Lãnh đạo kiến tạo, vì hạnh phúc nhân dân
Tại Tọa đàm “Để hiện thực những mục tiêu xây dựng Thủ đô Hà Nội hiện đại, văn minh, hạnh phúc và phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới”, diễn ra ngày 22/10, thảo luận nhấn mạnh: Đại hội XVIII Đảng bộ TP Hà Nội đã xác định những mục tiêu không chỉ cho giai đoạn trước mắt mà còn mang tính định hướng lâu dài, hướng tới xây dựng Thủ đô “hiện đại, văn minh, hạnh phúc”. Trước giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu mới, câu hỏi đặt ra là làm thế nào tiếp tục đổi mới phong cách lãnh đạo của cấp ủy Đảng, tư duy quản lý của chính quyền theo hướng “kiến tạo – phục vụ”, kết hợp khoa học quản trị đô thị hiện đại, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, hội nhập quốc tế trong kỷ nguyên phát triển mới của Thủ đô?
GS.TS Tạ Ngọc Tấn – nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương – đánh giá: từ bối cảnh chung, thế giới đang “đảo lộn mang tính cách mạng” với biến động thể chế, khoa học – công nghệ, trật tự quốc tế; nhiều giá trị, luật lệ chung suy giảm hiệu lực; xung đột gia tăng. Ở trong nước, 40 năm đổi mới đạt thành tựu có tính lịch sử, đời sống nhân dân cải thiện rõ rệt; song thách thức vẫn lớn.
Với Hà Nội, nhiệm kỳ vừa qua đạt nhiều kết quả quan trọng nhưng còn không ít vấn đề bức xúc, đặc biệt về môi trường sống. GS.TS Tạ Ngọc Tấn dẫn lưu ý nhiều lần của lãnh đạo Đảng, Nhà nước: Hà Nội không thể để người dân không hạnh phúc khi chất lượng không khí còn thấp; ước vọng khôi phục các dòng sông như Tô Lịch, Kim Ngưu… phản ánh thách thức cụ thể trong xây dựng đô thị văn minh.
Theo GS.TS Tạ Ngọc Tấn, về mục tiêu phát triển, Hà Nội đặt yêu cầu cao: tăng trưởng GRDP 11% (so với mục tiêu quốc gia 10%); thu nhập bình quân đầu người đến năm 2030 đạt 12.000–12.500 USD, tiệm cận ngưỡng thu nhập cao. Đáng chú ý, lần đầu tiên “hạnh phúc” được xác định là mục tiêu phấn đấu của thành phố, tái khẳng định tiêu ngữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc” là đích đến của phát triển.
Từ thực tiễn và nghiên cứu, GS.TS Tạ Ngọc Tấn đề xuất yêu cầu đổi mới phong cách lãnh đạo: nhìn xa – nghĩ rộng – làm lớn; duy trì ổn định để phát triển, phát triển để củng cố ổn định, tất cả vì hạnh phúc nhân dân. Vai trò lãnh đạo mang tính quyết định – “lãnh đạo nào, phong trào ấy”. Dân chủ thực chất bắt đầu từ việc lãnh đạo tạo điều kiện để người dân phát biểu, tham gia. Phải quyết liệt, mạnh mẽ, đột phá trong kỷ nguyên công nghệ biến đổi nhanh (AI thay đổi theo tuần, theo tháng), nếu không sẽ tụt hậu. Lãnh đạo kiến tạo – phục vụ; kinh nghiệm quốc tế cho thấy đào tạo cán bộ gắn chặt đời sống nhân dân, kỷ luật học tập, rèn luyện nghiêm minh để đủ tư cách phục vụ.
Các quyết sách cần khoa học, bài bản, có cơ sở, mục tiêu, hiệu quả rõ ràng – “nghĩ đúng, trúng thì làm thật quyết liệt; chưa rõ thì tiếp tục nghiên cứu”. Ứng dụng công nghệ số trong quản trị: với địa bàn rộng, 126 xã/phường, cần nền tảng số để theo dõi, điều hành, giám sát thời gian thực; triển khai phần mềm quản lý giúp cấp thành phố nắm bắt hoạt động cơ sở, xử lý tình huống đột xuất nhanh chóng. Nêu gương về đạo đức, tác phong: cán bộ lãnh đạo phải là tấm gương trong sáng, văn hóa ứng xử, tôn trọng dân – “cán bộ đi trước, làng nước theo sau” – để tạo nề nếp, hiệu quả bền vững.
GS.TS Tạ Ngọc Tấn nhấn mạnh: muốn đạt các mục tiêu lớn của Hà Nội đến 2030, then chốt là đổi mới phong cách lãnh đạo – kiến tạo, phục vụ, khoa học, quyết liệt và nêu gương – để chính sách đi vào cuộc sống, bảo đảm hạnh phúc cho nhân dân.
“Đột phá” để phát triển
Tại tọa đàm, nêu lên nội dung, phương châm “đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, đột phá, phát triển” coi “đột phá” là điểm nhấn rất quan trọng. Trong kỷ nguyên mới, làm sao để Hà Nội phát huy tinh thần đột phá, thể hiện quyết tâm của toàn Đảng bộ trong thực hiện chỉ đạo của Trung ương?
PGS.TS Bùi Thị An – Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển, Phó Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Kinh tế – Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội nhấn mạnh: câu hỏi “làm thế nào để thực hiện được đột phá” là nhân tố then chốt để triển khai các nội dung đột phá nêu trong văn kiện Đại hội XVIII của Bộ và của thành phố.
PGS.TS Bùi Thị An chia sẻ: tại phiên khai mạc Đại hội XVIII, báo cáo trình bày đã “đích danh được bệnh”, lần đầu tiên nêu “nguyên nhân chủ yếu là nguyên nhân chủ quan”. “Nhiều người dự rất tâm đắc vì "đúng bệnh thì chắc chắn sẽ chữa được". Cũng lần đầu, văn kiện đưa rõ hai cụm từ "đột phá" và "hạnh phúc của người dân". Trong "trận đánh", người tiên phong xông lên mới tạo sức lan tỏa; đột phá từ tư duy, nhận thức và đưa tiêu chí mới vào văn kiện là biểu hiện rõ ràng”, PGS.TS Bùi Thị An phân tích.
Bà nhấn mạnh: “Khơi dậy ý chí tiên phong của Thủ đô” phản ánh yêu cầu cấp thiết khi Hà Nội vừa phải giải quyết tồn đọng, vừa tạo bước chuyển mạnh mẽ để xứng đáng vai trò đầu tàu, động lực, hình mẫu. Nhiều vấn đề ùn tắc, ngập… tồn tại lâu năm, không chỉ do một thế hệ cán bộ; Đại hội lần này thể hiện quyết tâm chính trị rất cao và thực hiện Nghị quyết 15 của Bộ Chính trị về vị thế dẫn đầu của Hà Nội trong vùng sông Hồng và cả nước.
Về các trụ đột phá, PGS.TS Bùi Thị An nêu: đột phá trong thể chế, trong hành động, trong quy hoạch, trong cán bộ, trong phương thức… Hà Nội đã bắt đầu thể hiện bằng chương trình hành động khả thi, có trọng tâm, trọng điểm; nghị quyết về khoa học – công nghệ, thí điểm chấp nhận rủi ro; dự án hỗ trợ về nhà ở xã hội. Văn kiện không chỉ nêu mục tiêu lớn mà khá cụ thể; lựa chọn “đô xanh, thông minh, hiện đại”; giải quyết vấn đề cụ thể, giao rõ đầu mối, trao trách nhiệm – đặc biệt với người đứng đầu địa phương – đây là đột phá trong tư duy giao việc.
Về vai trò dẫn dắt, Hà Nội xác định không chỉ chú trọng tăng trưởng kinh tế mà đặt khoa học, đổi mới sáng tạo, con người ở vị trí trung tâm văn hóa – kinh tế; “giàu” là tốt nhưng hạnh phúc mới là mục tiêu – “hạnh phúc rất giản dị”.
Về phương thức lãnh đạo, PGS.TS Bùi Thị An nhấn mạnh lắng nghe nhân dân; dẫn ví dụ mô hình “bản tin lắng nghe nhân dân” ở phường, trong đó bí thư, chủ tịch trực tiếp nghe và giải quyết việc cụ thể; cán bộ phó chủ tịch chủ động tiếp công dân – “đó là hạnh phúc của đồng bào”.
Từ đó, bà đề nghị xây dựng “thương hiệu cán bộ Hà Nội”: lịch sự, trí tuệ, văn minh, văn hóa và hiệu quả; đổi mới từ phường trở lên để dân đến không sợ, nhất là các thủ tục đất đai, cấp giấy chứng nhận… Đột phá lớn nhất là đổi mới phương thức lãnh đạo, lấy dân làm gốc. Bà kiến nghị cơ chế thu hút nhân tài cụ thể hơn, không nói chung chung; đưa “đột phá” và “hạnh phúc” vào tiêu chí đánh giá cán bộ, cơ quan, phường xã – đo bằng mức độ hài lòng thực chất của người dân.
Về hành động, cần lựa chọn “đột phá trong đột phá”, chọn việc làm đến nơi đến chốn trước – quy hoạch, quản trị đô thị, môi trường (sông hồ, không khí)… Đồng thời công khai, minh bạch để nâng hiệu quả, phòng tiêu cực.
PGS.TS Bùi Thị An nhấn mạnh: văn kiện và chương trình hành động đã rõ, việc triển khai đã bắt đầu; đổi mới phương thức lãnh đạo, hành chính vì dân sẽ huy động được sức dân, tạo đồng thuận, bảo đảm thắng lợi.
