Các tín hiệu hỗ trợ kinh tế mới nhất từ Trung Quốc đang tạo thêm động lực cho thị trường than. Những biện pháp nhằm thúc đẩy nhu cầu nội địa và đẩy nhanh đầu tư cơ sở hạ tầng có thể hỗ trợ hoạt động công nghiệp, qua đó thúc đẩy nhu cầu điện và tiêu thụ than.
Nếu đà phục hồi kinh tế của Trung Quốc được duy trì, sản lượng điện và nhu cầu than có thể tiếp tục cải thiện. Tuy nhiên, triển vọng thị trường vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có nhu cầu và sản lượng điện, lượng than tồn kho cũng như tình hình nguồn cung.
Tại Nhật Bản, giá điện đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2023 do đợt nắng nóng làm nhu cầu làm mát tăng mạnh. Diễn biến này có thể thúc đẩy các nhà máy nhiệt điện gia tăng sản lượng, qua đó hỗ trợ nhu cầu than trong khu vực.
Bên cạnh các yếu tố thời tiết và kinh tế, chính sách năng lượng cũng đang trở thành một động lực đáng chú ý. Trong những tháng gần đây, một số quốc gia, đặc biệt tại châu Á, đã trì hoãn hoặc đảo ngược các cam kết cắt giảm sản lượng than, cho thấy nhiên liệu hóa thạch này vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng.
Theo Ngân hàng Thế giới, tiêu thụ than toàn cầu đã tăng trong năm 2025. Nhu cầu tại khu vực Á-Âu và Mỹ được hỗ trợ một phần bởi việc sử dụng than để cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu phục vụ sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI).
Thị trường than cũng chịu tác động từ những gián đoạn trên thị trường năng lượng toàn cầu sau các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và LNG toàn cầu trong thời bình, trở thành tâm điểm của những lo ngại về nguồn cung.
Việc gián đoạn hoạt động vận chuyển qua tuyến đường này đã làm gia tăng sức ép lên nguồn cung dầu khí và đẩy giá năng lượng lên cao. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia buộc phải tìm đến những nguồn nhiên liệu thay thế có sẵn để duy trì hoạt động của hệ thống điện, trong đó có than đá.
Dù giá than cũng tăng, nhiên liệu này vẫn có lợi thế về chi phí so với dầu và thường có nguồn cung dồi dào, dễ tiếp cận hơn tại nhiều thị trường châu Á.
Châu Á đặc biệt nhạy cảm với những biến động tại Hormuz do khu vực này phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng từ vùng Vịnh. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), khoảng 82% lượng dầu và khí đốt vận chuyển qua eo biển Hormuz trong năm 2022 được đưa tới các thị trường châu Á, với Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc là những điểm đến lớn nhất.
Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng, thời tiết cực đoan và rủi ro gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu, thị trường than có thể tiếp tục nhận được sự hỗ trợ trong ngắn hạn. Tuy nhiên, mức độ phục hồi của kinh tế Trung Quốc, lượng tồn kho và diễn biến trên các thị trường dầu khí sẽ là những yếu tố quyết định đà tăng của giá than trong thời gian tới.
