Di tích Champa An Phú ở Gia Lai được xếp hạng di tích cấp tỉnh

(CLO) Nhiều bằng chứng cho thấy Di tích khảo cổ Champa An Phú là một đền thờ Phật giáo của người Champa, được xây dựng cách nay khoảng 1.000 năm.

Bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai vừa ký Quyết định số 3317/QĐ-UBND, xếp hạng di tích cấp tỉnh đối với di tích khảo cổ Champa An Phú, tại tổ 11, phường An Phú, tỉnh Gia Lai.

Theo đó, diện tích di tích bao gồm 8.442,1m2, khu vực bảo vệ I: 1.585m2, khu vực bảo vệ II: 6.857,1m2. UBND phường An Phú được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích theo các quy định của pháp luật về di sản văn hóa.

Di tích Champa An Phú nằm cách trung tâm Pleiku khoảng 10km về phía Đông, còn có các tên gọi như Gò Ông Đàn, Gò Tháp, Tháp Chăm Phú Thọ, Rông Yang... Di tích này từng được các giáo sĩ phương Tây và học giả người Pháp khảo sát, ghi chép từ cuối thế kỷ XIX. Các đợt khai quật khảo cổ cho thấy đây là công trình kiến trúc đền thờ Champa từng tồn tại cách đây khoảng 1.000 năm.

1ap1.jpg
Một số hiện vật đá khối liên quan đến di tích Champa An Phú. Nguồn: Bảo tàng Pleiku

Theo tài liệu của Bảo tàng Pleiku, năm 2023 và 2024, đơn vị đã mời Trung tâm Khảo cổ học thuộc Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ (TP HCM) cùng với nhiều chuyên gia khảo cổ học, Champa học từ Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng tham gia tiến hành thám sát, khai quật, nghiên cứu di tích này.

Các đợt khai quật đã phát hiện nhiều hiện vật, di vật và thành phần kiến trúc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với khảo cổ học cũng như đối với việc nghiên cứu lịch sử, văn hóa, xã hội của Gia Lai cũng như bổ sung nhiều tư liệu, hiện vật, nhận thức mới về nghiên cứu văn hóa Champa.

Đặc biệt, một trong những phát hiện quan trọng của cuộc khai quật năm 2024 là các nhà khảo cổ phát hiện cấu trúc kho thiêng bằng các viên gạch xếp thành hình chữ Vạn.

Di vật được tìm thấy trong cấu trúc trung tâm của kho thiêng, gồm nhóm hiện vật bằng vàng (bình kamandalu, hoa sen, các lá vàng có khắc ký tự cổ), trang sức bằng đá quý, thủy tinh… Đây là những vật ký cúng được đặt vào cấu trúc kho thiêng, mục đích dâng cúng cho vị thần được thờ phụng tại đây.

Theo Bảo tàng Pleiku, nội dung chứa đựng trong các hiện vật này cần có nhiều phân tích, nghiên cứu sâu trong tương lai, song với những phân tích sơ bộ ban đầu cho thấy có liên quan chặt chẽ với cấu trúc bởi tám viên gạch xếp hình chữ Vạn và viên gạch thứ chín đậy phía trên.

1ap12.jpg
Bảo vật quốc gia bình đặt trên hoa sen 8 cánh bằng vàng phát hiện tại di tích Champa An Phú. Nguồn: Bảo tàng Pleiku

Hiện vật thủy tinh nhiều màu sắc bên trong kho thiêng có thể giải thích là những dấu hiệu biểu trưng cho các phương ánh sáng. Chiếc bình nhỏ đặt trong lòng hoa sen 8 cánh bằng kim loại vàng đặt trên “bệ” gạch ở trung tâm (thường gắn với thần Brahma) là vật biểu thị cốt lõi được cho là biểu thị cho vị thần/Phật ngự trị của kiến trúc này.

Từ các phát hiện và kết quả khảo cổ thu thập được trong 4 năm từ 2021 - 2024, năm 2025, Bảo tàng Pleiku tiến hành lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích Champa An Phú là di tích khảo cổ cấp tỉnh và làm hồ sơ đề nghị công nhận nhóm hiện vật vàng phát hiện tại kho thiêng di tích An Phú là bảo vật quốc gia.

Ngày 3/2/2026 bộ sưu tập đồ thờ bằng vàng tại di tích Champa An Phú đã chính thức được công nhận là bảo vật quốc gia tại Quyết định số 236/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Xem thêm

Tiền bản quyền điện ảnh: Làm sao để người sáng tạo hưởng lợi tương xứng?

Tiền bản quyền điện ảnh: Làm sao để người sáng tạo hưởng lợi tương xứng?

(CLO) Theo Luật sư Diệp Năng Bình, quy định tiền bản quyền theo tỷ lệ phần trăm giá thành sản xuất đối với các chức danh sáng tạo trong điện ảnh là bước tiến đáng chú ý, tạo cơ sở định lượng rõ hơn giá trị lao động sáng tạo. Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực tế, cần minh bạch giá thành sản xuất, doanh thu và phạm vi khai thác tác phẩm.

Đề tài lịch sử gia tăng sức hút trên màn ảnh Việt

Đề tài lịch sử gia tăng sức hút trên màn ảnh Việt

(CLO) Từ những nhân vật, sự kiện đến những câu chuyện chưa được kể nhiều, lịch sử Việt Nam đang trở thành nguồn chất liệu được điện ảnh khai thác theo nhiều cách mới. Sự sáng tạo trong cách kể đang mở thêm cơ hội để những câu chuyện của quá khứ đến gần hơn với khán giả hôm nay.

Khấu trừ 10% cát-xê, nghệ sĩ vẫn có thể bị truy thu thuế?

Khấu trừ 10% cát-xê, nghệ sĩ vẫn có thể bị truy thu thuế?

(CLO) Cát-xê thuộc diện khấu trừ 10% được đơn vị tổ chức giữ lại thuế trước khi thanh toán không đồng nghĩa trong mọi trường hợp nghệ sĩ đã hoàn tất nghĩa vụ thuế. Rủi ro có thể phát sinh khi nghệ sĩ có nhiều nguồn thu nhưng bỏ sót thu nhập hoặc không thực hiện quyết toán theo quy định.

Nhã nhạc cung đình Huế — được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại năm 2003 — là một trong những di sản tiêu biểu cần được bảo vệ và phát huy trong tiến trình hoàn thiện thể chế văn hóa. Ảnh: TTXVN

Hoàn thiện thể chế để giải phóng sức sáng tạo và xây dựng chủ quyền văn hóa số

(CLO) Ba đạo luật về bản quyền tác giả, hoạt động nghệ thuật và công nghiệp văn hóa được xác định là những nền tảng quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế. Nhưng hành lang pháp lý chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi vừa bảo vệ người sáng tạo, vừa mở đường cho mô hình mới, tạo lập dữ liệu, nền tảng và hệ sinh thái nội dung đủ sức đưa văn hóa Việt Nam cạnh tranh trong môi trường số.

Carnival Nghệ An 2026 dự kiến diễn ra từ 17h30 đến 20h ngày 18 và 19/8. Ảnh: BTC

Nghệ An dự kiến bắn hơn 2.500 quả pháo hoa tại Carnival 2026

(CLO) Carnival Nghệ An 2026 dự kiến diễn ra trong hai ngày 18 và 19/8 với các hoạt động diễu hành đường phố, biểu diễn nghệ thuật, đại nhạc hội và màn pháo hoa gồm hơn 2.500 quả, được kỳ vọng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại địa phương.

Kể chuyện di sản bằng nghệ thuật thực cảnh trên hồ Nà Hang

Kể chuyện di sản bằng nghệ thuật thực cảnh trên hồ Nà Hang

(CLO) Chương trình nghệ thuật thực cảnh nhập vai “Long mạch Nà Hang - Huyền thoại trên mặt nước” sẽ diễn ra trong hai đêm 31/8 và 1/9 tại hồ Nà Hang, tỉnh Tuyên Quang, kết hợp các giá trị di sản với nghệ thuật trình diễn và công nghệ hiện đại.

Cỡ chữ bài viết: