Dự thảo này sẽ thay thế Quyết định số 16/2008/QĐ-BGD&ĐT về đạo đức nhà giáo, vốn được áp dụng suốt 17 năm qua nhưng đã bộc lộ nhiều bất cập, không còn phù hợp với bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục hiện nay.
Theo Bộ GD&ĐT, Thông tư mới không chỉ kế thừa những quy định còn phù hợp của Quyết định 16 mà còn bổ sung nhiều điểm mới nhằm khắc phục hạn chế, đồng bộ với Luật Nhà giáo (ban hành tháng 6/2025) và các văn bản pháp luật liên quan.
Trong báo cáo, Bộ GD&ĐT nhấn mạnh: thời gian qua, vẫn còn xảy ra những vụ việc nhà giáo có hành vi, lời nói thiếu chuẩn mực, ảnh hưởng đến học sinh và hình ảnh người thầy. Do vậy, một bộ quy tắc ứng xử chi tiết, cụ thể là cần thiết để chấn chỉnh, nâng cao chất lượng dạy và học.
Nghị quyết 71-NQ/TW (ngày 22/8/2025) của Bộ Chính trị cũng khẳng định: người học là trung tâm, nhà giáo là động lực quyết định chất lượng giáo dục. Vì thế, quy tắc ứng xử mới được kỳ vọng sẽ góp phần thực hiện phương châm “thầy ra thầy, trò ra trò”, coi trọng danh dự và tôn vinh nghề giáo.
Dự thảo Thông tư quy định các nhóm quy tắc ứng xử từ Điều 4 đến Điều 9, bao quát nhiều nội dung cụ thể. Trong đó, quy tắc chung yêu cầu nhà giáo chấp hành chủ trương, pháp luật, giữ gìn phẩm chất, danh dự, tận tụy với nghề, không lợi dụng danh xưng để vụ lợi, phòng chống bạo lực học đường và xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, sáng tạo.
Với người học, nhà giáo phải sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, dễ hiểu; khen ngợi, phê bình đúng mức; đánh giá đúng năng lực; đối xử công bằng, không phân biệt; tuyệt đối không gian lận trong tuyển sinh, kiểm tra.
Trong quan hệ đồng nghiệp, quy định nhấn mạnh sự tôn trọng, trung thực, hợp tác, góp ý trên tinh thần xây dựng, tránh chia rẽ, gây mất đoàn kết.
Với cán bộ quản lý, nhà giáo cần có ngôn ngữ tôn trọng, chấp hành phân công nhưng đồng thời được quyền tham mưu, thể hiện rõ chính kiến.
Đối với cộng đồng, quy tắc ứng xử yêu cầu nhà giáo tuân thủ pháp luật, tham gia hoạt động xã hội, lan tỏa giá trị nhân văn, đồng thời không tham gia hoạt động trái pháp luật hay mê tín dị đoan.
Ngoài ra, người đứng đầu cơ sở giáo dục có trách nhiệm cụ thể hóa, ban hành và công khai quy tắc ứng xử tại đơn vị; tổ chức tuyên truyền, giám sát thực hiện; khen thưởng, xử lý nghiêm vi phạm.
Hiện Bộ GD&ĐT đang công bố toàn văn dự thảo để lấy ý kiến góp ý từ các cơ quan quản lý, chuyên gia giáo dục, đội ngũ nhà giáo và toàn xã hội. Ý kiến đóng góp sẽ là cơ sở hoàn thiện Thông tư trước khi ban hành chính thức.
Bộ khẳng định, việc xây dựng và áp dụng quy tắc ứng xử của nhà giáo không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là bước đi quan trọng nhằm khẳng định giá trị, danh dự nghề dạy học trong xã hội hiện đại.
