên. Một số doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu của Việt Nam đã bắt đầu hợp tác nghiên cứu với các trường đại học và tổ chức của Anh, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao và giáo dục - đào tạo.
Thứ ba, trong trao đổi, các nhà lãnh đạo, đối tác Anh bày tỏ ấn tượng về những thành tựu to lớn của Việt Nam trên tất cả các mặt, thể hiện coi trọng vị thế và vai trò của Việt Nam tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng như về nhiều vấn đề được cộng đồng quốc tế quan tâm.
Bài phát biểu chính sách tại Đại học Oxford của Tổng Bí thư Tô Lâm được giới nghiên cứu chính sách Anh đặc biệt quan tâm và đánh giá cao, xem đây là đóng góp quan trọng để làm rõ đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển của Việt Nam. Qua đó, Anh và cộng đồng quốc tế hiểu rõ hơn về thành tựu 40 năm đổi mới của Việt Nam cũng như chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Bên cạnh đó, một điều cũng quan trọng là việc các đối tác Anh bày tỏ sẵn sàng sớm triển khai các nội dung đã được nhất trí trong Tuyên bố chung về việc nâng cấp quan hệ Việt Nam - Anh lên Đối tác Chiến lược Toàn diện như chia sẻ thông tin, kinh nghiệm, tri thức, chuyên môn trong các lĩnh vực đa dạng, từ tài chính, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, tới y tế, tài chính xanh, năng lượng sạch, giảm thiểu rủi ro thiên tai.
Có thể kể đến việc thiết lập các cơ chế đối thoại mới nhằm cải thiện môi trường kinh doanh giữa hai nước, tạo điều kiện triển khai và rà soát hiệu quả Hiệp định Thương mại Tự do giữa Việt Nam và Vương quốc Anh (UKVFTA) cũng như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Thứ tư, chuyến thăm cũng góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam tại châu Âu và tại các diễn đàn, cơ chế đa phương ở châu Âu, đồng thời đóng góp tích cực vào việc thúc đẩy vai trò của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cũng như quan hệ ASEAN – châu Âu. Qua đó, vị thế của Đảng và đất nước Việt Nam trên trường quốc tế tiếp tục được củng cố, tạo cơ sở để tăng cường hơn nữa quan hệ với các đối tác trong thời gian tới.
Thứ năm, chuyến thăm cũng góp phần thúc đẩy tình cảm gắn bó giữa nhân dân Việt Nam với nhân dân Anh, cũng như tinh thần đoàn kết, gắn bó của những người Việt Nam tại Anh, động viên cộng đồng có những đóng góp ngày càng thiết thực hơn nữa vào sự phát triển, vươn lên của đất nước, nhất là trong bối cảnh ngày càng nhiều người Việt giành nhiều thành quả trong các lĩnh vực tại Anh, tạo thêm nền tảng sâu rộng cho kết nối giữa hai nước.
Với các kết quả quan trọng đó, chuyến thăm rất có ý nghĩa không chỉ đối với việc thúc đẩy quan hệ của Việt Nam với một nước lớn tại châu Âu và trên thế giới, mà còn tạo thêm những điều kiện, xung lực mới cho việc tranh thủ thêm những điều kiện thuận lợi cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Với việc thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với Anh, một Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ), nền kinh tế lớn thứ 6 thế giới và là một trong những trung tâm lớn của thế giới về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học công nghệ, giáo dục - đào tạo, Việt Nam đã tiếp tục thực hiện một cách tích cực và chủ động đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, vì hòa bình, hợp tác phát triển, đa phương hóa và đa dạng hóa quan hệ.
Chuyến thăm đã mang thông điệp nhất quán về đường lối đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ đối ngoại của Việt Nam và thúc đẩy hài hòa quan hệ với các đối tác ở khu vực khác. Các trao đổi, nhất trí của phía Anh với Việt Nam cũng thể hiện sự coi trọng của bạn đối với sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và các thành quả mà Việt Nam đã đạt được trong quá trình phát triển, đổi mới gần 40 năm qua.
Trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, việc Việt Nam có khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện với tất cả 5 nước thường trực HĐBA LHQ, đưa tổng số đố tác chiến lược toàn diện lên 14 nước, góp phần vào việc củng cố cục diện đối ngoại thuận lợi cho đất nước, nâng cao vị thế của Đảng. Quan hệ Việt Nam – Anh mở ra chương mới với sự tin cậy chính trị cao hơn, tạo nền tảng hợp tác có tính định hướng chiến lược dài hạn trên mọi lĩnh vực.
Nội hàm phong phú của Tuyên bố chung cũng như các thoả thuận đa dạng đạt được trong chuyến thăm với một đối tác có tiềm năng lớn về kinh tế, khoa học công nghệ, quốc phòng, an ninh… như Anh cũng mở ra những cơ hội rất có ý nghĩa để việc triển khai các chủ trương, đường lối lớn, quan trọng của Đảng, các chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, nhất là các nghị quyết trụ cột, có thêm các điều kiện cụ thể để đạt được những bước tiến, góp phần vào việc thực hiện các mục tiêu chiến lược của đất nước trong giai đoạn tới.
Việc các cơ quan, tổ chức, tập đoàn của Việt Nam đạt các thoả thuận nêu trên với phía Anh cũng cho thấy năng lực và khả năng ở tầm mức mới trong tham gia các lĩnh vực hợp tác mới, quan trọng với quốc tế.
Bộ trưởng cho biết những định hướng lớn trong thời gian tới nhằm triển khai các kết quả quan trọng đã đạt được qua chuyến công tác tại Anh của Tổng Bí thư Tô Lâm?
Có thể nói, những thành quả hết sức tốt đẹp đạt được trong chuyến thăm chính thức Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland của Tổng Bí thư Tô Lâm đã đưa quan hệ song phương lên cấp độ mới, toàn diện và mạnh mẽ hơn.
Đây là sự khẳng định rõ ràng rằng mỗi bên không chỉ là đối tác thương mại, đối tác giáo dục, đối tác về khoa học công nghệ của nhau, mà là đối tác chiến lược dài hạn để cùng nhau định hình các chuẩn mực hợp tác trong kỷ nguyên mới.
Trong thời gian tới, trên cơ sở phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ban, ngành và địa phương, Việt Nam sẽ cùng Anh triển khai hiệu quả các kết quả chuyến thăm, nhất là Tuyên bố chung về việc nâng cấp quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, thúc đẩy xây dựng Kế hoạch hành động chung để cụ thể hoá Tuyên bố chung; đồng thời tiếp tục thực hiện hiệu quả những thỏa thuận đã đạt được trước đó. Quá trình đó tập trung vào những trọng tâm sau:
Một là, chú trọng tăng cường tin cậy chính trị giữa hai nước thông qua các hoạt động trao đổi đoàn cấp cao và các cấp, tương xứng với tầm vóc quan hệ mới hiện nay. Thúc đẩy triển khai hiệu quả các cơ chế, thỏa thuận hợp tác hiện có và các cơ chế hợp tác mới, phù hợp với tiềm năng và nhu cầu thực tế.
Vấn đề quan trọng không chỉ dừng lại ở việc ký kết, mà là quá trình thực hiện hiệu quả các thỏa thuận, vừa thể hiện cam kết của Việt Nam, vừa tận dụng tốt các cơ hội và điều kiện thuận lợi mà các thỏa thuận này mang lại. Để làm được điều này, mỗi bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp cần rà soát, đôn đốc kiểm tra việc thực hiện các cơ chế hợp tác, các thỏa thuận ký kết để thực sự phát huy hiệu quả, phục vụ tốt nhất các mục tiêu phát triển của mỗi bên trong giai đoạn mới.
Hai là, chú trọng đẩy mạnh các đề xuất, sáng kiến trong hợp tác giữa thế mạnh của Anh trong phát triển trung tâm tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo, viễn thông, chuyển đổi năng lượng bền vững, công nghệ cao, y sinh... với nhu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới quản trị phát triển của Việt Nam. Như Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Đại học Oxford, việc hợp tác “đồng kiến tạo tương lai” này sẽ "là nguồn lực sống, là mạng lưới tri thức và công nghệ trải dài từ Hà Nội đến London”.
Ba là, tăng cường kết nối, phối hợp chặt chẽ và tăng cường vai trò trên các diễn đàn quốc tế và khu vực như LHQ, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN); thúc đẩy quan hệ thương mại dựa trên cơ sở luật lệ và bình đẳng; đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, bảo vệ các hệ thống tài chính nhằm đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển tại các khu vực và trên thế giới.
Bốn là, triển khai các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của các mặt công tác quan trọng trong các lĩnh vực khác như giao lưu văn hóa, công tác người Việt Nam tại Anh, qua đó phát huy hơn nữa vai trò của các lĩnh vực này nhằm thúc đẩy tình hữu nghị, sự hiểu biết và nền tảng hợp tác ngày càng sâu rộng, bền chặt giữa Việt Nam và Anh.
Mặc dù tình hình quốc tế và khu vực có thể tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều khó khăn, song Việt Nam đang có những điều kiện thuận lợi mới cần được tận dụng hiệu quả. Việc tranh thủ các thỏa thuận quốc tế và các khuôn khổ hợp tác mới trong các lĩnh vực trụ cột sẽ giúp Việt Nam bổ sung những nguồn lực quan trọng cho quá trình phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng.
