Theo Bộ GD&ĐT, liên kết đào tạo với nước ngoài được xác định là một giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, tăng năng lực hội nhập quốc tế của hệ thống GDNN, đồng thời đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh toàn cầu hóa và dịch chuyển lao động xuyên biên giới.
Dự thảo nêu rõ, liên kết đào tạo với nước ngoài là hoạt động phối hợp đào tạo giữa cơ sở GDNN được thành lập tại Việt Nam với tổ chức giáo dục, cơ sở GDNN nước ngoài để triển khai chương trình đào tạo và cấp văn bằng, chứng chỉ theo quy định.
Đáng chú ý, dự thảo quy định không thực hiện liên kết đào tạo với nước ngoài đối với các ngành, nghề thuộc lĩnh vực chính trị, an ninh, quốc phòng và tôn giáo, nhằm đảm đảm yêu cầu về chủ quyền, an ninh quốc gia và định hướng giáo dục.
Về chương trình đào tạo, liên kết đào tạo với nước ngoài được thực hiện theo hai nhóm chính: Chương trình đào tạo của nước ngoài, cấp văn bằng, chứng chỉ của nước ngoài; chương trình do hai bên cùng xây dựng, có thể cấp văn bằng, chứng chỉ của nước ngoài hoặc cấp đồng thời văn bằng, chứng chỉ của nước ngoài và Việt Nam.
Dự thảo cho phép linh hoạt về địa điểm đào tạo, có thể thực hiện toàn bộ tại Việt Nam hoặc kết hợp đào tạo tại Việt Nam và nước ngoài theo thỏa thuận giữa các bên. Các phương thức đào tạo gồm: trực tiếp, từ xa và kết hợp trực tiếp từ xa.
Một điểm mới đáng chú ý là quy định về quyền tự chủ của các cơ sở GDNN trong quyết định liên kết đào tạo với nước ngoài đối với chương trình do hai bên xây dựng, khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Cụ thể, cơ sở GDNN phải được công nhận đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng, ngành nghề liên kết phải nằm trong danh mục đào tạo trình độ trung cấp, cao đẳng và đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoạt động GDNN.
Đồng thời, các cơ sở phải công khai đầy đủ trên trang thông tin điện tử về điều kiện bảo đảm chất lượng, kết quả kiểm định, tính pháp lý của văn bằng, chứng chỉ cấp cho người học và các thông tin liên quan khác.
Tuy nhiên, dự thảo cũng quy định rõ các trường hợp không được tự chủ, mà phải xin cấp phép trước khi triển khai, bao gồm: Chương trình đào tạo của nước ngoài; chương trình chưa có trong danh mục đào tạo; chương trình chưa được cập nhật, công khai theo quy định; chương trình thuộc nhóm ngành đào tạo giáo viên và lĩnh vực sức khỏe.
Dự thảo quy định chặt chẽ các điều kiện bảo đảm chất lượng, từ cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo đến chương trình, giáo trình và đội ngũ nhà giáo. Các phòng học, xưởng thực hành, phòng thí nghiệm phải đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích, trang thiết bị theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT và pháp luật nước cấp văn bằng.
Đối với đội ngũ giảng dạy, nhà giáo là người nước ngoài phải có bằng cử nhân trở lên, chứng chỉ giảng dạy phù hợp và đáp ứng quy định pháp luật về lao động nước ngoài tại Việt Nam. Nhà giáo giảng dạy bằng ngoại ngữ phải đạt trình độ ngoại ngữ theo thỏa thuận liên kết.
Về ngôn ngữ giảng dạy, dự thảo cho phép sử dụng tiếng Việt, tiếng nước ngoài hoặc thông qua phiên dịch, đồng thời mở ra khả năng tổ chức các khóa bồi dưỡng ngoại ngữ để người học đủ điều kiện tham gia chương trình liên kết.
Dự thảo Nghị định được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch, vừa mở rộng hợp tác quốc tế trong giáo dục nghề nghiệp, vừa bảo đảm kiểm soát chất lượng và giữ vững các nguyên tắc về quốc phòng, an ninh, văn hóa và lợi ích quốc gia.
