Ngày 20/4, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.
Trình bày tờ trình Đề án, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết: Nghị quyết số 03-NQ/TW ngày 25/3/2026 của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV đã đồng ý chủ trương thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương, trình tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI theo quy định.
Theo đó, Quy hoạch vùng Đông Nam Bộ đã định hướng thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc trung ương trong giai đoạn đến năm 2030, nâng cao vai trò động lực của Đồng Nai trong phát triển vùng Đông Nam Bộ; gắn kết chặt chẽ, hài hòa với TP. Hồ Chí Minh trong tạo lập và phát triển không gian kinh tế, đô thị của vùng.
Việc thành lập TP. Đồng Nai sẽ tạo động lực phát triển mới không chỉ cho Đồng Nai mà còn đóng góp thiết thực cho khu vực miền Nam và cả nước. Đây là bước chuyển căn bản về mô hình phát triển và mô hình quản trị địa phương nhằm đưa Đồng Nai trở thành đô thị lớn, có chức năng chia sẻ, liên kết, tương hỗ cùng phát triển với TP. Hồ Chí Minh, đạt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia.
Do đó, việc thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc trung ương là cần thiết.
Thành lập TP. Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng 12.737,18 km2 diện tích tự nhiên, quy mô dân số 4.491.408 người và 95 ĐVHC cấp xã của tỉnh Đồng Nai.
Kết quả sau khi thành lập, TP. Đồng Nai trực thuộc trung ương không thay đổi về diện tích tự nhiên và quy mô dân số; có 95 ĐVHC cấp xã, gồm 33 phường và 62 xã. Cả nước có 34 ĐVHC cấp tỉnh, gồm 7 thành phố và 27 tỉnh (giảm 1 tỉnh, tăng 1 thành phố).
Về điều kiện và tiêu chuẩn, tỉnh Đồng Nai đã bảo đảm 5/5 điều kiện thành lập thành phố quy định tại khoản 2 Điều 8 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/UBTVQH15; đạt đủ 7/7 tiêu chuẩn của thành phố theo quy định tại Điều 4 Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.
Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày nêu rõ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết thành lập TP. Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai, Đề án đã được lấy ý kiến cử tri và ý kiến của Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Nai với tỷ lệ tán thành cao. Thành phần hồ sơ Đề án đã bảo đảm đầy đủ, đúng quy định của pháp luật, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định.
Trên cơ sở Tờ trình, Đề án của Chính phủ Ủy ban kiến nghị Quốc hội tán thành và thông qua Nghị quyết về việc thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc trung ương.
Đồng thời đề nghị cấp ủy, chính quyền tỉnh Đồng Nai chỉ đạo các cơ quan hữu quan của địa phương khẩn trương hoàn thành quy hoạch đô thị, có kế hoạch, lộ trình cụ thể để khắc phục các tiêu chuẩn phân loại đô thị còn chưa đạt hoặc mới đạt ở mức thấp để bảo đảm chất lượng đô thị;
Quan tâm đến việc triển khai các dự án nhằm phát triển hệ thống đô thị vùng Đông Nam Bộ đồng bộ, hiện đại, kết nối nhanh, giúp TP. Đồng Nai thực sự trở thành đô thị lớn cấp vùng, chia sẻ, tương hỗ, cùng phát triển với các tỉnh, thành phố khác, tạo lập không gian kinh tế, đô thị của vùng; Bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, khai thác hiệu quả lợi thế, phát huy vị thế, vai trò chiến lược của Đồng Nai, hướng đến mục tiêu cuối cùng của việc thành lập TP. Đồng Nai là nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân và đóng góp hiệu quả cho sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng Đông Nam Bộ cũng như cả nước.
Đồng thời, đề nghị chính quyền tỉnh Đồng Nai tiếp tục rà soát, có phương án xử lý hiệu quả các trụ sở, tài sản công dôi dư và kiện toàn tổ chức bộ máy, biên chế các cơ quan trong hệ thống chính trị của địa phương sau khi sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025 theo đúng các chỉ đạo, quy định của cấp có thẩm quyền; quan tâm đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức bảo đảm bộ máy chính quyền địa phương hoạt động phù hợp với mô hình chính quyền đô thị, thực hiện hiệu quả nhiệm vụ, quyền hạn và phục vụ tốt nhu cầu của Nhân dân địa phương.
Về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc trung ương, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý một số vấn đề về câu chữ, kỹ thuật văn bản của dự thảo Nghị quyết để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và chính xác.
Đồng thời, tán thành việc xác định thời điểm có hiệu lực thi hành của Nghị quyết là ngày 30/4/2026 để đáp ứng theo đúng nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy và chính quyền tỉnh Đồng Nai và bảo đảm tính đồng bộ với hiệu lực thi hành của Nghị quyết về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua.
