Giá hàng hóa 'nhảy múa', Việt Nam lập khung pháp lý cho giao dịch phái sinh

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam đã có những bước phát triển tích cực với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, trong đó có Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV).

Tuy nhiên, hiện cả nước chỉ còn một sở giao dịch hoạt động, trong khi khung pháp lý hiện hành vẫn chưa bao quát đầy đủ các đặc thù của giao dịch phái sinh.

z7639480064068_3ea37cee30cdf17636f75cd2c21259e4.jpg
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân. Ảnh: DMS

Nhiều nội dung quan trọng như phân loại công cụ phái sinh, cơ chế thanh toán bù trừ, quản lý rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư chưa được quy định thống nhất, đồng bộ. Trong bối cảnh giá hàng hóa thế giới biến động mạnh, nhu cầu sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro ngày càng gia tăng.

Đơn cử, giá vàng quốc tế có thời điểm lên tới 5.600 USD/ounce, trong nước vượt 190 triệu đồng/lượng; giá bạc gần 108,6 USD/ounce, trong nước có lúc vượt 111 triệu đồng/kg; giá xăng dầu đầu tháng 3/2026 cũng tăng trên 20–30%, tạo áp lực lớn đối với điều hành kinh tế vĩ mô.

Những diễn biến này cho thấy vai trò của các công cụ phái sinh trong quản trị rủi ro giá và sự cần thiết hình thành thị trường giao dịch hàng hóa hiện đại, minh bạch.

Bên cạnh đó, các giao dịch không thông qua sở giao dịch vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro và tranh chấp pháp lý, đặt ra yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ, rõ ràng hơn.

Trong bối cảnh đó, Bộ Công Thương được giao chủ trì xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh và dự án luật đã được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội, dự kiến trình thông qua trong năm 2026.

“Việc xây dựng Luật được đặt ra trong bối cảnh hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường và thúc đẩy hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, việc phát triển thị trường hàng hóa phái sinh và xây dựng luật điều chỉnh toàn diện nhằm mang lại cơ hội đầu tư minh bạch, toàn cầu, lợi nhuận từ sự chênh lệch giá cả hàng hóa; giúp người sản xuất, đặc biệt là nông dân, chủ động hơn trong việc xác định giá bán, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro.

z7639488687347_a581159e5e7fb4c98e3eaa467f5d64ae.jpg
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước. Ảnh: DMS

Theo Cục trưởng, việc phát triển thị trường này cũng góp phần nâng cao vai trò của Việt Nam trong chuỗi định giá hàng hóa toàn cầu.

Dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở 6 nhóm chính sách lớn, gồm hoàn thiện khung pháp lý; tổ chức hạ tầng thị trường; phát triển sản phẩm và chuẩn hóa quy tắc giao dịch; quản lý rủi ro, giám sát thị trường và bảo vệ nhà đầu tư; mô hình quản lý nhà nước; và thúc đẩy hội nhập quốc tế.

Định hướng chung là xây dựng Luật theo hướng quy định các nguyên tắc, khung pháp lý cơ bản, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp thực tiễn và thông lệ quốc tế.

Trong đó, phương án tổ chức Sở giao dịch hàng hóa phái sinh và Trung tâm thanh toán bù trừ hoạt động độc lập được đề xuất nhằm tăng cường an toàn hệ thống và kiểm soát rủi ro.

Dự thảo cũng hướng tới thiết lập cơ chế giám sát tập trung, phân loại nhà đầu tư, nâng cao minh bạch thông tin và tăng cường các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư theo chuẩn mực quốc tế.

Đồng thời, xây dựng cơ chế liên thông với các sở giao dịch hàng hóa quốc tế trên cơ sở công nhận lẫn nhau, qua đó nâng cao thanh khoản thị trường và thu hút nguồn lực.

z7639488768166_1246e733430cbfb7469efb0d7e5917ea (1)
Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: DMS

Đa số ý kiến tại hội nghị thống nhất cao về sự cần thiết ban hành Luật, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng làm rõ phạm vi điều chỉnh, bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật và nâng cao tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đang tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện dự thảo theo hướng đồng bộ, minh bạch, tiệm cận thông lệ quốc tế, góp phần xây dựng thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh hiện đại, an toàn và hiệu quả.

Xem thêm

Bộ Công Thương đề xuất 5 giải pháp xây dựng nền năng lượng tự chủ

Bộ Công Thương đề xuất 5 giải pháp xây dựng nền năng lượng tự chủ

(CLO) Không chỉ đặt mục tiêu bảo đảm đủ điện trong những năm tới, Việt Nam còn hướng đến chủ động nguồn cung dầu thô, khí thiên nhiên hóa lỏng và than, nâng mức dự trữ xăng dầu quốc gia. Đây là những trọng tâm trong 5 nhóm giải pháp Bộ Công Thương vừa công bố nhằm củng cố an ninh năng lượng.

Hiệu quả từ mô hình chuyển đổi số ở vùng cao Quảng Trị

Hiệu quả từ mô hình chuyển đổi số ở vùng cao Quảng Trị

(CLO) Ở những xã miền núi, biên giới của Quảng Trị, chuyển đổi số đang được triển khai từ những việc cụ thể, sát với đời sống người dân. Từ số hóa hồ sơ, dịch vụ công trực tuyến đến hỗ trợ sản xuất, quảng bá sản phẩm và phát triển du lịch, công nghệ đang từng bước mở thêm cơ hội phát triển cho các bản làng vùng cao.

Hàng Việt xuất khẩu sang EU tăng tốc, xuất siêu dự báo lập 'đỉnh mới' khoảng 50 tỷ USD

Hàng Việt xuất khẩu sang EU tăng tốc, xuất siêu dự báo lập 'đỉnh mới' khoảng 50 tỷ USD

(CLO) Bộ Công Thương dự báo kim ngạch xuất khẩu sang EU năm 2026 có đạt khoảng 67–70 tỷ USD, tăng 19,3% - 24,7% so với năm 2025; kim ngạch nhập khẩu từ EU đạt khoảng 19–20 tỷ USD, tăng 8% - 13,5%, đưa tổng kim ngạch thương mại hai chiều lên khoảng 86–90 tỷ USD. Việt Nam dự kiến tiếp tục duy trì xuất siêu lớn với EU, khoảng 50 tỷ USD.

Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD, thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt vươn ra thế giới

Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD, thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt vươn ra thế giới

(CLO) Lần đầu tiên kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vượt mốc 1.000 tỷ USD, cho thấy quy mô thương mại và hội nhập quốc tế ngày càng mở rộng. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực sản xuất, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Cỡ chữ bài viết: