Hiến pháp và pháp luật Việt Nam luôn đề cao quyền con người. Theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, công dân đủ 18 tuổi trở lên, trừ những trường hợp bị tước quyền bầu cử theo bản án của Tòa án hoặc mất năng lực hành vi dân sự, đều có quyền bỏ phiếu. Điều này đồng nghĩa với việc, những học viên đang chấp hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc vẫn giữ trọn vẹn quyền công dân của mình.
Việc đảm bảo 100% học viên đủ điều kiện được ghi tên vào danh sách cử tri là minh chứng sống động nhất cho tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau".
Khác với những không gian mở ngoài xã hội, cơ sở cai nghiện là một môi trường đặc thù, nơi sự tự do tạm thời bị giới hạn để nhường chỗ cho kỷ luật và phác đồ điều trị.
Do đó, việc đưa không khí của ngày hội non sông vào tận các buồng bệnh, khu sinh hoạt đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn từ các cấp chính quyền và đội ngũ cán bộ cơ sở. Đó không chỉ là sự tuân thủ pháp luật nghiêm ngặt, mà còn là sự thấu cảm sâu sắc đối với những người đang ở giai đoạn chông chênh nhất của cuộc đời.
Khác với cử tri thông thường, những "cử tri đặc biệt" này phải đối mặt với nhiều rào cản. Họ sống tách biệt với môi trường bên ngoài, không có điện thoại thông minh hay mạng xã hội để cập nhật tin tức hàng ngày. Thêm vào đó, tâm lý mặc cảm, tự ti hoặc những cơn mệt mỏi trong giai đoạn cắt cơn, phục hồi khiến sự quan tâm của họ dành cho các sự kiện chính trị đôi khi bị lu mờ.
Chính vì vậy, công tác tuyên truyền và hướng dẫn bầu cử cho nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại đây đòi hỏi nghệ thuật "mưa dầm thấm lâu" và sự linh hoạt tối đa.
Vượt lên trên ý nghĩa của một thủ tục hành chính, khoảnh khắc tự tay cầm thẻ cử tri, bước đến thùng phiếu mang một sức nặng tâm lý to lớn đối với mỗi học viên.
Đó là lúc họ nhận ra mình không bị xã hội chối bỏ. Tiếng nói của họ, sự lựa chọn của họ vẫn có giá trị trong việc kiến tạo bộ máy nhà nước, quyết định những vấn đề trọng đại của đất nước trong giai đoạn 2026-2031. Cảm giác được tôn trọng, được bình đẳng đứng chung dưới một mái nhà pháp luật giúp họ vơi đi sự mặc cảm, khơi dậy lòng tự tôn và ý thức tự giác cải tạo.
Để thấy rõ sự nỗ lực ấy, có thể nhìn vào cách làm thực tế tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 3 (Thành phố Hải Phòng). Nằm trong guồng quay quyết liệt của chiến lược "Xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố không ma túy", cơ sở này đã biến đợt bầu cử thành một đợt sinh hoạt chính trị - tư tưởng sâu rộng, mang ý nghĩa chữa lành to lớn.
Tại đây, việc thực hiện nghiêm túc quyền bỏ phiếu không chỉ dừng lại ở các thủ tục hành chính, mà được xem là đòn bẩy để nâng cao niềm tin của học viên. Rào cản về việc thiếu vắng thiết bị điện tử, mạng xã hội được ban quản lý khắc phục hoàn toàn bằng phương pháp tiếp cận "mưa dầm thấm lâu".
Các danh sách ứng cử viên, quy định bầu cử được niêm yết rõ ràng, trực quan ngay tại các khu vực dễ thấy nhất. Hệ thống loa phát thanh nội bộ trở thành "người bạn đường" đắc lực, đều đặn vang lên những thông tin về tiểu sử, chương trình hành động của các đại biểu tương lai.
Đặc biệt, mỗi cán bộ tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 3 đã hóa thân thành một tuyên truyền viên nhiệt huyết. Họ kiên nhẫn rà soát từng hồ sơ để không bỏ sót bất kỳ ai đủ điều kiện.
Qua các buổi sinh hoạt chuyên đề, họ giải đáp thắc mắc, cầm tay chỉ việc, hướng dẫn học viên cách thức gạch tên, bỏ phiếu hợp lệ. Sự tận tâm, minh bạch của đội ngũ cán bộ công an và nhân viên y tế tại Hải Phòng đã thực sự chạm đến trái tim của những "cử tri đặc biệt", giúp họ cảm nhận được sự tôn trọng và vòng tay bao dung của xã hội.
Mỗi lá phiếu được trân trọng bỏ vào hòm không chỉ là sự gửi gắm niềm tin vào những đại biểu tài đức, mà sâu xa hơn, đó là lá phiếu họ tự bầu cho chính cuộc đời mình. Bầu cho một tương lai tươi sáng, bầu cho quyết tâm đoạn tuyệt với quá khứ lầm lỗi, để ngày trở về không còn xa và con đường tái hòa nhập cộng đồng sẽ rộng mở, thênh thang hơn.
