Doanh nghiệp cần gỡ khó?
Chia sẻ về vấn đề trên, ông Nguyễn Ngọc Sơn - Phó Tổng giám đốc Công ty CP DAP- Vinachem cho biết, trong bối cảnh sức ép cạnh tranh ngày càng gay gắt, khó nhất là nguyên liệu đầu vào cho sản xuất như quặng apatit đang rất khan hiếm, không đủ cho sản xuất. Tại thời điểm này quặng apatit chỉ đáp ứng khoảng 55% công suất của công ty.
Đánh giá về hiệu quả của một nhà máy công nghiệp, nếu sản xuất chỉ đáp ứng khoảng 60% công suất trở xuống là lỗ.
Chính về nguồn quặng apatit thiếu trầm trọng nên kéo theo một số nhà máy sản xuất phân bón như supephotphat, DAP, MAP và phân lân hiện cũng đang gặp rất nhiều khó khăn vì thiếu nguyên liệu đầu vào. Trong khi đó, quặng apatit lại là nguồn nguyên liệu chính chứa photpho, một thành phần thiết yếu cho sự phát triển của cây trồng nên không thể thiếu trong sản xuất của supephotphat, DAP, MAP và phân lân.
Theo tìm hiểu của phóng viên, hiện nay những doanh nghiệp sản xuất phân bón đang sử dụng quặng apatit chủ yếu thu mua từ các mỏ ở Lào Cai. Đầu vào phụ thuộc chủ yếu từ Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam, trong khi số lượng hạn chế, việc cấp phép để khai thác không có nhiều.
Ngoài việc thu mua quặng apatit trong nước vẫn có thể nhập khẩu từ nước ngoài, (nguồn chủ yếu nguồn từ châu Phi) nhưng giá rất cao, tăng gấp 2 đến 3 lần so với thu mua trong nước. Không những vậy, việc nhập khẩu doanh nghiệp Việt còn rất khó cạnh tranh được với doanh nghiệp Trung Quốc bởi, Trung Quốc nhập khẩu nhiều- là đối tác lớn nên việc được ưu tiên là điều khó tránh khỏi. Chính vì khó khăn kép đó sẽ kéo theo chi phí tăng cao, lợi nhuận giảm.
Ông Nguyễn Ngọc Sơn cho biết, những năm gần đây công ty gặp nhiều khó khăn trong sản xuất kinh doanh, nhưng kết thúc 6 tháng đầu năm 2025 nhờ thời tiết thuận lợi nên việc vận chuyển thông suốt đã giúp đem lại kết quả sản xuất kinh doanh hiệu quả, với lợi nhuận của DAP- Vinachem đạt trên 300 tỷ đồng.
Dự kiến, kết thúc năm 2025 Công ty CP DAP- Vinachem phấn đấu tăng trưởng đạt trên 10%. Nhưng, về lâu dài công ty này vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, nguyên nhân chính vẫn là bài toán đầu vào cho sản xuất, đặc biệt là quặng apatit đang rất khan hiếm, không đủ cho sản xuất. Như tại thời điểm này chỉ đáp ứng khoảng 55%.
Thiết nghĩ, ngoài việc nỗ lực cắt giảm mọi chi phí, nỗ lực của doanh nghiệp cũng không thể có hiệu quả khi đầu vào cho sản xuất bấp bênh, khan hiếm nguyên liệu. Chưa kể sức ép cạnh tranh về đầu ra của sản phẩm ngày một áp lực khi miếng bánh thị phần bị chia nhỏ. Vậy, khi doanh nghiệp gặp khó sẽ tác động xấu đến đóng góp vào ngân sách giảm, kéo theo thu nhập cho cả ngàn người lao động giảm, an sinh xã hội giảm… Trong khi, sự đóng góp của doanh nghiệp phân bón trong nước đang là gà đẻ “trứng vàng” về việc góp phần quan trọng đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và ngân sách nhà nước…
Được biết, không chỉ Công ty CP DAP- Vinachem gặp khó trong việc thiếu quặng apatit mà kéo theo một loạt các công ty thiếu nguyên liệu đầu vào cho xuất phân bón, hóa chất trong nước. Điển hình như Công ty CP Phân lân nung chảy Văn Điển, Công ty CP Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao… đang chỉ sản xuất cầm chừng hoặc dừng bảo dưỡng máy móc thiết bị.
Để hoạt động của các công ty thông suốt, tạo đà cho việc tăng trưởng cả về lợi nhuận và đóng góp vào ngân sách, tạo việc làm cũng như an sinh xã hội, đối với doanh nghiệp sản xuất supephotphat, DAP, MAP và phân lân phục vụ nguồn cung cho chăm bón cây công nghiệp, nông nghiệp nước nhà đang rất cần sự hỗ trợ của Chính phủ, các cấp lãnh đạo Bộ, ngành… cởi trói trong việc xem xét, cấp phép khai thác các mỏ quặng apatit.
Hướng đi mới với hy vọng lợi nhuận cao
Nhằm tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, Công ty CP DAP- Vinachem đang đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng nâng cấp nhà máy trong 2025 và 2026.
Đồng thời, nhằm tăng sức cạnh tranh, giảm sức ép về doanh thu và tăng lợi nhuận, Công ty CP DAP- Vinachem đang nghiên cứu đề án để chuẩn bị cho việc đầu tư nhà máy sản xuất Pin điện ô tô. Dự kiến tới năm 2028 – 2030 triển khai và đi vào sản xuất.
Theo ông Nguyễn Ngọc Sơn - Phó Tổng giám đốc Công ty CP DAP- Vinachem: Việc đầu tư nâng cấp, đổi mới của công ty sẽ là cú hích mạnh mẽ giúp tăng lợi nhuận cao hơn so với sản phẩm truyền thống DAP như hiện nay.
