Quyết định phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã đưa ra mục tiêu lớn là đưa Hà Nội trở thành trung tâm đào tạo chất lượng cao hàng đầu cả nước, có uy tín ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và quốc tế.
Nhiều năm qua, điệp khúc thiếu trường, thiếu lớp luôn là nỗi lo trĩu nặng của phụ huynh Hà Nội mỗi dịp đầu cấp. Bản quy hoạch mới đã đưa ra những con số, cam kết cao để giải quyết triệt để điểm nghẽn này.
Cụ thể, Hà Nội bảo đảm mỗi xã, phường hoặc khu dân cư đều phải có trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở công lập. Đối với cấp trung học phổ thông (THPT), quy hoạch ấn định rõ tỷ lệ: Cứ 3 đến 5 vạn dân phải có một trường THPT công lập. Về không gian, quy hoạch quy định cứng quỹ đất xây dựng trường học các cấp đạt tối thiểu 10 - 12 m2/học sinh (mầm non tối thiểu 12 m2/trẻ; phổ thông tối thiểu 10 m2/học sinh).
Để có quỹ đất thực hiện mục tiêu này trong bối cảnh nội đô chật hẹp, Thành phố sẽ cho phép áp dụng cơ chế đặc thù: Nâng tầng và tăng mật độ xây dựng đối với các trường hiện hữu không còn quỹ đất mở rộng.
Đặc biệt, Thành phố kiên quyết thực hiện lộ trình di dời các trường đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô lịch sử ra ngoại thành. Quỹ đất sau khi di dời toàn bộ sẽ không xây nhà ở thương mại mà được ưu tiên chuyển đổi công năng để bổ sung hạ tầng cho giáo dục phổ thông, các công trình tiện ích công cộng và không gian xanh.
Thành phố cũng nhấn mạnh việc phát triển giáo dục hòa nhập, cam kết bố trí quỹ đất và hoàn thiện xây dựng trường phổ thông chuyên biệt dành riêng cho trẻ khuyết tật.
Không chỉ thay đổi về không gian, chất lượng giáo dục cũng rẽ sang một bước ngoặt mới. Quy hoạch định hướng đổi mới toàn diện theo hướng phát triển năng lực người học, đặc biệt chú trọng giáo dục STEM/STEAM, ngoại ngữ và kỹ năng số để làm chủ công nghệ.
Tại khu vực phía Bắc Thủ đô, Thành phố sẽ đầu tư xây dựng mới hệ thống trường chuyên và trường quốc tế tiệm cận đẳng cấp thế giới. Đối với cấp đại học và sau đại học, Hà Nội sẽ vận hành mô hình liên kết chặt chẽ "Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp" để đào tạo nhân lực công nghệ cao, đồng thời có cơ chế vượt trội thu hút chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành về làm việc.
Hình thành 4 "siêu đô thị đại học" tại ngoại vi
Việc di dời các trường đại học, cao đẳng sẽ không diễn ra manh mún mà được quy tụ về 4 khu đô thị đại học và nghiên cứu tập trung, hiện đại tại các cửa ngõ Thủ đô:
- Khu đô thị Đại học Hòa Lạc (Phía Tây): Quy mô từ 1.000 - 1.500 ha. Đây sẽ là nơi đào tạo nhân lực trình độ cao, nghiên cứu đa ngành, trọng tâm là công nghệ cốt lõi gắn kết với Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.
- Khu đào tạo chuyên ngành Xuân Mai - Chương Mỹ (Phía Tây Nam): Quy mô 100 - 150 ha, tập trung các ngành đào tạo về Văn hóa, du lịch, y dược, hành chính, sư phạm, lâm nghiệp. Nơi đây được định hướng thành đô thị Giáo dục, Đào tạo, Y tế.
- Khu đào tạo chuyên ngành phía Tây Bắc: Quy mô 220 - 250 ha, là các các cơ sở đào tạo chuyên sâu về an ninh, quốc phòng và khối ngành văn hóa, nghệ thuật.
- Khu đào tạo hàng không và dịch vụ (Phía Bắc): Quy mô 120 - 180 ha gắn liền với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, chuyên đào tạo nhân lực kỹ thuật hàng không và logistics.
