Giá dầu toàn cầu có nguy cơ chạm mức cao nhất trong nhiều năm nếu Iran quyết định đáp trả các cuộc không kích của Mỹ bằng cách phong tỏa eo biển Hormuz, một tuyến đường huyết mạch cho nguồn cung năng lượng thế giới.
Đây là cảnh báo được Goldman Sachs đưa ra, đồng thời đặt ra một thách thức mới trong nỗ lực kiểm soát lạm phát kéo dài suốt nhiều năm qua.
Vào lúc 10 giờ sáng theo giờ EDT thứ Hai, giá dầu thô Brent, chuẩn mực quốc tế, ổn định ở mức 77 USD/thùng trong một phiên giao dịch đầy biến động. Đây là ngày giao dịch đầu tiên của mặt hàng này kể từ khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Tính trong hai tuần qua, giá Brent đã tăng 15%. Tuy nhiên, các chuyên gia từ Goldman Sachs, dẫn đầu là ông Daan Struyven, đồng trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa toàn cầu của ngân hàng đầu tư này, nhận định rằng áp lực lớn hơn đối với giá dầu có thể đang ở phía trước.
Trong một báo cáo gửi tới khách hàng, nhóm nghiên cứu cảnh báo rằng nếu Iran phong tỏa eo biển Hormuz, giá Brent có thể vọt lên hơn 110 USD/thùng. Kịch bản này được xây dựng dựa trên giả định dòng dầu qua tuyến đường này giảm 50% trong ít nhất một tháng.
Mức tăng như vậy đồng nghĩa với việc giá dầu sẽ nhảy vọt thêm 30% so với mức hiện tại, vốn đã ở ngưỡng cao.
Nếu điều này xảy ra, giá Brent sẽ đạt đỉnh kể từ tháng 7 năm 2022, thời điểm Mỹ và các đồng minh áp đặt lệnh trừng phạt lên Nga, một trong ba quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới, sau khi nước này mở chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Eo biển Hormuz là con đường thủy duy nhất nối Vịnh Ba Tư với đại dương mở, đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển dầu từ khu vực giàu năng lượng này.
Theo Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu đã đi qua eo biển này trong năm 2024. Cơ quan này nhấn mạnh rằng nếu eo biển bị phong tỏa, rất ít lựa chọn thay thế khả thi để đưa dầu ra khỏi khu vực.
Sau các cuộc không kích của Mỹ, truyền thông nhà nước Iran đưa tin quốc hội nước này đã bày tỏ sự ủng hộ đối với việc đóng cửa eo biển Hormuz.
Động thái này ngay lập tức gây ảnh hưởng tới hoạt động vận chuyển dầu. Theo Reuters, ít nhất hai siêu tàu chở dầu đang hướng tới eo biển đã buộc phải quay đầu vào thứ Hai.
Dù chỉ đứng thứ chín trong danh sách các quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới, Iran lại sở hữu vị trí chiến lược gần eo biển Hormuz.
Tuyến đường này còn xử lý khoảng một nửa lượng dầu xuất khẩu từ Ả Rập Saudi, nhà sản xuất dầu lớn nhất ngoài Mỹ, qua đó trao cho Iran tầm ảnh hưởng đáng kể đối với nguồn cung năng lượng khu vực Trung Đông.
Giá dầu tăng có đẩy lạm phát lên cao?
Câu trả lời là có. Các nhà kinh tế từ J.P. Morgan cảnh báo rằng nếu giá Brent duy trì trên mức 75 USD/thùng trong mùa hè này, lạm phát chỉ số giá tiêu dùng toàn cầu có thể tăng thêm 2%.
Triển vọng giá năng lượng leo thang đang trở thành mối lo ngại lớn đối với Mỹ, đặc biệt khi nước này đối mặt với những dự báo về lạm phát gia tăng do tác động từ các chính sách thuế quan.
Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng kêu gọi các nhà sản xuất dầu trên mạng xã hội vào thứ Hai.
Ông viết: "Mọi người hãy giữ giá dầu ở mức thấp. Tôi đang theo dõi sát sao! Các bạn đang vô tình tạo lợi thế cho đối thủ. Đừng làm điều đó!". Lời kêu gọi này phản ánh sự lo ngại của ông trước nguy cơ giá dầu leo thang có thể gây bất lợi cho kinh tế Mỹ.
Tuy nhiên, bất chấp rủi ro địa chính gia tăng, thị trường tài chính dường như không có phản ứng mạnh mẽ. Chỉ số S&P 500 của Mỹ tăng nhẹ khoảng 0,3%, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm giảm 4 điểm cơ bản xuống dưới 4,35%, cho thấy một đợt phục hồi nhỏ của thị trường trái phiếu.
Ông Jim Reid, chiến lược gia của Deutsche Bank, nhận định: "Tương lai của thị trường phụ thuộc hoàn toàn vào việc chính quyền Iran có quyết định biến dầu thành vũ khí hay không".
