Di tích Champa An Phú ở Gia Lai được xếp hạng di tích cấp tỉnh

(CLO) Nhiều bằng chứng cho thấy Di tích khảo cổ Champa An Phú là một đền thờ Phật giáo của người Champa, được xây dựng cách nay khoảng 1.000 năm.

Bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai vừa ký Quyết định số 3317/QĐ-UBND, xếp hạng di tích cấp tỉnh đối với di tích khảo cổ Champa An Phú, tại tổ 11, phường An Phú, tỉnh Gia Lai.

Theo đó, diện tích di tích bao gồm 8.442,1m2, khu vực bảo vệ I: 1.585m2, khu vực bảo vệ II: 6.857,1m2. UBND phường An Phú được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích theo các quy định của pháp luật về di sản văn hóa.

Di tích Champa An Phú nằm cách trung tâm Pleiku khoảng 10km về phía Đông, còn có các tên gọi như Gò Ông Đàn, Gò Tháp, Tháp Chăm Phú Thọ, Rông Yang... Di tích này từng được các giáo sĩ phương Tây và học giả người Pháp khảo sát, ghi chép từ cuối thế kỷ XIX. Các đợt khai quật khảo cổ cho thấy đây là công trình kiến trúc đền thờ Champa từng tồn tại cách đây khoảng 1.000 năm.

1ap1.jpg
Một số hiện vật đá khối liên quan đến di tích Champa An Phú. Nguồn: Bảo tàng Pleiku

Theo tài liệu của Bảo tàng Pleiku, năm 2023 và 2024, đơn vị đã mời Trung tâm Khảo cổ học thuộc Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ (TP HCM) cùng với nhiều chuyên gia khảo cổ học, Champa học từ Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng tham gia tiến hành thám sát, khai quật, nghiên cứu di tích này.

Các đợt khai quật đã phát hiện nhiều hiện vật, di vật và thành phần kiến trúc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với khảo cổ học cũng như đối với việc nghiên cứu lịch sử, văn hóa, xã hội của Gia Lai cũng như bổ sung nhiều tư liệu, hiện vật, nhận thức mới về nghiên cứu văn hóa Champa.

Đặc biệt, một trong những phát hiện quan trọng của cuộc khai quật năm 2024 là các nhà khảo cổ phát hiện cấu trúc kho thiêng bằng các viên gạch xếp thành hình chữ Vạn.

Di vật được tìm thấy trong cấu trúc trung tâm của kho thiêng, gồm nhóm hiện vật bằng vàng (bình kamandalu, hoa sen, các lá vàng có khắc ký tự cổ), trang sức bằng đá quý, thủy tinh… Đây là những vật ký cúng được đặt vào cấu trúc kho thiêng, mục đích dâng cúng cho vị thần được thờ phụng tại đây.

Theo Bảo tàng Pleiku, nội dung chứa đựng trong các hiện vật này cần có nhiều phân tích, nghiên cứu sâu trong tương lai, song với những phân tích sơ bộ ban đầu cho thấy có liên quan chặt chẽ với cấu trúc bởi tám viên gạch xếp hình chữ Vạn và viên gạch thứ chín đậy phía trên.

1ap12.jpg
Bảo vật quốc gia bình đặt trên hoa sen 8 cánh bằng vàng phát hiện tại di tích Champa An Phú. Nguồn: Bảo tàng Pleiku

Hiện vật thủy tinh nhiều màu sắc bên trong kho thiêng có thể giải thích là những dấu hiệu biểu trưng cho các phương ánh sáng. Chiếc bình nhỏ đặt trong lòng hoa sen 8 cánh bằng kim loại vàng đặt trên “bệ” gạch ở trung tâm (thường gắn với thần Brahma) là vật biểu thị cốt lõi được cho là biểu thị cho vị thần/Phật ngự trị của kiến trúc này.

Từ các phát hiện và kết quả khảo cổ thu thập được trong 4 năm từ 2021 - 2024, năm 2025, Bảo tàng Pleiku tiến hành lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích Champa An Phú là di tích khảo cổ cấp tỉnh và làm hồ sơ đề nghị công nhận nhóm hiện vật vàng phát hiện tại kho thiêng di tích An Phú là bảo vật quốc gia.

Ngày 3/2/2026 bộ sưu tập đồ thờ bằng vàng tại di tích Champa An Phú đã chính thức được công nhận là bảo vật quốc gia tại Quyết định số 236/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Xem thêm

Hội đồng cấp Nhà nước xét chọn 871 hồ sơ đề nghị phong tặng Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú

Hội đồng cấp Nhà nước xét chọn 871 hồ sơ đề nghị phong tặng Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú

(CLO) Việc phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân”, “Nghệ nhân Ưu tú” không chỉ ghi nhận những cống hiến của các cá nhân trong gìn giữ, phát huy di sản văn hóa phi vật thể mà còn tạo động lực để nghệ nhân tiếp tục gắn bó với nghề, thực hành và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ mai sau.

Thí sinh Miss Charm 2026 bắt đầu các hoạt động tại Việt Nam

Thí sinh Miss Charm 2026 bắt đầu các hoạt động tại Việt Nam

(CLO) Miss Charm 2026 khai mạc mùa thi thứ tư với chủ đề “Vẻ đẹp của bản sắc văn hóa”. Trong ba tuần tại Việt Nam, 53 thí sinh sẽ giới thiệu văn hóa quê hương qua các hoạt động giao lưu, trình diễn và tìm hiểu văn hóa bản địa tại Đà Lạt.

Dàn sao Việt quy tụ tại concert miễn phí 50.000 khán giả ở Mỹ Đình

Dàn sao Việt quy tụ tại concert miễn phí 50.000 khán giả ở Mỹ Đình

(CLO) Concert “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” diễn ra tối 24/11 tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội), quy tụ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như Mỹ Tâm, Tùng Dương, Hoàng Thùy Linh, Hòa Minzy, Phương Mỹ Chi... Chương trình kết hợp âm nhạc đương đại với các giá trị di sản, dự kiến đón 50.000 khán giả và mở cửa miễn phí.

'Đến hẹn lại lên' trở lại trên sóng truyền hình Hà Nội

'Đến hẹn lại lên' trở lại trên sóng truyền hình Hà Nội

(CLO) Bộ phim kinh điển “Đến hẹn lại lên” của đạo diễn, NSND Trần Vũ, một trong những tác phẩm tiêu biểu của điện ảnh cách mạng Việt Nam sẽ được phát sóng lúc 20h30 ngày 16/11/2026 trên kênh Hà Nội 1, trong chương trình “Hẹn với phim Việt” của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội.

Bộ VHTT&DL định hướng nhiều hoạt động tri ân nhà giáo nhân ngày 20/11

Bộ VHTT&DL định hướng nhiều hoạt động tri ân nhà giáo nhân ngày 20/11

(CLO) Hướng tới kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) định hướng các cơ sở đào tạo trực thuộc tổ chức nhiều hoạt động tri ân, tôn vinh đội ngũ nhà giáo, đồng thời thúc đẩy đổi mới giáo dục và nâng cao chất lượng đào tạo.

Viết tiếp mạch nguồn đạo học 950 năm tại Quốc Tử Giám

Viết tiếp mạch nguồn đạo học 950 năm tại Quốc Tử Giám

(CLO) Chương trình nghệ thuật “Thanh xuân viết tiếp mạch nguồn” diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám khép lại chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - trường quốc học đầu tiên của Việt Nam, đồng thời lan tỏa thông điệp về trách nhiệm kế thừa và phát huy truyền thống hiếu học trong thế hệ trẻ.

Bảo tàng Mỹ thuật ra mắt trò chơi tương tác tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam

Bảo tàng Mỹ thuật ra mắt trò chơi tương tác tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam

(CLO) Chương trình giáo dục trải nghiệm “Trò chơi Tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam - VNFAM Art Games” là bước phát triển mới trong hoạt động giáo dục của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, đánh dấu nỗ lực ứng dụng công nghệ số, đổi mới phương thức tiếp cận và phát huy giá trị di sản mỹ thuật Việt Nam.

Khám phá những lớp văn hóa trên từng mẫu tem bưu chính

Khám phá những lớp văn hóa trên từng mẫu tem bưu chính

(CLO) Với triển lãm “Ngàn năm kinh kỳ qua lăng kính tem số”, Bưu điện Việt Nam đưa công chúng đến với lịch sử Hà Nội qua những bộ sưu tập tem và trải nghiệm thực tế hỗn hợp. Đằng sau cách kể chuyện ấy là mong muốn của những người làm tem: để một thế hệ ít còn thói quen gửi thư tay có dịp khám phá những lớp văn hóa trên từng mẫu tem bưu chính.

Độc đáo Lễ hội Cầu mùa của đồng bào dân tộc Dao ở Quảng Ninh

Độc đáo Lễ hội Cầu mùa của đồng bào dân tộc Dao ở Quảng Ninh

(CLO) Lễ hội Cầu mùa của đồng bào dân tộc Dao ở TP Quảng Ninh được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, mang đến cho du khách những trải nghiệm sinh động về đời sống tín ngưỡng, phong tục và bản sắc văn hóa truyền thống của cộng đồng người Dao vùng Đông Bắc.

Cỡ chữ bài viết: