Seoul, nơi vàng từ lâu đã gắn liền với đời sống văn hóa và các nghi lễ trọng đại của người dân Hàn Quốc, đang chứng kiến những thay đổi đáng kể khi giá kim loại quý này liên tục lập đỉnh.
Từ lễ đầy tháng, sinh nhật đầu đời cho đến hôn lễ, những phong tục vốn gắn với việc tặng vàng đang dần bị điều chỉnh hoặc thu hẹp do chi phí tăng cao.
Theo Sở Giao dịch Hàn Quốc, giá vàng giao ngay tính đến ngày 5 tháng 2 dao động quanh mức 245.000 won mỗi gram, tương đương khoảng 213 đô la Singapore. Mức giá này tăng khoảng 80 phần trăm so với một năm trước.
Trước đợt điều chỉnh mạnh đầu tháng, giá vàng thậm chí đã chạm mốc gần 270.000 won mỗi gram. Nếu nhìn trong khung thời gian dài hơn, đà tăng càng rõ rệt khi giá vàng đã gấp hơn ba lần trong vòng năm năm và cao gấp hơn năm lần so với cách đây một thập kỷ.
Trong bối cảnh giá vàng leo thang, người dân Hàn Quốc buộc phải cân nhắc lại việc sử dụng vàng trong các sự kiện quan trọng của cuộc đời, vốn từng là tập tục quen thuộc.
Một trong những phong tục phổ biến nhất là tặng nhẫn vàng nhân dịp sinh nhật đầu tiên của trẻ. Những chiếc nhẫn này thường chứa 3,75 gram vàng nguyên chất.
Tuy nhiên, mức giá hiện nay khiến việc duy trì truyền thống trở nên khó khăn khi mỗi chiếc nhẫn có giá hơn một triệu won, một con số không dễ dàng với nhiều gia đình, đặc biệt khi món quà này chỉ mang tính tượng trưng và trẻ nhỏ không thể sử dụng.
Một chủ cửa hàng vàng tại khu Jongno cho biết giá nhẫn đã vượt xa khả năng chi tiêu của nhiều người so với thời điểm cách đây mười năm. Khi ấy, một chiếc nhẫn trẻ em chỉ khoảng 200.000 won và được xem là món quà vừa sức cho người thân.
Giờ đây, giá tăng gấp nhiều lần khiến cả người tặng lẫn người nhận đều cảm thấy áp lực. Để thích ứng, nhiều cửa hàng bắt đầu bán các mẫu nhẫn có lượng vàng giảm một nửa hoặc chỉ chứa một gram vàng nhằm giữ lại ý nghĩa tượng trưng.
Nhiều người trẻ cũng chuyển sang tặng tiền mặt thay vì vàng. Một nhân viên văn phòng tên Kim Dong Hyun cho biết anh từng bất ngờ trước mức giá của chiếc nhẫn mua cho cháu mình. Nhưng đến khi chuẩn bị quà sinh nhật cho con của bạn thân, giá đã tăng gấp đôi nên anh quyết định tặng tiền thay cho vàng.
Câu chuyện nan giải không chỉ nằm ở việc mua nhẫn, mà còn ở cách đáp lễ giữa những gia đình từng tặng vàng cho nhau. Khi giá vàng tăng gấp đôi hoặc gấp ba trong thời gian ngắn, nhiều người không biết liệu nên đáp lại theo giá trị ban đầu hay giá trị hiện tại.
Một bà mẹ vừa tổ chức sinh nhật đầu đời cho con chia sẻ rằng giá trị chiếc nhẫn lúc cô nhận chỉ khoảng 500.000 won, nhưng nếu mua lại bây giờ sẽ vượt một triệu won, khiến cô băn khoăn không biết có nên giữ phong tục này nữa hay không.
Các nghi lễ cưới hỏi cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Trong văn hóa Hàn Quốc, lễ vật trao tặng giữa hai gia đình trước lễ cưới thường bao gồm vòng vàng, vàng thỏi hoặc các linh vật mạ vàng mang ý nghĩa may mắn và thịnh vượng.
Truyền thống này vốn đã giảm dần trong những năm gần đây cùng sự thay đổi trong quan niệm về hôn nhân, và nay gần như biến mất khi giá vàng liên tục lập đỉnh. Nhiều cặp đôi lựa chọn thay thế bằng tiền mặt để giảm bớt chi phí.
Bộ quà tặng truyền thống từ phía nhà gái cũng gặp khó. Bộ ba quà tặng phổ biến gồm bộ chăn ga, bộ đồ ăn và bộ muỗng nĩa bằng bạc nay không còn là lựa chọn dễ chịu khi giá bạc tăng mạnh theo giá vàng.
Nhiều cô dâu như chị Kim Eun Jeong dự định kết hôn vào tháng năm chia sẻ rằng chị phân vân giữa việc giữ lại truyền thống hay cắt giảm để giảm áp lực tài chính.
Ngay cả nhẫn cưới cũng trở thành mối băn khoăn khi nhiều thương hiệu trang sức lớn như Cartier, Bvlgari hoặc Tiffany liên tục tăng giá.
Thay vì lựa chọn các thương hiệu xa xỉ, một số cặp đôi tìm đến các cửa hàng nhỏ với những mẫu nhẫn đơn giản, không chỉ mang ý nghĩa gắn kết mà còn có giá trị tích lũy lâu dài. Các loại nhẫn có hàm lượng vàng cao thường dễ bán lại với giá tốt hơn so với những mẫu từ thương hiệu lớn.
Một cô dâu sắp cưới cho biết cô không mua nhẫn với mục đích bán đi, nhưng vẫn cảm thấy yên tâm khi sở hữu món trang sức giữ được giá trị theo thời gian. Với cô, vàng vẫn là một tài sản an toàn.
Xu hướng thay đổi cũng diễn ra tại các doanh nghiệp. Việc tặng vàng cho nhân viên lâu năm từng là thông lệ để thể hiện sự tri ân, nhưng mức giá hiện nay khiến nhiều công ty khó duy trì. Một số doanh nghiệp trong ngành dược phẩm đã chuyển sang tặng tiền mặt thay vì quà bằng vàng.
Một nhân viên mới nghỉ hưu nhớ lại rằng trong suốt ba mươi năm làm việc, ông từng nhận nhiều món quà nhỏ bằng vàng như danh thiếp hay huy hiệu. Tuy nhiên, ông cho rằng những món quà như vậy nay dường như chỉ còn là chuyện của quá khứ.
