Đổi mới thi tốt nghiệp THPT: Chung đề, chung đợt liệu còn phù hợp?

(NB&CL) Theo các chuyên gia cần mạnh dạn áp dụng xét tốt nghiệp trên quy mô lớn để tránh việc thi cử hình thức, gây tốn kém.

Đổi mới mà vẫn chưa thấy… mới

Kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện nay mặc dù mang nhiều ưu điểm nhưng bên cạnh đó vẫn có nhiều ý kiến băn khoăn về hiệu quả của việc phân loại học sinh của việc tổ chức thi trắc nghiệm. Việc đánh giá phổ điểm tốt nghiệp, so sánh kết quả học bạ của học sinh để rút kinh nghiệm trong chỉ đạo điều hành dựa trên kết quả thi tốt nghiệp chưa được như mong muốn. Việc tổ chức một kỳ thi với 2 mục tiêu vừa xét tốt nghiệp THPT vừa làm căn cứ để tuyển sinh đại học cao đẳng cũng gây nên nhiều tranh cãi. Chính vì vậy, dư luận trông chờ vào những thay đổi mạnh mẽ trong việc tổ chức thi tốt nghiệp THPT 2025. Năm học của lứa học sinh đầu tiên theo học chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Thông tin mới nhất liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, mới đây Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Nguyễn Kim Sơn đã có báo cáo. Theo đó, phương án thi tốt nghiệp từ năm 2025 về cơ bản kế thừa được phương thức và cách thức tổ chức thi như hiện nay, bảo đảm tính đồng bộ về độ tin cậy của kết quả đánh giá để các bên liên quan có thể khai thác sử dụng cho các mục đích khác nhau, trong đó có các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp thực hiện xét tuyển sinh theo tinh thần tự chủ được Luật Giáo dục đại học quy định.

Phương thức tổ chức thi chung đề, chung đợt đối với cả môn học bắt buộc và môn học lựa chọn trên phạm vi rộng và cho học sinh tự quyết chọn môn học để dự thi tốt nghiệp trong các môn học lựa chọn ở trường phổ thông cơ bản đáp ứng được yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018, phù hợp với cách thức chọn môn học lựa chọn của học sinh” - Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn chia sẻ.

Như vậy có thể thấy, cách thi tốt nghiệp THPT 2025 vẫn không có nhiều đổi mới. Học sinh vẫn phải thi tốt nghiệp như hiện nay mặc dù chương trình và mục tiêu dạy học đã được thay đổi. Trước thông tin trên, nhiều ý kiến cho rằng, hiện nay chưa thi tốt nghiệp nhiều học sinh đã đậu đại học. Vậy tại sao đại học xét tuyển được mà tốt nghiệp thì không? Anh Nguyễn Duy Đông ở Thanh Xuân, Hà Nội cho rằng, năm nào cũng tổ chức thi tốt nghiệp nhưng kết quả trên 98% thí sinh dự thi đậu. Tỉ lệ đậu cao như vậy không cần thiết phải có một kỳ thi tốt nghiệp với quy mô hơn 1 triệu thí sinh. Trong khi đó, để tuyển sinh đại học nhiều trường phải tổ chức kỳ thi riêng vì thiếu niềm tin vào kết quả thi tốt nghiệp. Việc có quá nhiều kỳ thi và mỗi em phải thi nhiều lần đang là vấn đề bất cập của thi cử hiện nay.

doi moi thi tot nghiep thpt chung de chung dot lieu con phu hop hinh 1

Nhiều thí sinh tham gia thi chỉ để lấy điểm xét tốt nghiệp vì vậy nên áp dụng xét để tránh thi cử hình thức, gây tốn kém.

Đồng quan điểm, chị Nguyễn Thúy Hòa ở Nam Từ Liêm cho rằng, cần xét tốt nghiệp đối với những em tham gia thi chỉ vì hình thức cần đậu tốt nghiệp để vào đại học hoặc là những em không cần lấy điểm xét tuyển đại học mà cần chứng nhận tốt nghiệp. Nếu giảm được các đối tượng như vậy kỳ thi sẽ gọn nhẹ hơn nhiều.

Mạnh dạn áp dụng xét tuyển đại học

Xung quanh vấn đề này, trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo & Công luận, Giáo sư Phạm Tất Dong cố vấn Hội Khuyến học Việt Nam cho rằng, từ trước đến nay cũng đã có nhiều cách thi. Từ thi tập trung giao cho các trường đại học chấm hay như hiện nay thi ở địa phương và các giáo viên trường phổ thông chấm. Cách thi để lấy điểm xét tốt nghiệp THPT nhiều người cho rằng tốn tiền.

Chưa thi đã biết đỗ thì không nên tổ chức thi. Biết chắc trên 90% đỗ thì có cần thiết phải tổ chức thi” – Giáo sư Phạm Tất Dong băn khoăn. Ông Phạm Tất Dong cũng cho biết, nhiều lần ông có trao đổi về vấn đề này nhưng có ý kiến phản hồi là Luật Giáo dục quy định phải có một kỳ thi quốc gia để đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông. “Tôi thì cho rằng có thể sửa luật. Cái gì không phù hợp thì mình chỉnh sửa. Cần linh động để thay đổi cho phù hợp” – ông Phạm Tất Dong nhấn mạnh.

Vị này cũng băn khoăn, nếu như giữ nguyên cách thi cũ trong khi mục tiêu của chương trình mới là đào tạo nên kỹ năng, phẩm chất của người học liệu còn phù hợp. Thi trắc nghiệm mà đánh giá được kỹ năng, phẩm chất thì rất khó thực hiện và dễ dẫn đến việc, học một đường, đánh giá một nẻo.

Muốn biết năng lực thì họa sĩ phải thi vẽ, chứ không thể thi lý thuyết về vẽ. Cứ nói thi năng lực nhưng thực tế là lý thuyết. Đâm ra, học sinh không thuộc bài là chết. Thi năng lực phải thi thực hành hoặc có bài tập xuất phát từ thực tế, phải có những bài nào không phải là lý thuyết suông, những kỹ năng để giải quyết trong một bài tập. Học Lịch sử, học Địa lý thế nào là năng lực không ai giải thích được. Các môn khoa học xã hội và nhân văn rất khó để đánh giá năng lực” – Giáo sư Phạm Tất Dong băn khoăn.

Trong khi đó, ông Lê Trường Tùng - Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học FPT khi trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo & Công luận cho rằng, thi tốt nghiệp nhiều nước khác cũng làm như nước ta hiện nay. Việc sử dụng kết quả tuyển sinh đại học hay không là do từng trường đại học tự quyết. Việc giữ một kỳ thi cũng cần thiết để có số liệu chung trong đánh giá chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, ông Lê Trường Tùng cho rằng, không nên bắt tất cả học sinh phổ thông phải thi tốt nghiệp. Vì không thi thì 90% học sinh đã tốt nghiệp. Do đó nên xét 50% thí sinh đặc cách, còn lại 50% là thi. Việc xét này giao cho các thầy cô và nhà trường. Học sinh học tốt không cần phải thi. “Tôi cho rằng cần mở rộng đối tượng xét tốt nghiệp, trao quyền cho thầy cô xét tốt nghiệp. Dựa vào điểm tổng kết học bạ để xét tốt nghiệp” – ông Lê Trường Tùng nêu.

Như vậy qua trao đổi với chuyên gia cho thấy việc thi cử với quy mô 1 triệu thí sinh là không cần thiết. Cần áp dụng việc xét tốt nghiệp ở quy mô lớn. Việc xét tốt nghiệp sẽ tạo động lực cho học sinh học tập, cũng là cách giảm chi phí cho xã hội.

Học sinh thi 4 môn bắt buộc, 2 môn tự chọnBộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố dự thảo phương án thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025, nhằm lấy ý kiến rộng rãi người dân với nhiều điểm mới. Trong đó, thí sinh học chương trình THPT dự thi 6 môn gồm: 4 môn học bắt buộc và 2 môn học lựa chọn. Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức thi theo môn, trong đó các môn học bắt buộc gồm Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ, Lịch sử đối với giáo dục phổ thông (GDPT); Ngữ văn, Toán, Lịch sử đối với giáo dục thường xuyên (GDTX) và các môn học lựa chọn ở bậc THPT gồm: Vật lý, Hóa học, Sinh học, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ. Thí sinh học chương trình THPT dự thi 4 môn học bắt buộc gồm: Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ, Lịch sử và 2 môn học lựa chọn trong số 4 môn học đã chọn học. Thí sinh học chương trình chương trình GDTX cấp THPT dự thi 3 môn học bắt buộc gồm: Ngữ văn, Toán, Lịch sử và 2 môn học lựa chọn trong số 4 môn học đã chọn học.

Trinh Phúc

Xem thêm

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

(CLO) Chiều 1/8, Ban Chỉ đạo Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 tỉnh Quảng Trị, các đơn vị liên quan đã họp và thống nhất xử lý hủy các bài thi, môn thi do vi phạm đối với 5 thí sinh trong vụ tố cáo gian lận thi cử.

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Điểm mới đáng chú ý là ngoài học sinh đạt giải quốc gia, quốc tế, top 30% thí sinh xuất sắc theo từng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc cũng có cơ hội nhận học bổng Chính phủ ngay trước khi nhập học.

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

(CLO) Từ tháng 8/2026, nhiều chính sách giáo dục quan trọng bắt đầu có hiệu lực, từ bãi bỏ 11 văn bản quy phạm pháp luật, cho phép các trường công nhận tín chỉ khi đào tạo liên thông, siết việc dạy trước chương trình ở tiểu học đến lần đầu ban hành quy định về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

(CLO) Từ ngày 4 đến 9/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học bước vào giai đoạn "lọc ảo" tuyển sinh trên phạm vi toàn quốc. Sau 6 ngày xử lý dữ liệu, điểm chuẩn và danh sách trúng tuyển đợt 1 sẽ được chốt, nhiều trường có thể công bố kết quả ngay từ tối 9/8 nếu hoàn tất sớm.

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

(CLO) Áp lực thành tích, kỳ vọng từ gia đình và nỗi sợ thất bại đang trở thành gánh nặng vô hình đè lên vai nhiều học sinh. Không ít em rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm, thậm chí nảy sinh ý nghĩ tiêu cực khi không đạt được kết quả như mong muốn. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không được phát hiện và hỗ trợ kịp thời, những tổn thương tâm lý này có thể để lại hậu quả lâu dài đối với sức khỏe và tương lai của trẻ.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Từ năm học 2026–2027, Việt Nam sẽ sử dụng một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT ban hành ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống làm bộ SGK dùng chung, tiến tới mục tiêu miễn phí sách giáo khoa cho học sinh vào năm 2030. Dự kiến đến trước ngày 15/8/2026, tất cả học sinh cả nước sẽ có đầy đủ SGK các môn học, sách bài tập theo nhu cầu.

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

(CLO) Việc sắp xếp, tinh gọn mạng lưới trường học trên cả nước đang bước vào giai đoạn nước rút, song nhiều chuyên gia cho rằng, thách thức lớn nhất không nằm ở việc hợp nhất đầu mối mà là lựa chọn người đứng đầu đủ năng lực quản trị.

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Bước sang năm thứ ba thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 100% chi thường xuyên, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị đang biến áp lực thành động lực đổi mới. Kiên định với mục tiêu xây dựng trường cao đẳng chất lượng cao, nhà trường đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới quản trị, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm giáo dục nghề nghiệp uy tín, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực miền Trung và cả nước.

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

(CLO) Từ năm học 2026-2027, Hà Nội sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú khi UBND xã, phường trực tiếp lựa chọn và ký hợp đồng với đơn vị cung cấp thực phẩm, thay vì giao từng trường thực hiện như trước. Cùng với hệ thống truy xuất nguồn gốc HanoiCheck, mô hình mới được kỳ vọng tạo thêm "hàng rào" kiểm soát an toàn thực phẩm trong trường học.

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Ngày 29/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam đã kí kết Thỏa thuận hợp tác về phối hợp rà soát, đánh giá chuyên môn và hoàn thiện sách điện tử, sách số, học liệu số, qua đó góp phần xây dựng hệ sinh thái học liệu số chất lượng, hiện đại và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục.

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Từ năm học 2026-2027, học sinh cả nước sẽ chính thức học theo một bộ sách giáo khoa thống nhất. Nhiều ý kiến cho rằng việc này tạo thuận lợi cho công tác giảng dạy, tập huấn giáo viên, sinh hoạt chuyên môn và từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả.

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

(CLO) Đề thi được truyền qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ, thí sinh làm bài trên mạng LAN nội bộ, không kết nối Internet. Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036 vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) trình Thủ tướng Chính phủ, nhằm hiện đại hóa kỳ thi nhưng vẫn bảo đảm an toàn, công bằng và độ tin cậy.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

(NB&CL) Bộ Giáo dục và Đào tạo ví kỳ thi tốt nghiệp THPT như khâu kiểm tra cuối cùng của một dây chuyền sản xuất: Dù 99% sản phẩm đạt chuẩn vẫn không thể bỏ qua bước đánh giá đầu ra. Theo các chuyên gia, giá trị của kỳ thi không nằm ở việc tạo ra tỷ lệ trượt cao, mà ở khả năng xác lập một chuẩn chung để đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông trên toàn quốc.

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng kỹ năng thực hành và năng lực nghề nghiệp, giáo dục nghề nghiệp đang trở thành con đường ngắn nhất đưa người học đến việc làm bền vững. Nắm bắt xu thế đó, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị không ngừng mở rộng các ngành đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn, giúp người học vững tay nghề, tự tin lập nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

Thi trên máy tính chỉ là bề nổi, ngân hàng đề mới là 'chìa khóa'

Thi trên máy tính chỉ là bề nổi, ngân hàng đề mới là 'chìa khóa'

(CLO) Kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn cần được duy trì như một kỳ đánh giá chuẩn đầu ra trên phạm vi quốc gia. Tuy nhiên, sau những vụ gian lận và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng khảo thí, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho rằng đã đến lúc tiếp tục chuẩn hóa đề thi, ứng dụng công nghệ và từng bước triển khai thi trên máy tính nhằm nâng cao độ tin cậy của kết quả.

Cỡ chữ bài viết: