Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói trừng phạt thứ 18 nhằm vào Nga vào ngày thứ Sáu, trong đó hạ mức trần giá dầu thô Nga từ 60 USD xuống còn 47,60 USD mỗi thùng.
Động thái này đi kèm với hàng loạt biện pháp mới, bao gồm trừng phạt thêm 105 tàu thuộc "đội tàu ma" và áp đặt lệnh cấm hoàn toàn đối với các đường ống dẫn khí Nord Stream.
Đàm phán căng thẳng và vai trò của Slovakia
Quyết định này được đưa ra sau nhiều tuần đàm phán giữa các nước thành viên EU, vốn bị trì hoãn bởi sự phản đối từ Slovakia.
Là quốc gia phụ thuộc vào nguồn khí đốt Nga qua đường ống Balkans và có hợp đồng cung cấp với Gazprom đến năm 2034, Slovakia chỉ đồng ý rút bỏ quyền phủ quyết khi nhận được cam kết đảm bảo an ninh năng lượng sau ngày 1 tháng 1 năm 2028 - thời điểm EU dự kiến chấm dứt hoàn toàn việc nhập khí đốt từ Nga. Sự đồng thuận này đã mở đường cho gói trừng phạt mới được thông qua.
Giảm doanh thu năng lượng của Nga
Gói trừng phạt lần này tập trung vào việc cắt giảm nguồn thu từ năng lượng của Nga. Theo EU, mức trần giá dầu mới được điều chỉnh để "phù hợp với giá dầu toàn cầu hiện tại".
Cơ chế trần giá, do G7 và EU thiết lập, quy định rằng dầu thô Nga xuất khẩu sang các nước thứ ba chỉ được sử dụng bảo hiểm và tài chính phương Tây nếu bán ở mức giá bằng hoặc dưới ngưỡng cho phép.
Tuy nhiên, Mỹ chưa tham gia áp dụng mức trần mới này, khiến hiệu quả thực tế của biện pháp đối với hoạt động thương mại dầu mỏ của Nga vẫn còn là dấu hỏi.
Để tăng tính hiệu quả, EU còn giới thiệu một cơ chế tự động và linh hoạt nhằm điều chỉnh trần giá dầu trong tương lai, đảm bảo công cụ này thích ứng với biến động thị trường.
Cấm Nord Stream, siết chặt "đội tàu ma"
Một trong những điểm nhấn của gói trừng phạt là lệnh cấm toàn diện đối với các đường ống Nord Stream 1 và 2. Lệnh cấm bao gồm việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ, từ đó ngăn chặn mọi hoạt động hoàn thiện, bảo trì, vận hành hay sử dụng trong tương lai của hai đường ống này.
Bên cạnh đó, EU nhắm đến 105 tàu thuộc "đội tàu ma" - những con tàu được sử dụng để lách lệnh trừng phạt. Các tàu này sẽ bị cấm tiếp cận cảng và không được cung cấp các dịch vụ liên quan đến vận tải hàng hải.
Với đợt trừng phạt mới, tổng số tàu bị đưa vào danh sách đen của EU đã lên tới 444.
Mở rộng trừng phạt và cấm nhập khẩu dầu tinh chế
EU cũng mở rộng các biện pháp trừng phạt lên các thực thể tham gia kinh doanh dầu mỏ Nga, bao gồm đóng băng tài sản, cấm đi lại và cấm cung cấp nguồn lực.
Các công ty Nga lẫn quốc tế quản lý "đội tàu ma", các nhà buôn dầu thô Nga, cùng một nhà máy lọc dầu lớn ở Ấn Độ - nơi có Rosneft là cổ đông chính đều nằm trong tầm ngắm.
Đặc biệt, EU hiện cấm nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ tinh chế được sản xuất từ dầu thô Nga từ bất kỳ quốc gia thứ ba nào, ngoại trừ Canada, Na Uy, Thụy Sĩ, Anh và Mỹ. Biện pháp này nhằm chặn đứng con đường dầu Nga xâm nhập thị trường EU qua "cửa hậu".
Bà Kaja Kallas, Đại diện cấp cao của EU về Chính sách Đối ngoại và An ninh, nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ tiếp tục nâng cao chi phí, khiến việc chấm dứt hành động xâm lược trở thành lựa chọn duy nhất cho Moscow". Tuyên bố này thể hiện quyết tâm của EU trong việc duy trì áp lực kinh tế lên Nga.
