Giữa cái nóng gay gắt của mùa hạn, nông dân phía Tây Gia Lai đang bước vào cuộc chạy đua quen thuộc tất bật “giải nhiệt” cho cây trồng. Tiếng máy nổ rền vang từ sớm tinh mơ đến tận chiều tối, nhưng phía sau đó là nỗi lo chồng chất khi giá dầu diesel liên tục biến động khiến chi phí ngày một đội lên.
Cây trồng không thể chờ, còn túi tiền người nông dân thì ngày càng cạn – “gánh nặng kép” cứ thế đè lên vai họ trong những ngày nắng gắt. Trước áp lực trên, nhiều hộ gia đình đã chủ động xoay mình, tìm kiếm lối đi mới bằng cách chuyển sang sử dụng điện và năng lượng mặt trời để tưới tiêu, thay thế dần nguyên liệu dầu diesel.
Ngoài việc làm bảo vệ tại trường tiểu học trên địa bàn, anh Phạm Phú Tám (trú tại làng Dnâu, xã Bờ Ngoong) còn chăm sóc hơn 4ha cà phê và 1ha dứa - nguồn sống chính của cả gia đình. Trước đây với diện tích này, mỗi tháng gia đình anh phải chi hơn 60 triệu đồng cho việc tưới nước và thuê nhân công.
Thời gian gần đây giá xăng, dầu liên tục tăng cao. Gánh nặng chi phí càng trở nên nặng nề, việc mua đủ nhiên liệu để vận hành máy bơm cũng không còn dễ dàng. Trước áp lực đó, anh Tám quyết định đầu tư gần 65 triệu đồng để lắp đặt hệ thống tưới bằng điện.
Chia sẻ với PV, anh Tám cho hay: “Từ khi chuyển sang hệ thống tưới tự động bằng béc phun mưa sử dụng điện, chi phí giảm gần một nửa, công việc cũng trở nên nhẹ nhàng hơn. Mỗi sáng, tôi chỉ cần bật hệ thống tưới tự động bằng điện rồi đi làm. Thời gian tới, tôi dự định lắp thêm khoảng 15 tấm pin năng lượng mặt trời để giảm chi phí tiền điện”.
Tương tự, ông Hà Giang Nam (làng Dnâu, xã Bờ Ngoong) – người đang sở hữu hơn 2ha cà phê xen canh 400 cây sầu riêng, cũng từng chật vật với bài toán chi phí trong mùa hạn. Chỉ trong 6 tháng mùa khô, ông đã phải chi gần 40 triệu đồng cho dầu diesel và công nhân. Một con số khiến ông không khỏi lo lắng khi giá nhiên liệu liên tục “nhảy múa như hiện tại, có thể tăng gấp đôi, gấp ba.
Không chấp nhận trước những biến động ấy, ông Nam đã quyết định đầu tư lắp đặt 20 tấm năng lượng mặt trời để thay thế dầu diesel, vừa phục vụ tưới tiêu, vừa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của gia đình.
Khi giá dầu tiếp tục tăng mạnh, ông lắp thêm 12 tấm pin, nâng tổng số lên 32 tấm. Nhờ hệ thống này, không chỉ bảo đảm tưới hơn 2ha cà phê của gia đình mà còn có thể hỗ trợ thêm khoảng 3ha cà phê cho hộ liền kề.
“Tổng chi phí đầu tư hệ thống năng lượng mặt trời gần 60 triệu đồng. Dù ban đầu khá lớn, nhưng về lâu dài lại tiết kiệm hơn nhiều lần so với việc sử dụng dầu diesel. Nhất là trong bối cảnh giá nhiên liệu liên tục “nhảy múa” như hiện nay.
Xã Bờ Ngoong có địa hình tương đối bằng phẳng với nền nhiệt cao, rất thuận lợi để phát triển điện mặt trời, đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp. Nếu được đầu tư bài bản, đây sẽ là hướng đi bền vững, giúp nông dân giảm chi phí, chủ động nguồn năng lượng. Hy vọng địa phương sớm có chính sách hỗ trợ cho người dân có thể tiếp cận hướng đi này”, ông Nam chia sẻ.
Từ chỗ phụ thuộc hoàn toàn vào nhiên liệu, giờ đây những tấm pin mặt trời đã trở thành “nguồn sống mới”, giúp nhiều nông dân ở xã Bờ Ngoong giảm bớt gánh nặng chi phí, vững tin hơn trước mùa hạn và khơi dậy hy vọng về một hướng canh tác bền vững.
Ông Nguyễn Đức Sáng - Chủ tịch Hội Nông dân xã Bờ Ngoong cho biết: “Trước áp lực từ giá nhiên liệu biến động, người dân trên địa bàn đã chủ động thay đổi phương thức sản xuất theo hướng linh hoạt và tiết kiệm hơn. Hiện nay, hơn 50% diện tích cà phê và hoa màu đã được chuyển sang sử dụng điện và năng lượng mặt trời".
Theo ông Sáng, với những hộ có quy mô vài ha chỉ cần đầu tư khoảng 20 triệu đồng để lắp từ 6–8 tấm pin mặt trời là đủ đáp ứng nhu cầu tưới tiêu. Những hộ có quy mô sản xuất lớn hơn cũng mạnh dạn đầu tư hàng chục tấm pin năng lượng mặt trời để phục vụ tưới tiêu cho gia đình và hỗ trợ người dân xung quanh.
“Trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động, việc nông dân chủ động thay đổi phương thức canh tác là phù hợp, giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư, giảm áp lực phụ thuộc vào xăng dầu trong sản xuất hàng ngày”, ông Sáng cho hay.
