Việc đề xuất sửa đổi này nhằm đảm bảo phù hợp với chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC) ở địa phương đang được thực hiện đồng bộ, trong đó có việc sáp nhập tỉnh, xã và bãi bỏ cấp huyện.
Bộ Tài chính cho rằng cần thiết phải rà soát, sửa đổi một số quy định tại Nghị định số 10/2022/NĐ-CP, đặc biệt liên quan đến mức thu LPTB áp dụng với các loại phương tiện theo địa bàn cấp huyện và quy định miễn LPTB đối với tổ chức, cá nhân theo địa bàn xã, phường, thị trấn. Việc này nhằm đảm bảo quá trình thu lệ phí trước bạ diễn ra thông suốt, không phát sinh vướng mắc trong quá trình sắp xếp, thay đổi tổ chức bộ máy hành chính.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng rà soát, sửa đổi một số nội dung về giá tính lệ phí trước bạ đối với đất, phân loại phương tiện chịu LPTB và quy định miễn lệ phí, đảm bảo đồng bộ với các văn bản luật mới ban hành như Luật Đất đai 2024, Luật Trật tự an toàn giao thông 2024 và Luật Hợp tác xã 2023.
Cụ thể, đối với xe máy, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 8 Nghị định số 10/2022/NĐ-CP về mức thu lệ phí trước bạ theo tỷ lệ phần trăm. Theo đó, mức thu LPTB lần đầu với xe máy được đề xuất giảm xuống còn 2%, thay vì mức 5% hiện hành áp dụng tại các thành phố trực thuộc trung ương và các thành phố thuộc tỉnh. Mức thu lệ phí trước bạ lần thứ hai trở đi vẫn được giữ ở mức 1%.
Lý do của đề xuất này xuất phát từ thực tế hiện hành, theo quy định tại khoản 4 Điều 8 Nghị định số 10/2022/NĐ-CP, chủ phương tiện đăng ký xe máy lần đầu tại 6 thành phố trực thuộc trung ương và 83 thành phố thuộc tỉnh phải nộp LPTB với mức 5%. Tuy nhiên, khi thực hiện sắp xếp ĐVHC, với việc bãi bỏ cấp huyện và sáp nhập các xã, phường hiện nay giảm khoảng 60%, phạm vi địa giới hành chính các xã, phường thuộc thành phố trực thuộc tỉnh và thị xã sẽ thay đổi so với hiện hành.
Ngoài ra, việc sáp nhập tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương dự kiến giảm từ 63 xuống còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh cũng đặt ra yêu cầu điều chỉnh mức thu phù hợp. Một số tỉnh sẽ được sáp nhập vào thành phố trực thuộc trung ương như Hải Dương sáp nhập vào TP Hải Phòng, Quảng Nam sáp nhập vào TP Đà Nẵng. Nếu vẫn áp dụng mức thu LPTB theo Nghị định số 10/2022/NĐ-CP, người dân tại các tỉnh (ngoại trừ thành phố thuộc tỉnh) sau sáp nhập khi đăng ký xe máy sẽ phải chịu mức thu lệ phí trước bạ cao hơn, cụ thể tăng thêm 3%.
Hiện nay, 6 thành phố trực thuộc trung ương đều đã được Quốc hội trao quyền cho Hội đồng nhân dân thành phố có thẩm quyền điều chỉnh mức hoặc tỷ lệ thu phí, lệ phí thuộc thẩm quyền trung ương, nhằm phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Vì vậy, dự thảo Nghị định đề xuất bãi bỏ quy định mức thu lệ phí trước bạ 5% với xe máy đăng ký tại các thành phố, nhằm tạo sự đồng thuận và thuận lợi cho người dân trong quá trình thực hiện đăng ký phương tiện.
