Cao tốc, sân bay mở lối phá thế “vùng trũng” hạ tầng
Trong hành trình vươn mình của dân tộc bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng đất giàu tiềm năng nhưng từng chịu nhiều thiệt thòi về kết nối hạ tầng đang đứng trước bước ngoặt lịch sử.
Lần đầu tiên, hạ tầng giao thông của vùng được đầu tư với quy mô lớn, tư duy dài hạn và cách tiếp cận tổng thể, tạo nên những chuyển động mang tính nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội.
Từ các tuyến đường bộ cao tốc đến cảng hàng không, từng “điểm nghẽn” kéo dài nhiều thập kỷ đang dần được tháo gỡ. Hệ thống cao tốc được xem là trụ cột quan trọng nhất trong bức tranh hạ tầng mới của ĐBSCL.
Các trục dọc chiến lược kết nối từ TP. Hồ Chí Minh qua Cần Thơ đến Cà Mau, cùng các tuyến trục ngang nối An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long,… đang từng bước hình thành, tạo nên mạng lưới giao thông xuyên suốt toàn vùng.
Khi hoàn thiện, cao tốc không chỉ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, mà còn thay đổi căn bản cách thức lưu thông hàng hóa, giảm chi phí logistics vốn là “nút thắt” lớn nhất kìm hãm năng lực cạnh tranh của vùng trong nhiều năm qua.
Song hành với đường bộ, hệ thống cảng hàng không tại ĐBSCL cũng được xác định là một cực tăng trưởng mới. Sân bay quốc tế Cần Thơ ngày càng phát huy vai trò trung tâm của vùng, trong khi các sân bay Phú Quốc, Cà Mau được nâng cấp, mở rộng góp phần hoàn thiện mạng lưới kết nối đa phương thức.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng, hiện An Giang đã và đang triển khai nhiều công trình giao thông quy mô lớn như tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, dự án cầu trên tuyến đường bộ ven biển kết nối An Biên - Rạch Giá.
Cùng với đó là các dự án cảng hàng không, cảng biển và trục giao thông nội vùng. Những dự án này được kỳ vọng tạo “cú hích” mạnh mẽ cho phát triển kinh tế xã hội của địa phương.
Đường thủy, cảng biển đánh thức lợi thế sông nước, mở cửa ra biển lớn
Nếu cao tốc và sân bay là biểu tượng của tư duy phát triển hiện đại, thì đường thủy và cảng biển chính là nơi ĐBSCL khẳng định và phát huy lợi thế tự nhiên độc đáo của vùng đất chín rồng.
Với mạng lưới sông ngòi dày đặc, ĐBSCL từ lâu đã gắn bó mật thiết với giao thông đường thủy. Tuy nhiên trong một thời gian dài, tiềm năng này chưa được khai thác tương xứng.
Nay trong chiến lược phát triển hạ tầng mới, đường thủy nội địa được đánh thức để trở thành trụ cột logistics quan trọng, bổ trợ và chia sẻ áp lực cho đường bộ.
Các tuyến vận tải thủy chính được đầu tư nâng cấp, kết nối trực tiếp các vùng nguyên liệu nông nghiệp, thủy sản với cảng biển và trung tâm logistics. Nhờ đó chi phí vận chuyển được giảm đáng kể, năng lực cạnh tranh của hàng hóa ĐBSCL được nâng cao, nhất là trong bối cảnh xuất khẩu nông sản ngày càng đòi hỏi cao về tốc độ, chất lượng và tính bền vững.
Tháng 5/2025, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Xuân Sang đã ký Quyết định số 590/QĐ-BXD phê duyệt Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Sóc Trăng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Đáng chú ý đến năm 2030, bến cảng ngoài khơi cửa Trần Đề tiếp nhận tàu tổng hợp, container trọng tải đến 100.000 tấn, tàu hàng rời trọng tải đến 160.000 tấn và đáp ứng nhu cầu thông qua hàng hóa từ 24,6 triệu tấn - 32,5 triệu tấn.
Việc quy hoạch và đầu tư các cảng biển đã mở ra hướng phát triển chiến lược cho toàn vùng. Định hướng xây dựng cảng nước sâu Trần Đề (Sóc Trăng) cùng với việc nâng cấp các cảng hiện hữu không chỉ giúp ĐBSCL giảm phụ thuộc vào hệ thống cảng khu vực Đông Nam Bộ mà còn tạo điều kiện để hàng hóa xuất khẩu của vùng vươn thẳng ra các tuyến hàng hải quốc tế.
Sự kết nối đồng bộ giữa đường thủy - cảng biển - cao tốc - sân bay đang tạo nên một hệ sinh thái hạ tầng hoàn chỉnh, mang tính liên vùng và liên ngành. Đây chính là nền tảng để ĐBSCL chuyển đổi mô hình tăng trưởng, từ “lượng” sang “chất”.
Trong bức tranh chung của đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình, đột phá hạ tầng tại Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là thông điệp mạnh mẽ về tư duy phát triển bao trùm, không để vùng nào bị bỏ lại phía sau.
