Bộ KH&CN đang xây dựng Dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp đối với người làm việc trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Cần giữ chân nhân lực chất lượng cao
Theo Bộ KH&CN, nguồn nhân lực năng lượng nguyên tử tuy đông đảo nhưng chủ yếu tập trung vào ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ, nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân còn mỏng, chưa đồng bộ về cơ cấu chuyên môn, trình độ. Đặc biệt là nhân lực phân tích và đánh giá an toàn, cấp phép, thanh tra, kiểm tra và hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu.
Trong bối cảnh mới, Quyết định số 45/2014/QĐ-TTg về chế độ phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp đối với người làm việc trong các đơn vị thuộc lĩnh vực năng lượng nguyên tử đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập.
Tiêu chí xác định đối tượng chủ yếu dựa trên “thường xuyên tiếp xúc với nguồn bức xạ”, “làm việc tại cơ sở có nguy cơ nhiễm xạ”, “gián tiếp, không thường xuyên tiếp xúc với nguồn bức xạ”; chưa quy định cụ thể cách tính phụ cấp dẫn đến cách hiểu và tổ chức thực hiện chưa thống nhất.
Mức phụ cấp chưa phản ánh đầy đủ tính đặc thù nghề nghiệp, nhất là các công việc then chốt nhưng không trực tiếp tiếp xúc với nguồn bức xạ.
Với bối cảnh từ nay đến năm 2035, lĩnh vực năng lượng nguyên tử phải thực hiện khối lượng lớn các nhiệm vụ mang tính chiến lược. Do đó, việc ban hành cơ chế để thu hút, sử dụng và giữ chân nhân lực có trình độ cao trong lĩnh vực này là phù hợp và thống nhất với quy định của Luật Năng lượng nguyên tử 2025 và Nghị định số 331/2025/NĐ-CP.
Bộ KH&CN cho biết, việc xây dựng chính sách phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp trong giai đoạn mới cần được tiếp cận theo hướng cần xác định đây là công cụ chính sách để thu hút, trọng dụng, duy trì và giữ chân, phát triển đội ngũ nhân lực lĩnh vực này.
Tăng mức phụ cấp lên 70%
Tại dự thảo tờ trình, Bộ KH&CN đề xuất nâng mức phụ cấp từ 50% lên 70% đối với người thực hiện công tác thẩm định, cấp phép; thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, giám sát việc bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân; người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý trực tiếp phụ trách công tác này.
Đây là công tác cốt lõi cần được thu hút, trọng dụng; người thực hiện công tác này làm việc trong môi trường có nguồn bức xạ (khoản 2 Điều 3 Quyết định số 45/2014/QĐ-TTg); chịu trách nhiệm cao trong việc tham mưu, đề xuất các quyết định cho lò phản ứng nghiên cứu, nhà máy điện hạt nhân.
Ngoài ra, đối tượng được hưởng mức phụ cấp ưu đãi 70% là người làm công tác hỗ trợ kỹ thuật cho quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân, người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý trực tiếp phụ trách công tác này...
Bộ KH&CN xác định kinh phí thực hiện chế độ phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp được bảo đảm từ ngân sách nhà nước.
Dự kiến tổng số người được hưởng phụ cấp khoảng gần 1.000 người trên phạm vi cả nước, với tổng kinh phí khoảng 68 tỷ đồng/năm, tăng gần 33 tỷ đồng/năm so với kinh phí chi trả theo Quyết định số 45/2014/QĐ-TTg. Nghị định sẽ được trình Chính phủ xem xét, ban hành trước ngày 20/10/2026.
Quá trình lấy ý kiến, UBND tỉnh Quảng Ngãi đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, quy định chi tiết danh mục chức danh, vị trí việc làm thụ hưởng để đảm bảo bao quát hết các nhóm đối tượng, tránh vướng mắc trong quá trình thực hiện tại địa phương và các cơ sở sự nghiệp.
UBND tỉnh Cao Bằng đề nghị nghiên cứu, xác định đối tượng áp dụng và mức phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp tương ứng trên cơ sở mức độ trực tiếp, thường xuyên tiếp xúc với nguồn bức xạ hoặc nguy cơ nhiễm xạ.
Theo Bộ KH&CN, dự thảo đã rà soát, xác định đối tượng và mức phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp trên cơ sở mức độ trực tiếp, thường xuyên tiếp xúc với nguồn bức xạ hoặc làm việc trong môi trường có nguy cơ nhiễm xạ đối với các nhóm công việc có yếu tố bức xạ, độc hại, nguy hiểm.
Cụ thể người trực tiếp, thường xuyên làm việc với nguồn bức xạ là người được bố trí vào vị trí việc làm hoặc được phân công thường xuyên nghiên cứu, vận hành, sử dụng, sản xuất, chế tạo, kiểm định, hiệu chuẩn, bảo dưỡng, sửa chữa, vận chuyển, lưu giữ, xử lý nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ, vật liệu phóng xạ, nhiên liệu hạt nhân hoặc chất thải phóng xạ.
Người làm việc trong môi trường có nguy cơ bị chiếu xạ hoặc nhiễm bẩn phóng xạ là người thường xuyên làm việc tại khu vực có nguồn bức xạ, vật liệu phóng xạ, thiết bị hạt nhân hoặc chất thải phóng xạ.
Đối với các công việc không trực tiếp tiếp xúc với nguồn bức xạ, việc xác định đối tượng và mức hưởng được căn cứ vào yêu cầu chuyên môn sâu, mức độ phức tạp, trách nhiệm, áp lực công việc và yêu cầu thu hút, giữ chân nguồn nhân lực.
Vì vậy, mức độ tiếp xúc với nguồn bức xạ hoặc nguy cơ nhiễm xạ là một trong các căn cứ xác định đối tượng và mức hưởng nhưng không phải là căn cứ duy nhất áp dụng cho toàn bộ các nhóm công việc quy định tại dự thảo.
