Một buổi sáng tại phường Hà Đông, thay vì phải lặn lội đến trụ sở phường để hỏi về thủ tục cử tri tạm trú, chị Nguyễn Vi (một lao động tự do) chỉ cần mở điện thoại, quét mã QR và nhập câu hỏi vào một khung chat. Gần như ngay lập tức, một Chatbot thông minh trả lời chi tiết từng bước cần làm.
Đây không phải là một viễn cảnh xa xôi, mà là mô hình "Chatbox hỗ trợ bầu cử" vừa được Đoàn Thanh niên phường Hà Đông ra mắt.
Sự khác biệt của mô hình này nằm ở tính cá nhân hóa. Không chỉ cung cấp những văn bản luật khô khan, Chatbox này được tích hợp thông tin riêng của địa phương: Từ danh sách các khu vực bỏ phiếu, đơn vị bầu cử cụ thể đến lịch trình tiếp xúc cử tri.
Ít ai biết rằng, để "con robot" này trả lời trơn tru là sự miệt mài của đội ngũ cán bộ đoàn viên đứng sau. Họ rà soát từng nội dung, cập nhật từng văn bản hướng dẫn mới nhất của Trung ương và Thành phố để đảm bảo "trợ lý ảo" không nói sai, nói lệch.
Ông Nguyễn Tiến Phúc - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường - Bí thư Đoàn thanh niên phường Hà Đông, chia sẻ đầy tâm đắc: "Việc ứng dụng Chatbox không chỉ giúp giảm tải cho anh em cán bộ tuyên truyền trực tiếp, mà còn giúp người dân tiếp cận thông tin bất cứ lúc nào, ở bất cứ đâu. Đó là cách tuổi trẻ xung kích, đưa chuyển đổi số đi vào việc sát dân nhất".
Cách phường Hà Đông không xa, tại "thủ phủ" hoa Tây Tựu, công tác tuyên truyền bầu cử lại mang một màu sắc khác: Ngắn gọn và trực diện.
Với đặc thù địa bàn có đông lao động trẻ, nhiều hộ kinh doanh bận rộn từ tờ mờ sáng đến tối mịt tại các vườn hoa, việc đọc một bài báo dài hay nghe loa phường đôi khi là "xa xỉ". Nhận ra điều đó, phường Tây Tựu đã tung ra mô hình bản tin video "Mỗi ngày 1 phút dành cho bầu cử".
Chỉ với 60 giây ngắn ngủi trên Fanpage, cử tri nắm bắt được từ tiêu chuẩn đại biểu đến quy trình gạch phiếu. Hiệu quả hiện lên qua những con số biết nói: Fanpage "Hệ thống chính trị phường Tây Tựu" thu hút gần 27.000 lượt theo dõi với hơn nửa triệu lượt tương tác.
Chị Nguyễn Hoàng Phương, một cư dân tại đây chia sẻ: "Bình thường bận rộn, tôi ít để ý. Nhưng mấy cái video 1 phút trên Facebook xem rất nhanh, lại dễ hiểu. Tôi biết rõ mình sẽ bầu cho ai và chương trình hành động của họ là gì qua những bản tin này".
Hiện nay, phường Tây Tựu đang quản lý hệ thống truyền thông số khá rộng khắp với 22 fanpage, 1 trang thông tin điện tử, 1 kênh YouTube và 31 nhóm Zalo. Nhiều trang có lượng theo dõi và tương tác lớn như fanpage “Hệ thống chính trị phường Tây Tựu” với gần 27 nghìn lượt theo dõi và hơn 546.500 lượt tương tác; fanpage “Tây Tựu - Kiến tạo và phục vụ” với hơn 5.200 lượt theo dõi; trang của Ban Công tác 35 với gần 8.700 lượt theo dõi...
Để vận hành được bộ máy truyền thông số khổng lồ ấy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tây Tựu Nguyễn Hữu Tuyên cho biết phường đã thiết lập một "kỷ luật thép" trên không gian mạng. Mọi Fanpage, nhóm Zalo đều có đầu mối quản trị cụ thể, bảo mật tài khoản chặt chẽ và mọi thông tin đăng tải đều được duyệt kỹ lưỡng để tránh sai sót.
Tại phường Cầu Giấy, bài toán tuyên truyền bầu cử gặp thách thức lớn khi địa bàn vừa trải qua quá trình sáp nhập, thay đổi số nhà, tổ dân phố khiến danh sách cử tri có nhiều biến động. Để giải quyết, phường đã phát huy sức mạnh của các "chi bộ số" và "tổ dân phố số".
Thông tin không chỉ đổ về một chiều. Tại đây, những lớp "bình dân học vụ số" được triển khai để hướng dẫn người dân - đặc biệt là người cao tuổi - cách sử dụng ứng dụng VNeID để kiểm tra thông tin bầu cử, đăng ký thay đổi nơi bỏ phiếu.
Bà Nguyễn Thị Lan, một cư dân tổ 12, ban đầu rất bỡ ngỡ với việc sáp nhập phường, nhưng nhờ nhóm Zalo của tổ dân phố cập nhật liên tục, có video hướng dẫn "cầm tay chỉ việc", bà cảm thấy yên tâm hơn bao giờ hết. "Thông tin chính thống cứ 'tinh tinh' về điện thoại, minh bạch rõ ràng nên dân chúng tôi tin lắm", bà Lan hồ hởi.
Tại xã Thanh Oai, Đoàn Thanh niên xã đã biến trang thông tin thành một diễn đàn thực sự với mô hình "Cử tri hỏi - xã Thanh Oai trả lời".
Đây không còn là nơi chỉ để đăng ảnh hội nghị, điểm nhấn là chuyên mục "Hỏi - đáp về bầu cử". Cử tri có thể đặt câu hỏi ngay dưới phần bình luận và nhận được phản hồi từ cơ quan chức năng ngay trong ngày. Những câu trả lời này được công khai để mọi người dân khác cùng tham khảo.
Bà Nguyễn Thị Thanh Lan, Phó Chủ tịch MTTQ xã cho rằng, sự công khai này chính là chìa khóa để củng cố niềm tin. Khi người dân thấy thắc mắc của mình được lắng nghe và giải đáp thấu đáo, họ sẽ thấy mình là một phần quan trọng của cuộc bầu cử, không còn là người ngoài cuộc.
Hà Nội đang bước vào kỳ bầu cử mới với một diện mạo rất khác. Những mô hình tại Hà Đông, Tây Tựu, Cầu Giấy hay Thanh Oai… là minh chứng cho một sự chuyển mình về tư duy của chính quyền Thủ đô: Tuyên truyền không phải là áp đặt, mà là kết nối.
Khi công nghệ số "chạm" vào những giá trị dân chủ truyền thống, nó tạo ra một sức mạnh lan tỏa mạnh mẽ. Những tin nhắn Zalo, những cái chạm trên Chatbot hay những video ngắn trên Facebook đang góp phần làm nên một kỳ bầu cử minh bạch, hiện đại và thực sự là ngày hội của toàn dân.
Ở đó, mỗi cử tri, dù là một lão nông tại làng hoa hay một sinh viên tại quận trung tâm đều cảm thấy lá phiếu trên tay mình mang theo hơi thở của thời đại số và niềm tin vào những người đại diện xứng đáng nhất.
