Đằng sau con số chênh lệch gần bốn lần ấy là câu hỏi day dứt đã tồn tại suốt nhiều năm trong ngành giáo dục: Đội ngũ nhân viên trường học đang bị bỏ quên trong chính ngôi nhà giáo dục của mình?
“Cùng khổ như nhau, làm việc như nhau, nhưng lương khác nhau quá xa”
Sau khi báo Nhà báo và Công luận đăng tải bài viết “Phụ cấp cho nhân viên trường học: Khoảng trống chính sách cần sớm lấp đầy” trên số báo in 4 (1429) từ ngày 23–29/1, vấn đề chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ nhân viên trường học tiếp tục nhận được nhiều ý kiến phản hồi từ độc giả.
Chia sẻ từ vùng khó Bắc Trung Bộ, cô Lang Chuyên, một giáo viên có hơn 20 năm công tác không giấu được sự chạnh lòng khi nói về đồng nghiệp của mình: “Ra trường cùng nhau, đi miền núi cùng nhau, xa nhà, xa quê như nhau, ngày làm 8 tiếng như nhau. Tôi là giáo viên, lương đã 27 triệu đồng, còn cô thư viện cũng 20 năm công tác ở vùng sâu, vùng xa như tôi mà chỉ được hơn 7 triệu đồng mỗi tháng".
Theo cô Chuyên, thậm chí khối lượng công việc của nhân viên trường học còn nặng nề hơn.
“Cô thư viện phải đi sớm, về muộn, làm đủ thứ việc lặt vặt, kiêm nhiệm nhiều đầu việc. Vậy mà suốt nhiều năm qua, họ hầu như không có phụ cấp, không được thăng hạng, không được cải thiện thu nhập", cô Chuyên nói.
Từ góc nhìn của một giáo viên, người đã và đang được Đảng và Nhà nước quan tâm tăng lương, tăng phụ cấp, cô Chuyên thẳng thắn bày tỏ: “Giáo viên chúng tôi được ưu tiên, nhưng tôi vẫn thấy thương và xót cho đội ngũ nhân viên trường học. Họ quá thiệt thòi. Đã đến lúc họ cần được lên tiếng đòi quyền lợi chính đáng cho những cống hiến thầm lặng suốt bấy lâu nay".
Khi “tăng việc” là điều duy nhất được nhận
Không chỉ là câu chuyện chênh lệch lương, nhiều nhân viên trường học cho rằng điều khiến họ mệt mỏi nhất là cảm giác bị lãng quên trong chính sách. Suốt hàng chục năm, họ không được tăng lương tương xứng, không có phụ cấp đặc thù, không lộ trình thăng hạng, trong khi khối lượng công việc ngày càng nhiều.
“Nếu có một thứ tăng đều thì đó là… việc", cô Bùi Hoa Mai, nhân viên trường học ở Lào Cai chua chát nói.
Từ kế toán, văn thư, y tế học đường, thư viện đến thiết bị mỗi vị trí đều gánh những phần việc không thể thiếu để một trường học vận hành an toàn, đúng quy định. Nhưng trong bảng lương sự nghiệp, họ lại đứng ở bậc thấp nhất.
Thực tế này khiến không ít người lựa chọn rời bỏ trường học để ra làm doanh nghiệp.
“Đi công ty lương cao hơn, vẫn được đóng bảo hiểm như nhau. Vậy tại sao phải bám trường khi thu nhập không đủ sống?”, cô Mai nghẹn ngào kể.
Có ý kiến thẳng thắn đến mức cực đoan: “Nếu Nhà nước không thể trả lương xứng đáng cho nhân viên trường học, thì nên bỏ hẳn đội ngũ này. Khi đó, hãy để giáo viên làm hết, từ kế toán, văn thư, y tế, thiết bị… rồi xem tiêu chí trường chuẩn quốc gia sẽ vận hành thế nào".
“Không bục giảng, chẳng bảng đen” nhưng không thể thiếu
Từ Sơn La, cô Phạm Thuyết cho rằng, để ngành giáo dục phát triển bền vững, không thể chỉ chăm lo cho đội ngũ đứng lớp.
“Khối lượng công việc của nhân viên trường học ngày càng lớn, trách nhiệm ngày càng cao. Việc xem xét tăng phụ cấp 30% cho nhân viên trường học từ 01/01/2026 theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW là hoàn toàn xứng đáng", cô Thuyết chia sẻ.
Với nhiều người, phụ cấp không chỉ là tiền, mà là sự ghi nhận, cô Thuyết cho rằng đó là động lực để tất cả yên tâm công tác, gắn bó lâu dài và phục vụ tốt hơn cho nhà trường và học sinh.
Câu chuyện của chị Nguyễn Thùy Vân, nhân viên văn phòng tại một trường cao đẳng công lập phản ánh rõ nỗi buồn ấy. Gần 15 năm công tác, tốt nghiệp đại học chính quy, làm việc 8 tiếng mỗi ngày nghiêm túc như một công chức, không nghỉ hè, nhưng vì là “nhân viên trường học”, chị không được hưởng các phụ cấp như công chức.
Tháng 12/2025, lương chị hơn 8 triệu đồng. Sang tháng 01/2026, chỉ vì điều chỉnh phân loại khu vực, lương giảm xuống còn hơn 7,8 triệu đồng.
“Với gần 15 năm công tác, mức lương như thế thật sự buồn. Lâu nay nghe nói đến chính sách hỗ trợ cho nhân viên trường học, tôi và nhiều đồng nghiệp cứ mãi trông ngóng", chị Vân bộc bạch.
Hơn 20.000 lá đơn và một câu hỏi về sự công bằng
Trong lá đơn kiến nghị của hơn 20.000 nhân viên trường học gửi các Bộ, ngành liên quan, một điểm chung được nhấn mạnh: Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 248/2025/QH15 của Quốc hội đã xác định rõ phụ cấp cho nhân viên trường học tối thiểu là 30%. Nhiều đại biểu Quốc hội, Bộ Dân tộc và Tôn giáo cũng đề xuất áp dụng ngay mức này từ 01/01/2026.
Thế nhưng, trong dự thảo nghị định trình Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Giáo dục và Đào tạo lại không đề xuất áp dụng mức phụ cấp 30% cho nhân viên trường học từ thời điểm trên, với lý do “áp lực ngân sách”.
Lý do này lập tức vấp phải nhiều phản biện. Bởi theo chính số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, phụ cấp 20% cho nhân viên trường học chỉ làm tăng ngân sách khoảng 158 tỷ đồng mỗi tháng. Trong khi đó, việc tăng thêm 15% phụ cấp cho giáo viên lại khiến ngân sách tăng khoảng 1.447 tỷ đồng mỗi tháng gấp gần 10 lần.
So sánh này khiến nhiều người đặt câu hỏi: Vì sao phần tăng nhỏ cho nhân viên trường học lại bị coi là áp lực ngân sách, trong khi khoản tăng lớn hơn rất nhiều cho giáo viên vẫn được đề xuất?
Chưa kể, chính sách phụ cấp cho giáo viên được thiết kế linh hoạt theo vùng miền, điều kiện công tác, còn với nhân viên trường học lại áp dụng cào bằng trên cả nước – điều này khiến những người đang làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa chịu thiệt thòi kép.
“Chỉ mong được nhìn nhận một lần”
Từ Điện Biên, cô Ngô Liên bộc bạch: “Nhân viên trường học không đòi hỏi gì cao sang. Chúng tôi chỉ mong được hưởng chế độ xứng đáng với những gì mình đang làm".
Cảm xúc ấy được cô Phạm Hằng nhân viên kế toán tại Hà Nội gửi gắm qua những vần thơ mộc mạc nhưng đau đáu:
"Không bục giảng, chẳng bảng đen
Kế toán giữ sổ vững bền trường ta…"
Những câu thơ ấy không chỉ là tiếng lòng cá nhân, mà là nỗi niềm chung của hàng chục nghìn con người đang âm thầm “giữ nhịp” cho trường học vận hành mỗi ngày.
Khi câu chuyện thu nhập không chỉ là tiền bạc, mà là thước đo của sự ghi nhận và công bằng, thì câu hỏi đặt ra không còn là có nên tăng phụ cấp cho nhân viên trường học hay không, mà là: Chúng ta còn để họ chịu thiệt đến bao giờ?
Cô Nguyễn Hằng (kế toán trường học tại Chương Mỹ, Hà Nội) chia sẻ: "Sau khi đọc bài viết đăng trên Báo Nhà báo & Công luận, tôi thực sự xúc động và đồng cảm sâu sắc. Lần đầu tiên, những trăn trở rất thật của đội ngũ nhân viên trường học, đặc biệt là nhân viên kế toán, được phản ánh một cách thẳng thắn, đúng bản chất và có chiều sâu.
Bài viết đã chỉ ra rõ “khoảng trống chính sách” trong chế độ phụ cấp, đãi ngộ đối với nhân viên trường học những người không trực tiếp đứng lớp nhưng lại giữ vai trò then chốt trong việc vận hành, bảo đảm minh bạch tài chính và sự ổn định của nhà trường. Đây là tiếng nói cần thiết, kịp thời và rất đáng trân trọng.
Tôi kỳ vọng báo chí, đặc biệt là Báo Nhà báo & Công luận, sẽ tiếp tục đồng hành, phản ánh sâu hơn, đa chiều hơn tiếng nói của đội ngũ nhân viên trường học, nhất là những người đang âm thầm giữ “mạch máu tài chính” cho các cơ sở giáo dục".
Cùng chung cảm nhận, cô Trịnh Huế (kế toán trường học, Thái Bình) cho biết: "Khi đọc bài viết trên Báo Nhà báo & Công luận, chúng tôi thực sự có cảm giác được nói hộ, được gọi đúng tên những trăn trở bấy lâu nay. Bài báo đã chạm đúng vào nỗi đau âm ỉ của đội ngũ nhân viên trường học: làm việc với áp lực không hề nhỏ, nhưng lại đứng ngoài nhiều chính sách cải thiện thu nhập.
Điều khiến chúng tôi tâm đắc là bài viết đặt vấn đề trên tinh thần công bằng trong tư duy chính sách, chứ không phải sự so sánh hay đối lập với giáo viên. Chúng tôi mong rằng, trong thời gian tới, các cơ quan quản lý không chỉ dừng lại ở việc “ghi nhận”, mà cần cụ thể hóa bằng những chính sách rõ ràng, có lộ trình cải thiện thu nhập để nhân viên trường học yên tâm gắn bó lâu dài với ngành".
Theo cô Trịnh Huế, đội ngũ nhân viên trường học kỳ vọng báo chí sẽ tiếp tục phản ánh đa chiều tiếng nói từ cơ sở, từ nhiều vị trí công việc khác nhau trong nhà trường. Theo sát phản hồi và động thái của các cơ quan chức năng, tránh để vấn đề chỉ dừng ở mức phản ánh, góp phần tạo ra áp lực dư luận tích cực, thúc đẩy điều chỉnh chính sách thực chất, không chỉ dừng lại ở cam kết.
“Chúng tôi tin rằng, khi báo chí đồng hành một cách bền bỉ, trung thực và có chiều sâu, tiếng nói của đội ngũ nhân viên trường học những người đang lặng thầm giữ nhịp cho ngành giáo dục sẽ không còn bị bỏ quên”, cô Trịnh Huế nhấn mạnh.
