Hà Nội xóa sổ 75% 'chợ cóc', điểm lấn chiếm vỉa hè

Báo cáo của Sở Y tế Hà Nội cho biết, sau quá trình triển khai quyết liệt thời gian qua, công tác quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) trên địa bàn Thủ đô đã có những chuyển biến mạnh mẽ. Đáng chú ý nhất là kết quả trong công tác kiểm soát giết mổ và dẹp bỏ “chợ cóc”.

Tính đến nay, 173/231 điểm kinh doanh lấn chiếm lòng đường, vỉa hè đã được giải tỏa (đạt tỷ lệ 75%).

Trong lĩnh vực chăn nuôi, Thành phố đã giảm được 101 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ không bảo đảm vệ sinh. Những con số này cho thấy sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền cấp cơ sở trong việc xử lý những vấn đề vốn được coi là “điểm nghẽn” khó khắc phục suốt nhiều năm qua.

Công tác hậu kiểm cũng được siết chặt với những chế tài mạnh tay. Các xã, phường đã xử phạt 927 cơ sở vi phạm với số tiền hơn 5,9 tỷ đồng. Đặc biệt, Công an Thành phố đã khởi tố 5 vụ với 10 bị can liên quan đến tội danh sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, tạo sức răn đe lớn đối với các đối tượng kinh doanh phi pháp.

Tại cuộc họp đánh giá kết quả khắc phục các “điểm nghẽn” về ATTP và triển khai “Tháng hành động vì An toàn thực phẩm” năm 2026 vừa diễn ra, đại diện lãnh đạo các Sở: Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Giáo dục và Đào tạo, Văn hóa và Thể thao, Khoa học và Công nghệ… đã thông tin về việc triển khai mô hình khu giết mổ tập trung, chợ đầu mối ATTP; mô hình chợ dân sinh bảo đảm ATTP; mô hình bếp ăn tập thể và mô hình suất ăn sẵn bảo đảm ATTP; việc vận hành website về ATTP và vận hành Hệ thống quản lý ATTP, truy xuất nguồn gốc của Thành phố.

Nhìn chung, các mô hình hiện đang được thí điểm đã góp phần kiểm soát tốt hơn một số khâu có nguy cơ cao (giết mổ, chợ, thức ăn đường phố); từng bước thiết lập lại trật tự trong kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ. Đồng thời, giúp tăng tính minh bạch thông tin, hỗ trợ người dân nhận diện và lựa chọn thực phẩm; tạo tiền đề để chuyển đổi phương thức quản lý từ bị động sang chủ động, phòng ngừa.

Để giải quyết căn cơ các “điểm nghẽn”, nhiều ý kiến đề xuất ứng dụng công nghệ để hiện đại hóa quản trị ATTP. Cụ thể, Hà Nội dự kiến thí điểm lắp đặt hệ thống 100 camera AI tại các “điểm nóng” như khu giết mổ tập trung, chợ đầu mối và các tuyến phố thức ăn đường phố. Hệ thống này không chỉ giám sát 24/7 mà còn có khả năng tự động nhận diện các hành vi vi phạm, giúp lực lượng chức năng xử lý chính xác và kịp thời. Đồng thời, Thành phố sẽ đẩy mạnh việc quét mã QR tĩnh tại các quầy hàng chợ dân sinh và vận hành nhánh số 8 trên Tổng đài 1022 để tiếp nhận phản ánh của người dân.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, công tác bảo đảm ATTP phải được thực hiện thường xuyên, liên tục với các nhóm nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ; từng bước kiểm soát chặt chẽ trên toàn địa bàn, gắn với ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, xây dựng mô hình cụ thể và thay đổi nhận thức của người tiêu dùng.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu toàn bộ quá trình triển khai phải bảo đảm công khai, minh bạch. Các sở, ngành, địa phương rà soát toàn diện từ quy trình, nội dung, kết quả, lực lượng tham gia đến hồ sơ thực hiện; bảo đảm mọi khâu đều có dữ liệu, có minh chứng, có thể kiểm tra, giám sát bất cứ thời điểm nào. Đặc biệt, cần tạo điều kiện để các đối tượng quan tâm, nhất là phụ huynh, được tiếp cận thông tin; thực đơn, suất ăn phải được công khai, đối chiếu rõ ràng, tuyệt đối không để xảy ra khuất tất.

Các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải chủ động lắp đặt hệ thống camera, kết nối giám sát; sẵn sàng cung cấp đầy đủ hồ sơ khi có đoàn kiểm tra. Việc minh bạch từ lực lượng được phân công đến kết quả đánh giá phải được thể hiện rõ trên hồ sơ, dữ liệu số. “Mỗi đơn vị phải tự bảo vệ mình bằng sự minh bạch, sẵn sàng giải trình trách nhiệm khi có yêu cầu”, bà Vũ Thu Hà nhấn mạnh.

Về quan điểm triển khai, Phó Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để bảo đảm công bằng, khách quan. Tất cả các chỉ đạo, kết quả kiểm tra, vi phạm đều phải được công khai; các trường hợp đã khắc phục, đáp ứng yêu cầu cũng cần được ghi nhận. Thành phố sẽ kịp thời biểu dương, đánh giá, quảng bá các đơn vị làm tốt; đồng thời phê bình nghiêm các địa phương để xảy ra vi phạm nghiêm trọng.

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách tiếp cận, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà đề nghị các đơn vị triển khai công tác ATTP theo hướng thân thiện, gần gũi với người dân, tránh hành chính hóa, tạo sự yên tâm cho người tiêu dùng.

Trong Tháng hành động vì ATTP (diễn ra từ 15/4 đến 15/5), Thành phố triển khai các mô hình tại 126 xã, phường. Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà giao các sở, ngành chủ trì ban hành ngay văn bản hướng dẫn chi tiết đối với từng nhóm mô hình, xác định rõ nội dung, tiến độ, trách nhiệm thực hiện. Mỗi xã, phường phải lựa chọn ít nhất một mô hình ATTP để triển khai thí điểm; đồng thời thực hiện cập nhật, nhập liệu đầy đủ để phục vụ công tác đánh giá. Riêng đối với trường học, yêu cầu triển khai nghiêm túc, thực hiện đúng các bước đã được hướng dẫn.

Thành phố sẽ tổ chức kiểm tra, đánh giá toàn diện, làm rõ kết quả triển khai sau một tháng hành động. Trên cơ sở đó, nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh cơ chế, chính sách; đồng thời nhân rộng các mô hình hiệu quả, góp phần kiểm soát ATTP bền vững trên địa bàn.