Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng, chiến tranh quy mô lớn bùng phát và lạm phát leo thang, loại tài sản nào thường được kỳ vọng sẽ tăng giá? Câu trả lời quen thuộc là vàng, bởi khi các rủi ro vĩ mô gia tăng, nhà đầu tư thường tránh xa cổ phiếu và tìm đến những tài sản trú ẩn an toàn như kim loại quý này.
Tuy nhiên, kịch bản quen thuộc đó dường như không lặp lại trong lần này. Dù xung đột tại khu vực Tây Á đang diễn ra căng thẳng và làm gia tăng rủi ro đối với kinh tế toàn cầu, giá vàng lại điều chỉnh giảm khá mạnh.
Theo dữ liệu từ sàn MCX, giá vàng giao ngay trong nước đã giảm hơn 6% kể từ khi chiến sự giữa Mỹ và Iran bùng phát vào ngày 28/2.
Vậy vì sao giá vàng lại đi xuống trong bối cảnh bất ổn gia tăng?
Nguyên nhân đầu tiên đến từ sự tăng giá của đồng USD, trong bối cảnh giá dầu thô leo thang.
Dầu mỏ chủ yếu được giao dịch bằng USD, vì vậy khi giá dầu tăng, nhu cầu đối với đồng tiền này cũng gia tăng, kéo giá USD đi lên. Đồng USD mạnh hơn thường tạo áp lực giảm đối với giá vàng, vốn được định giá bằng USD trên thị trường quốc tế.
Yếu tố thứ hai là triển vọng cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trong năm nay trở nên kém khả quan hơn, khi nguy cơ lạm phát quay trở lại sau đợt tăng mạnh của giá dầu.
Lạm phát cao khiến Fed có xu hướng duy trì chính sách tiền tệ thận trọng hơn, qua đó làm giảm sức hấp dẫn của vàng, một tài sản không mang lại lợi suất.
Ông Joseph Thomas, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Công ty Quản lý tài sản Emkay Wealth Management, nhận định rằng một trong những nền tảng quan trọng từng hỗ trợ đà tăng của vàng và bạc là kỳ vọng đồng USD sẽ suy yếu khi Mỹ hạ lãi suất điều hành.
Việc cắt giảm lãi suất thường khiến USD giảm giá và tạo điều kiện cho vàng đi lên. Tuy nhiên, khi chiến sự nổ ra, nguy cơ lạm phát xuất hiện trở lại đã giúp đồng USD phục hồi so với các đồng tiền chủ chốt khác, qua đó hạn chế dư địa tăng giá của vàng.
Ngoài ra, giá vàng toàn cầu đã tăng rất mạnh trong năm trước, với mức tăng ước tính trong khoảng 60% đến 70%. Sau giai đoạn tăng nóng kéo dài gần 1,5 năm, dư địa để giá vàng tiếp tục bứt phá trong ngắn hạn là khá hạn chế, khiến thị trường dễ xuất hiện các nhịp điều chỉnh.
Việc giá vàng không tăng lên sau khi xung đột tại Tây Á bùng phát đã khiến một số ý kiến cho rằng kim loại quý này đang đánh mất vai trò trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây chưa phải là bức tranh đầy đủ.
Dù sức mạnh của đồng USD đang tạo áp lực ngắn hạn lên giá vàng, các yếu tố nền tảng dài hạn của kim loại quý này vẫn được đánh giá là vững chắc.
Ông Joseph Thomas cho rằng giá vàng có thể tiếp tục điều chỉnh, song nhu cầu mua vàng mạnh mẽ từ các ngân hàng trung ương, yếu tố đã hỗ trợ giá trong khoảng 3 năm qua, vẫn sẽ đóng vai trò chủ đạo.
Trong bối cảnh địa chính trị ngày càng phức tạp và trật tự quốc tế chuyển dần sang xu hướng đa cực, giá vàng nhiều khả năng vẫn giữ được vị thế ổn định.
Về góc độ kỹ thuật, ông Thomas nhận định thị trường vàng và bạc mới chỉ đi được khoảng một nửa chặng đường của chu kỳ tăng hiện tại. Chu kỳ này có thể còn kéo dài thêm từ 2 đến 3 năm tới.
Bà Divya Mandaliya, chuyên gia phân tích hàng hóa tại Công ty Chứng khoán Anand Rathi Share and Stock Brokers, cũng cho rằng các yếu tố định hình vai trò dài hạn của vàng vẫn đang nghiêng về phía tích cực, dù diễn biến ngắn hạn có thể biến động mạnh và không hoàn toàn tuân theo mô hình trú ẩn an toàn truyền thống.
Theo bà Mandaliya, tình trạng phân mảnh địa chính trị, bao gồm căng thẳng giữa Mỹ và Iran, bất ổn tại Trung Đông, cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc, cùng nhiều xung đột khu vực khác, đang khiến môi trường đầu tư trở nên bất đối xứng hơn.
Trong bối cảnh niềm tin toàn cầu suy giảm, vàng vẫn giữ vai trò là một tài sản đáng tin cậy, nằm ngoài hệ thống tài chính truyền thống.
Bên cạnh đó, hoạt động mua vàng liên tục của các ngân hàng trung ương tiếp tục tạo nền tảng vững chắc cho nhu cầu dài hạn. Những bất định liên quan đến thương mại và thuế quan cũng góp phần gia tăng mức bù rủi ro đối với vàng.
Theo bà Mandaliya, vàng chưa đánh mất vai trò trú ẩn an toàn. Giai đoạn tích lũy gần đây phản ánh việc thị trường tạm thời ưu tiên câu chuyện đồng USD và lợi suất trái phiếu, sau một chu kỳ tăng giá mạnh kéo dài nhiều năm, chứ không phải do các yếu tố nền tảng của vàng suy yếu.
Đối với các nhà đầu tư dài hạn, vàng vẫn là một lớp bảo hiểm chiến lược trong danh mục đầu tư đa dạng, đặc biệt khi phân mảnh địa chính trị, xu hướng đa dạng hóa dự trữ của ngân hàng trung ương và các rủi ro tiềm ẩn về lạm phát và tài khóa vẫn đang hiện hữu.
Với tầm nhìn đầu tư kỷ luật trong trung và dài hạn, bà Mandaliya cho rằng giá vàng hoàn toàn có khả năng quay lại vùng 5.500 đến 6.000 USD mỗi ounce vào cuối năm 2026, trong khi những nhịp điều chỉnh ngắn hạn có thể mở ra cơ hội để gia tăng tỷ trọng đầu tư.
