Theo kế hoạch triển khai các giải pháp xử lý chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát của UBND TP Hà Nội, trước ngày 30/1, thành phố hoàn tất giải tỏa 75 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát thuộc nhóm 1. Tiếp đến, nhóm 2 gồm các chợ cóc và điểm kinh doanh tự phát có dưới 50 hộ kinh doanh sẽ được xử lý dứt điểm trước ngày 30/6/2026.
Nhóm 3, gồm các điểm có từ 50 đến 100 hộ kinh doanh, phải hoàn thành giải tỏa trước ngày 30/12/2026. Nhóm 4 là các chợ cóc tồn tại lâu năm, quy mô trên 100 hộ, có tính chất phức tạp sẽ được giải tỏa trước ngày 30/6/2027. Tổng cộng, Hà Nội hiện có 231 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát nằm trong diện xử lý theo lộ trình này.
Chưa dẹp dứt điểm chợ cóc
Thực tế cho thấy, việc giải tỏa chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát tại một số nơi vẫn chưa được giải quyết triệt để. Nhiều địa điểm thuộc nhóm 1, dù phải hoàn thành xử lý trước ngày 30/1, song đến nay vẫn tái diễn tình trạng lấn chiếm, hàng hóa bày tràn vỉa hè, thậm chí tràn xuống lòng đường, gây mất trật tự đô thị.
Ghi nhận tại điểm kinh doanh tự phát trên trục đường nội bộ E1 - A6A và A1 - A2, khu vực cổng sau trường mầm non Thành Công thuộc phường Giảng Võ, hoạt động mua bán tại đây vẫn diễn ra nhộn nhịp, kéo dài từ đầu đến cuối phố. Các mặt hàng, từ rau, củ, quả đến thịt, gia cầm, thủy hải sản…, được bày bán tràn lan.
“Vào giờ cao điểm buổi sáng, người bán người mua tập trung đông khiến các ngõ vốn đã hẹp lại càng chật chội, việc di chuyển, đi lại gặp nhiều khó khăn. Những ngày nắng nóng, các mặt hàng tươi sống như cá, thịt cũng gây mùi khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt chung”, bà Lê Minh Hòa, người dân thường xuyên di chuyển qua đây chia sẻ.
Tương tự, tại ngõ 194 phố Đội Cấn (phường Ngọc Hà), điểm kinh doanh tự phát thuộc nhóm 2, nằm trong diện phải xử lý trước tháng 6/2026, hoạt động buôn bán diễn ra tấp nập. Dù con ngõ có diện tích chật hẹp nhưng phần lớn lòng đường bị tận dụng làm nơi kinh doanh. Hàng hóa bày bán tràn lan, người mua dừng, đỗ xe tùy tiện khiến lối đi vốn đã hẹp càng trở nên chật chội, khu vực thường xuyên rơi vào tình trạng lộn xộn, mất trật tự.
Trong khi đó, tại ngõ 55 phố Hoàng Hoa Thám (phường Ngọc Hà), mặc dù có chợ Hữu Tiệp nhưng từ nhiều năm nay, lối đi dẫn vào chợ lại biến thành điểm kinh doanh tự phát với hàng loạt sạp hàng bày bán đủ loại thực phẩm.
Mặt khác, ghi nhận của phóng viên, tại một số chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát, sau các đợt ra quân kiểm tra, xử lý của lực lượng chức năng, hoạt động buôn bán không còn diễn ra công khai như trước mà chuyển sang hình thức “linh hoạt” hơn.
Tại ngõ 10 phố Hoàng Ngọc Phách (phường Láng), điểm kinh doanh tự phát thuộc nhóm 2, các băng rôn “Giữ gìn vệ sinh chung, cấm lấn chiếm vỉa hè, lòng đường làm nơi bán hàng” được treo tại nhiều vị trí. Dù vậy, hoạt động buôn bán vẫn diễn ra. Thay vì bày hàng tràn xuống vỉa hè, lòng đường, các tiểu thương tận dụng, sắp xếp hàng hóa tại bậc thềm hoặc khu vực tầng 1 để kinh doanh.
Thậm chí, một số người bán hoa tươi, các loại quả chuyển sang hình thức bán hàng lưu động trên xe máy để sẵn sàng di chuyển khi có lực lượng chức năng kiểm tra.
Tại ngõ 127 Văn Cao (phường Ngọc Hà), điểm kinh doanh tự phát thuộc nhóm 2, sau khi lực lượng chức năng thường xuyên tăng cường nhắc nhở, kiểm tra, hiện nay con ngõ đã cơ bản được giải tỏa, trở nên sạch sẽ, thông thoáng hơn. Tuy nhiên, vẫn còn một số ít hộ dân duy trì buôn bán nhỏ lẻ tại khu vực tầng 1.
Thói quen “tiện đâu mua đó” của người dân
Nhiều tiểu thương cho biết họ vẫn tiếp tục bám trụ tại chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát dù biết điều này là vi phạm quy định. Bà Nguyễn Thị Tám, tiểu thương bán rau củ quả ở khu vực cổng sau trường mầm non Thành Công chia sẻ, bà đã mưu sinh tại đây suốt hơn 3 năm, song đến nay vẫn chưa tìm được nơi buôn bán khác.
“Cả nhà tôi trông mong vào gánh hàng này, giờ tôi cũng không biết sẽ đi đâu để mưu sinh. Những ngày gần đây, lực lượng chức năng liên tục nhắc nhở, xử lý khiến việc buôn bán ngày càng khó khăn, thu nhập bấp bênh”, bà Tám chia sẻ.
Tương tự, việc giải tỏa chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát cũng khiến nhiều tiểu thương khác lo lắng. Chị Hoàng Thị Hồng, buôn bán tại ngõ 127 Văn Cao cho biết: “Tôi bán hàng ở con ngõ này đã mấy năm, quen mặt, quen khách. Mấy hôm nay, lực lượng công an thường xuyên nhắc nhở, chợ cũng vắng người hơn. Tôi phải chuyển sạp thịt vào tầng 1 để bán cho khách quen, nhưng khá bất tiện và lượng khách giảm đi đáng kể”.
Không chỉ xuất phát từ nhu cầu mưu sinh của người bán, thói quen tiêu dùng “tiện đâu mua đó” của người dân cũng là một trong những nguyên nhân khiến công tác lập lại trật tự đô thị gặp nhiều khó khăn.
Nhiều người vẫn ưu tiên lựa chọn mua hàng tại chợ cóc hay các điểm tự phát vì sự tiện lợi, nhanh chóng, không phải gửi xe hay di chuyển xa. “Ít khi tôi vào chợ truyền thống, vì đi qua chợ cóc thấy tiện thì dừng lại mua luôn, vừa nhanh vừa đỡ mất công gửi xe”, anh Mai Văn Dũng, phường Giảng Võ chia sẻ.
Chị Nguyễn Thu Trang (phường Láng) cũng cho rằng yếu tố thuận tiện là lý do khiến chợ tự phát thu hút người mua. “Nhiều khi mua củ hành, củ tỏi mà vẫn tận chợ hoặc siêu thị thì sẽ mất nhiều thời gian. Mua bán ở phía ngoài như này rất thuận tiện cho chúng tôi khi đi làm về. Nói chung tiện đâu mua đó thôi”, chị Trang nói.
Được biết, thực hiện chỉ đạo của UBND TP Hà Nội về tăng cường quản lý trật tự đô thị, an toàn giao thông và vệ sinh môi trường, thời gian qua, UBND các phường đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp nhằm lập lại kỷ cương, bảo đảm mỹ quan đô thị.
Theo Phòng Văn hóa - Xã hội phường Giảng Võ, địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động và tổ chức ký cam kết đối với các hộ kinh doanh tự phát. Tuy nhiên, vẫn còn một số trường hợp chưa chấp hành, tiếp tục lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để bày bán hàng hóa, dựng mái che, lều quán.
Để xử lý dứt điểm tình trạng tái diễn, UBND phường đã tổ chức lực lượng kiểm tra thường xuyên trên toàn địa bàn. Các hành vi vi phạm đều bị phát hiện và xử lý nghiêm theo quy định; Đồng thời áp dụng biện pháp xử phạt hành chính, tạm giữ tang vật, phương tiện và yêu cầu khắc phục, trả lại hiện trạng ban đầu.
