Đưa Hà Nội phát triển xứng tầm với vai trò, vị thế Thủ đô
Cùng với Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa VIII) và Nghị quyết số 11-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa XI), Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2024 của Bộ Chính trị về "Phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045" thêm một lần nữa khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Bộ Chính trị, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành T.Ư tới sự phát triển của Thủ đô Hà Nội.
Tại Nghị quyết số 15-NQ/TW, Bộ Chính trị cũng xác định rõ mục tiêu xây dựng Thủ đô Hà Nội "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại"; trở thành động lực thúc đẩy phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước. Nghị quyết cũng đặt ra những nhiệm vụ quan trọng mà Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô phải chung sức, đồng lòng triển khai thực hiện để đưa Hà Nội phát triển xứng tầm với vai trò, vị thế Thủ đô.
Nghị quyết gồm 4 phần, trong đó, về quan điểm, mục tiêu, khác với Nghị quyết số 11-NQ/TW trước đây. Tại Nghị quyết 15-NQ/TW, Bộ Chính trị đã nêu rõ 4 quan điểm, 2 mục tiêu lớn đối với từng giai đoạn với nhiều điểm mới để lãnh đạo, chỉ đạo công cuộc xây dựng, phát triển Thủ đô Hà Nội trong trung và dài hạn.
Cụ thể, Bộ Chính trị nêu rõ quan điểm thống nhất cao trong nhận thức về vị trí, vai trò quan trọng đặc biệt và yêu cầu, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tạo bước chuyển có tính đột phá trong huy động sức mạnh tổng hợp, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của Thủ đô, kết hợp với nguồn lực của cả nước và nguồn lực quốc tế.
Đồng thời, xây dựng và phát triển Thủ đô thực sự xứng đáng là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trái tim của cả nước; trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ và hội nhập quốc tế. Xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị thông minh, hiện đại, xanh, sạch, đẹp, an ninh, an toàn; phát triển nhanh, bền vững, có sức lan tỏa để thúc đẩy vùng đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước cùng phát triển.
Đáng chú ý, Nghị quyết nêu rõ, phát triển Thủ đô Hà Nội "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại" là nhiệm vụ chính trị quan trọng đặc biệt trong chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc với tinh thần "Cả nước vì Hà Nội, Hà Nội vì cả nước"; là trách nhiệm, nghĩa vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị; là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô Hà Nội.
Nghị quyết tập trung ưu tiên hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô toàn diện, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế. Kết hợp hài hoà phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, môi trường gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Kết hợp hài hoà, nhuần nhuyễn giữa giữ gìn bản sắc văn hoá với phát triển kinh tế và giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hoá, trong đó văn hoá, con người vừa là mục tiêu, vừa là nền tảng, nguồn lực, động lực để phát triển Thủ đô.
Đẩy mạnh xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị của Thủ đô Hà Nội thực sự gương mẫu, đoàn kết, trong sạch, vững mạnh toàn diện, tiêu biểu. Xây dựng đội ngũ cán bộ Hà Nội có trình độ cao, có phẩm chất đạo đức trong sáng, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ là nhân tố có ý nghĩa quyết định. Xây dựng người Hà Nội hào hoa, thanh lịch, nghĩa tình, văn minh, tiêu biểu cho văn hoá, lương tri và phẩm giá con người Việt Nam.
Một điểm mới nữa trong Nghị quyết phát triển Thủ đô Hà Nội là việc Bộ Chính trị xác định mục tiêu phát triển đến năm 2030, định hướng phát triển đến năm 2045 cho Hà Nội.
Theo đó, đến năm 2030, Thủ đô Hà Nội là thành phố "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại"; trở thành trung tâm, động lực thúc đẩy phát triển vùng đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước; hội nhập quốc tế sâu rộng, có sức cạnh tranh cao với khu vực và thế giới, phấn đấu phát triển tầm thủ đô các nước phát triển trong khu vực.
Nghị quyết đã đưa ra 8 nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu để thực hiện và có nhiều điểm mới so với các nghị quyết về phát triển Thủ đô trước đó, như: khơi dậy ý chí, khát vọng phát triển Thủ đô của nhân dân Hà Nội và cả nước; đẩy mạnh cơ cấu lại kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng; lấy khoa học, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt để xây dựng và phát triển Thủ đô; phát triển văn hóa, xây dựng Hà Nội thực sự là trung tâm hội tụ, kết tinh văn hóa của cả nước, trở thành nguồn lực phát triển mới cho Thủ đô; hoàn thiện hệ thống pháp luật về Thủ đô với cơ chế, chính sách phù hợp, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới...
3 năm những chuyển biến mạnh mẽ
Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 15-NQ/TW, ngày 5-5-2022 “Về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” (Nghị quyết số 15-NQ/TW), Đảng bộ thành phố Hà Nội đã chủ động triển khai quyết liệt, sáng tạo trên tất cả các mặt công tác, kịp thời quán triệt, ban hành các kế hoạch, chương trình hành động cụ thể.
Theo đó, công tác tuyên truyền và vận động được triển khai đồng bộ, đổi mới về nội dung và hình thức, mang lại hiệu quả rõ rệt. Một trong những điểm nhấn là Hội thi tìm hiểu Nghị quyết số 15-NQ/TW, thu hút hơn một triệu lượt người tham gia qua hình thức trực tiếp và trực tuyến. Hội thi đã góp phần lan tỏa mạnh mẽ tinh thần và nội dung của nghị quyết; đồng thời, nâng cao ý thức tự giác học tập trong đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Song song đó, hoạt động tuyên truyền trên báo chí, phát thanh cơ sở, hội nghị giao ban dư luận và các lớp tập huấn cho đội ngũ báo cáo viên ở thành phố Hà Nội được duy trì thường xuyên. Trong ba năm qua, có hơn 5.000 tác phẩm báo chí đã phản ánh kịp thời, toàn diện về tiến trình triển khai thực hiện nghị quyết của Đảng bộ, góp phần định hướng thông tin và tạo sự đồng thuận xã hội trong nhân dân.
Thành phố cũng tổ chức nhiều hội thảo khoa học nhằm làm rõ giá trị, nguồn lực văn hóa Thăng Long - Hà Nội, phục vụ phát triển Thủ đô theo tinh thần “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”. Song song, việc triển khai Luật Thủ đô 2024, Quy hoạch Thủ đô Hà Nội giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 đã mở ra “tầm nhìn mới - cơ hội mới - giá trị mới” cho phát triển.
Trong công tác xây dựng Đảng, Hà Nội tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh luân chuyển cán bộ, khắc phục tình trạng cục bộ. Công tác quy hoạch, đánh giá, đào tạo cán bộ thực chất hơn; mô hình tổ chức đảng mới phù hợp với thực tiễn được nghiên cứu, triển khai. Đặc biệt, Hà Nội là địa phương đi đầu trong sắp xếp tổ chức bộ máy, bỏ cấp trung gian, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp giúp hệ thống tinh gọn, hiệu quả.
Công tác dân vận, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở được triển khai đồng bộ, tạo đồng thuận xã hội cao. Các phong trào thi đua “Dân vận khéo” lan tỏa hiệu quả, góp phần giải quyết kịp thời các vấn đề dân sinh, an ninh trật tự.
Công tác kiểm tra, giám sát được chú trọng, nhiều vụ việc vi phạm được xử lý kịp thời, nghiêm minh, không có ngoại lệ. Ban Nội chính Thành ủy và các cơ quan liên quan đã nâng cao chất lượng tham mưu, bảo đảm giữ vững an ninh, trật tự an toàn xã hội, chủ động phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch.
Một dấu ấn nổi bật là Hà Nội đã mạnh dạn sắp xếp lại cơ cấu tổ chức: giảm số lượng sở, ngành; thành lập Đảng bộ UBND TP và Đảng bộ các cơ quan Đảng TP; hợp nhất Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận Thành ủy. Việc bỏ công an cấp huyện, tinh giản phòng, ban ở các sở giúp bộ máy gọn nhẹ, linh hoạt, hiệu lực, hiệu quả.
Hoạt động của HĐND các cấp được nâng lên rõ rệt, nhất là hoạt động chất vấn, giám sát, tiếp xúc cử tri, tập trung vào các vấn đề dân sinh, bức xúc. Các phiên chất vấn và trả lời chất vấn được truyền hình trực tiếp, thể hiện tinh thần dân chủ, trách nhiệm, đáp ứng mong mỏi của Nhân dân.
Cải cách hành chính, chuyển đổi số được triển khai mạnh mẽ. Thành phố áp dụng phương châm “5 rõ, 1 xuyên suốt” (Rõ việc - Rõ người - Rõ tiến độ - Rõ kết quả - Rõ giám sát và Một nhiệm vụ - một đầu mối xuyên suốt) vào điều hành; xây dựng nhiều phần mềm quản lý từ văn bản, công tác đảng đến theo dõi tiến độ nhiệm vụ. Mỗi cán bộ, công chức được định hướng có một “trợ lý ảo” để nâng cao năng suất.
Trong phòng chống tham nhũng, Hà Nội kiên trì thực hiện phương châm “không thể, không dám, không muốn, không cần”, xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm. Đồng thời, TP chú trọng xây dựng văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí từ nhận thức đến hành động, coi đây là “cuộc chiến chống giặc nội xâm”.
Có thẻ nói, 3 năm qua, sự ra đời của Nghị quyết số 15-NQ/TW mang ý nghĩa hết sức to lớn, mở ra định hướng chiến lược trong việc phát triển Hà Nội xứng tầm với vai trò là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia và "trái tim của cả nước"…
